જો તમારી અંદર આ ૩ વસ્તુઓ મરી જાય, તો જીવન જ બની જશે પરમ મોક્ષ

શું મૃત્યુ પછી જ મુક્તિ મળે છે? જાણો જીવતેજીવ મુક્ત થવાનું સૌથી મોટું ગુપ્ત રહસ્ય

અધ્યાત્મ અને ભારતીય દર્શનશાસ્ત્રમાં ‘મુક્તિ’ અથવા ‘મોક્ષ’ એક એવો વિષય છે જેના પર સદીઓથી મંથન થતું આવ્યું છે. મોટાભાગના લોકો એવું માને છે કે મુક્તિ માત્ર મૃત્યુ પછી જ મળી શકે છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા તદ્દન અલગ છે. મુક્તિ એ કોઈ ભૌતિક સ્થળ કે મૃત્યુ પછીની સ્થિતિ નથી, પરંતુ તે જીવતેજીવ મનની એક પરમ અવસ્થા છે. જો આપણે મુક્તિ મેળવવાની તીવ્ર ઈચ્છા રાખીએ, તો આપણે તેને ક્યારેય પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી, કારણ કે મુક્તિનો અસલી અર્થ જ તમામ પ્રકારની અપેક્ષાઓ, તૃષ્ણાઓ અને ઈચ્છાઓમાંથી મુક્ત થવું તે છે. તે કોઈ ક્રિયા કે પરાણે કરવાની પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ યોગ્ય સમજણથી ઘટતી એક સહજ અને કુદરતી ઘટના છે.

આપણે જીવનભર જે મુક્તિની શોધમાં ભટકતા રહીએ છીએ, તે વાસ્તવમાં આપણી ભ્રમણાઓનું જ એક બંધન છે. જો આપણે કોઈ સાંકળથી ખરેખર બંધાયેલા હોઈએ તો તેને ખોલી શકાય, પરંતુ જે બંધન માત્ર આપણી માનસિક કલ્પના અને ભ્રમનું છે, તેને કેવી રીતે ખોલવું? મહાત્મા બુદ્ધે પણ કહ્યું હતું કે તમામ દુઃખોનું મૂળ અપેક્ષાઓ (Desires) છે. સંપૂર્ણ જ્ઞાન હોવા છતાં પણ માણસ સતત નવી-નવી ઈચ્છાઓના ચક્રવ્યૂહમાં ફસાયેલો રહે છે. એક ઈચ્છા પૂરી થતાં જ મન તરત જ બીજી ઈચ્છા તરફ દોડી જાય છે, જે મુક્તિનો નહીં પણ બંધનનો માર્ગ છે.

મુક્તિ માટે મૃત્યુ નહીં, પણ ઈચ્છાઓનું મરવું જરૂરી છે

જીવતેજીવ મુક્તિ મેળવવા માટે શરીરનું મૃત્યુ થવું અનિવાર્ય નથી. ખરેખર તો, મુક્તિ ત્યારે જ મળે છે જ્યારે આપણી અંદર રહેલી કેટલીક નકારાત્મક બાબતો મરી જાય છે. જો કોઈ વ્યક્તિ મૃત્યુ પામે છે પરંતુ તેની અંદર વાસનાઓ, તૃષ્ણાઓ અને ઈચ્છાઓ જીવતી રહે છે, તો તેને મુક્તિ કહી શકાય નહીં. તેનાથી વિપરિત, જો કોઈ વ્યક્તિ જીવતો હોય અને તેની તમામ ભોગવિલાસની ઈચ્છાઓ શાંત થઈ જાય, તો તેનું એ જીવન જ સાચી મુક્તિ છે.

જેમ આપણે ભોજન કરીએ છીએ ત્યારે સંતોષ આપોઆપ મળી જાય છે, તેના માટે અલગથી કોઈ મહેનત કરવી પડતી નથી, તેમ ભક્તિ અને સત્સંગ દ્વારા જ્યારે જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે, ત્યારે જીવનમાંથી ૩ વસ્તુઓ કાયમ માટે દૂર થઈ જાય છે: દુઃખ, આસક્તિ અને ચિંતા.

શું તમે પણ તણાવમાં છો? નીમ કરોલી બાબાના આ વિચારો આપશે તમને માનસિક શાંતિ

શું તમે પણ સપનામાં રડો છો? જાણો આ રહસ્યમય સપનાનો અર્થ, જે બદલી શકે છે તમારું નસીબ!

જીવતેજીવ મુક્ત થવાના ૩ સુવર્ણ નિયમો

સત્સંગ અને નિયમિત આત્મચિંતન દ્વારા વ્યક્તિ પોતાના જીવનને આ ત્રણ અદ્રશ્ય બંધનોમાંથી મુક્ત કરી શકે છે:

• ભૂતકાળ પર શોક ન કરવો: જીવનમાં જે કંઈ પણ નુકસાન કે અઘટિત ઘટનાઓ બની ગઈ છે, તેને ભૂલી જવી જોઈએ. રાત્રે સૂતા પહેલા દિવસભરના તમામ કડવા અનુભવોને મનમાંથી ડિલીટ કરી દેવા એ જ મુક્તિ તરફનું પહેલું પગથિયું છે.

• વર્તમાનમાં આસક્ત ન રહેવું: વર્તમાન સ્થિતિમાં જે કંઈ પણ સારું કે નરસું મળી રહ્યું છે, તેનો સ્વીકાર કરો. સારો ખોરાક કે સુખ સાધન મળે તો તેનો આનંદ લો, પણ ફરીથી તેની પાછળ પાગલ ન થાઓ.

• ભવિષ્યની ચિંતા છોડી દેવી: આવતીકાલના અદ્રશ્ય ડર અને ચિંતાઓને ઓગળી જવા દો. પ્રયત્ન ચોક્કસ કરો, પરંતુ પરિણામની ચિંતા છોડી દો.

સાચા વૈષ્ણવની વ્યાખ્યા અને કુદરતનો ક્રમ

વૈષ્ણવ અથવા સાચો ભક્ત એ જ છે જે ક્યારેય ભવિષ્યની ચિંતા કરતો નથી. જો ભગવાન વિષ્ણુનો સેવક પણ આખો દિવસ ચિંતામાં ડૂબેલો રહે, તો તે ઈશ્વરની સર્વશક્તિમાનતા પર એક ડાઘ સમાન છે. કુદરતનો એક શાશ્વત નિયમ છે કે દરેક પ્રતિકૂળ (ખરાબ) પરિસ્થિતિ પોતાની અંદર અનુકૂળ (સારી) પરિસ્થિતિને જન્મ આપવાનું સામર્થ્ય રાખે છે. તેવી જ રીતે, સુખનો સમય પણ ગર્ભવતી હોય છે, જે સમય જતાં દુઃખને જન્મ આપે છે. જ્યારે આ સુખ-દુઃખનું ચક્ર કુદરતી છે, તો પછી તેના પર શોક કે અતિશય આનંદ શા માટે કરવો? જેમ ચા પીવામાં જે આનંદ છે, તે પોતે ચા બનવામાં નથી, તેમ જ ભગવાનની નિઃસ્વાર્થ પૂજા-ભક્તિ કરવામાં જે આનંદ છે, તે પોતે ભગવાન બનવામાં પણ નથી.

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનો ગીતા સંદેશ

શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે કોઈપણ વ્યક્તિ સંસારમાં રહીને, પારિવારિક ફરજો બજાવતા પણ સંન્યાસી બની શકે છે. તેના માટે હિમાલયની ગુફાઓમાં જવાની બિલકુલ જરૂર નથી. સંન્યાસી બનવા માટે માત્ર બે જ નિયમો અપનાવવાના છે: પ્રથમ, જે વ્યક્તિ ક્યારેય કોઈના પ્રત્યે દ્વેષ કે ઈર્ષ્યા ભાવ રાખતો નથી; અને દ્વિતીય, જે વ્યક્તિ ક્યારેય કોઈની પાસેથી કોઈ પણ પ્રકારની અપેક્ષા રાખતો નથી.

શું શનિવારે ખીચડી ખાવી માત્ર એક અંધશ્રદ્ધા છે? જાણો તેની પાછળનું છુપાયેલું વિજ્ઞાન

એકલતા એક સજા કે આશીર્વાદ? ગીતાના પ્રકાશમાં સમજો સત્યનો માર્ગ

જ્યારે માણસ વિવેકબુદ્ધિથી તમામ અપેક્ષાઓનો ત્યાગ કરી દે છે, ત્યારે તેનો આત્મવિશ્વાસ એક અલગ જ ઊંચાઈ પર પહોંચી જાય છે. અનુભવ સાક્ષી પૂરે છે કે જ્યારે તમે કોઈની પાસે કોઈ આશા નથી રાખતા, ત્યારે આખું અસ્તિત્વ તમારી સેવા કરવા અને તમારી જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે આપોઆપ તૈયાર થઈ જાય છે. પોતાનું કલ્યાણ કરવાની સાથે અન્યોના કલ્યાણ માટે સતત પ્રયત્નશીલ રહેવું, એ જ આ લોક અને પરલોક સુધારવાનો એકમાત્ર રાજમાર્ગ છે.