જો સવાર બગડશે તો આખો દિવસ બગડશે; સફળતા મેળવવા માટે અપનાવો આ નિયમ
વર્તમાન સમયની ભાગદોડ ભરેલી જિંદગી અને બદલાતી લાઈફસ્ટાઈલના કારણે મોટાભાગના લોકો મોડા સૂવા અને સવારે મોડા ઉઠવાની આદતનો ભોગ બની રહ્યા છે. તેવામાં સોશિયલ મીડિયા અને મોબાઇલ ફોનનું વળગણ યુવા પેઢીને સવારના સોનેરી સમયથી દૂર કરી રહ્યું છે. જો તમે પણ દરરોજ સવારે વહેલા ઉઠવાનો પ્રયત્ન કરો છો પરંતુ આળસ કે ઊંઘના કારણે જાગી શકતા નથી, તો વૃંદાવનના પ્રખ્યાત સંત પૂજ્ય પ્રેમાનંદ મહારાજનું માર્ગદર્શન તમારા જીવનને એક નવી દિશા આપી શકે છે. એક ભક્તના પ્રશ્નનો ઉત્તર આપતા મહારાજે વહેલા જાગવા અને ખરાબ આદતો છોડવાની અત્યંત અકસીર રીત જણાવી છે.
આધ્યાત્મિક અને શારીરિક ઉન્નતિ માટે સવારનો સમય સર્વશ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. સત્સંગ દરમિયાન એક યુવાન ભક્તે મહારાજશ્રી સમક્ષ પોતાની મૂંઝવણ વ્યક્ત કરતા કહ્યું, “મહારાજજી, હું મારા જીવનમાં પરિવર્તન લાવવા ઈચ્છું છું, પરંતુ હું સવારે વહેલા ઉઠી શકતો નથી અને મારો મોબાઇલ ફોન પણ છોડી શકતો નથી. મેં ઘણા નાના-નાના સંકલ્પો કર્યા પણ હું તેને પૂરા કરવામાં નિષ્ફળ રહું છું, મારે શું કરવું જોઈએ?”
સમર્પણ નબળું હોય ત્યારે મન વિચલિત થાય છે
ભક્તની સંવેદનશીલ વાત સાંભળીને પ્રેમાનંદ મહારાજે ખૂબ જ વહાલપૂર્વક કહ્યું કે, “તું હજુ ઘણો નાનો છે અને તારી પાસે તારા સંકલ્પોને પૂર્ણ કરવા માટે આખું જીવન પડ્યું છે. તને હજુ સુધી સાચો રસ્તો ન મળ્યો હોવાને કારણે તારું મન વારંવાર વિચલિત થાય છે. જો તું ધારે તો અત્યારે જ તારા આખા જીવનને પ્રગતિશીલ બનાવી શકે છે. તું જે બનવા ઈચ્છે છે તે બની શકે છે, બસ અત્યારે તારું સમર્પણ થોડું નબળું છે.” મહારાજશ્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે દિનચર્યા સવારે ૮ વાગ્યે શરૂ કરવી તે ખૂબ જ ખોટું છે, કારણ કે બ્રહ્મ મુહૂર્ત એ સાક્ષાત ભગવાનનો સમય છે અને તે સમયે જાગવાથી શરીર આખો દિવસ સ્વસ્થ અને ઉર્જાવાન રહે છે.
છેલ્લા ૨૦ વર્ષથી મહારાજશ્રીનો અડગ નિત્યક્રમ
પોતાનું ઉદાહરણ આપતા પ્રેમાનંદ મહારાજે જણાવ્યું કે, “હું અત્યારે એક અત્યંત જટિલ શારીરિક બીમારી (કિડનીની બિમારી) માંથી પસાર થઈ રહ્યો છું. તેના કારણે મારું શરીર ભારે લાગે છે, ક્યારેક કંઈ ખાવાની ઈચ્છા નથી થતી અને રાત્રે ૧૧ કે ૧૨ વાગ્યા સુધી ઊંઘ પણ નથી આવતી. મારો નિત્યક્રમ સવારે ૨:૦૦ વાગ્યાનો છે, એટલે કે મારે ૧:૩૦ વાગ્યે ઉઠવું જ પડે છે. જો હું ઊંઘના મોહમાં પડી જાઉં, તો હું મારો સાધનાનો સમય ગુમાવી બેસું. આ નિત્યક્રમ આજકાલનો નથી, પણ છેલ્લા ૨૦ વર્ષથી સતત ચાલ્યો આવે છે. જ્યારે અમે સત્સંગ નહોતા કરતા, ત્યારે પણ ૨ વાગ્યે જાગીને, સ્નાન કરીને વૃંદાવનની પરિક્રમા કરતા અને સૂર્યોદય સમયે મંગળા આરાધના કરીને ગુરુજીની સેવામાં લીન થઈ જતા.”
એલાર્મ અને સાચા સંકલ્પની મદદથી આદત બદલો
મહારાજશ્રીએ વહેલા જાગવા માટે ખૂબ જ વ્યાવહારિક સલાહ આપતા કહ્યું કે, શરૂઆતમાં આદત પાડવા માટે ઘડિયાળમાં એલાર્મ સેટ કરો. એલાર્મ વાગે એટલે આળસ કર્યા વિના પથારી છોડી દો અને તમારી દિનચર્યા શરૂ કરો. જો તમે થોડા દિવસો સુધી આવું સતત કરશો, તો તમારો અભ્યાસ એટલો પાકો થઈ જશે કે ભવિષ્યમાં એલાર્મ વિના પણ તમારી આંખ બરાબર સમયે ખુલી જશે. પ્રાચીન સમયમાં લોકોની દિનચર્યા એટલી ચોક્કસ હતી કે ઘડિયાળ સાથે સરખાવતા ૫ મિનિટનો પણ ફરક પડતો નહોતો.
આપણે આપણી આદતો જાતે જ બગાડી રહ્યા છીએ અને તેને સુધારવા માટે કોઈના આશીર્વાદની નહીં પરંતુ આત્મબળની જરૂર છે. રાત્રે સૂતા પહેલા ભગવાનનું સ્મરણ કરો અને મનોમન સવારે ૪ વાગ્યે જાગવાનો પાકો સંકલ્પ કરો. જો તમારો સંકલ્પ સાચો હશે, તો તમારી અંદર બેઠેલા પરમાત્મા તમને ચોક્કસ જગાડશે. માત્ર એક વર્ષ આ નિયમનું પાલન કરવાથી આદત કાયમ માટે બદલાઈ જશે અને પછી તમે ઈચ્છો તો પણ ૪ વાગ્યા પછી સૂઈ નહીં શકો.
ઊંઘનું ગણિત અને સાધના
છેલ્લે મહારાજે ઉમેર્યું કે ખોટી આદતો જો એકવાર ઘર કરી જાય, તો તેને છોડવી અઘરી બને છે. સામાન્ય બાળક કે વ્યક્તિ માટે ૬ કલાકની ઊંઘ જરૂરી હોઈ શકે છે, પરંતુ એક સામાન્ય સાધક માટે ૪ થી ૫ કલાકની ઊંઘ પૂરતી છે. જ્યારે કોઈ ઉચ્ચ કોટિના સાધક બની જાય છે, ત્યારે તેમના શરીર અને મન માટે માત્ર ૩ કલાકની ઊંઘ પણ પૂરતી થઈ પડે છે. તેથી, મનની ગુલામી છોડીને યોગ્ય દિશામાં પ્રયત્ન કરવાથી જ જીવન શ્રેષ્ઠ બનશે.
