NATO શિખર સંમેલન પૂર્વે કીવ પર રશિયાનો ભીષણ પ્રહાર: યુદ્ધની વિભિષિકા અને માનવીય સંકટ
વૈશ્વિક રાજકારણ જ્યારે આવતીકાલે શરૂ થનારા NATO (નાટો) શિખર સંમેલન પર ટકેલું છે, ત્યારે યુક્રેનની રાજધાની કીવ પર રશિયાએ કરેલા અત્યંત વિનાશક બેલિસ્ટિક મિસાઈલ હુમલાએ સમગ્ર વિશ્વને હચમચાવી દીધું છે. આ હુમલો એવા સમયે થયો છે જ્યારે યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચેનું યુદ્ધ ચોથા વર્ષમાં પ્રવેશી ચૂક્યું છે. નાટોની બેઠક પહેલા રશિયા દ્વારા કરવામાં આવેલો આ હુમલો માત્ર એક લશ્કરી કાર્યવાહી નથી, પરંતુ તે યુક્રેનની મનોસ્થિતિને તોડવાનો અને પશ્ચિમી દેશોને સંદેશ આપવાનો એક પ્રયાસ જણાય છે.
વિનાશક રાત: કીવમાં હાહાકાર
સોમવારની વહેલી સવાર કીવના નાગરિકો માટે આતંક અને વિનાશ લઈને આવી હતી. રશિયાએ રાત્રિના અંધકારનો લાભ લઈને બેલિસ્ટિક મિસાઈલો, ક્રૂઝ મિસાઈલો અને ડ્રોનનો એકસાથે ઉપયોગ કરીને કીવને નિશાન બનાવ્યું હતું. શહેરના રહેણાંક વિસ્તારોમાં થયેલા આ સતત વિસ્ફોટોને કારણે આકાશ લાલચોળ થઈ ગયું હતું અને ચારેબાજુ તબાહીના દ્રશ્યો સર્જાયા હતા.
સ્થાનિક વહીવટીતંત્રના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલામાં અત્યાર સુધીમાં 8 લોકોના મોતની પુષ્ટિ થઈ છે, જ્યારે 34થી વધુ લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે. કીવના મેયર વિટાલી ક્લિટ્સ્કોએ જણાવ્યું કે, બચાવકર્મીઓ રાતભર કાટમાળ નીચે દબાયેલા લોકોને શોધવા માટે ઝઝૂમી રહ્યા હતા. પોડિલ્સ્કી જિલ્લામાં એક રિહાયશી ઇમારતનો કેટલોક ભાગ ધરાશાયી થયો છે, જેનાથી ત્યાં રહેતા નિર્દોષ નાગરિકોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ ગયા છે.
રહેણાંક વિસ્તારો બન્યા નિશાન
આ હુમલાની સૌથી દુઃખદ બાબત એ છે કે રશિયાએ વ્યૂહાત્મક સ્થળોને બદલે સીધા જ રહેણાંક વિસ્તારો અને સામાન્ય નાગરિકોના ઘરને ટાર્ગેટ કર્યા છે. કીવ ક્ષેત્રના સૈન્ય વહીવટીતંત્રના વડા તિમુર તકાચેન્કોએ જણાવ્યું કે, “આ તે જગ્યાઓ છે જ્યાં લોકો શાંતિથી સૂતા હોય છે, જ્યાં બાળકો ઉછરે છે અને જ્યાં જીવન ધબકતું હોય છે. દુશ્મને જાણીજોઈને સામાન્ય નાગરિકોની વસાહતોને નિશાન બનાવી છે.”
ડાર્નિત્સિયા જિલ્લામાં અનેક બહુમાળી ઇમારતોને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. એક ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પ્લાન્ટમાં લાગેલી ભીષણ આગને કારણે આખા શહેરમાં કાળા ધુમાડાના ગોટા ફેલાઈ ગયા હતા. આ દ્રશ્યો એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે યુદ્ધ હવે માનવીય સીમાઓ ઓળંગી ગયું છે.
ડરનો માહોલ અને મેટ્રો સ્ટેશનોમાં આશરો
એક તરફ જ્યારે રશિયન મિસાઈલો શહેર પર ત્રાટકી રહી હતી, ત્યારે બીજી તરફ કીવના લાખો નાગરિકો જીવ બચાવવા માટે મેટ્રો સ્ટેશનો તરફ દોડી રહ્યા હતા. કીવની ભૂગર્ભ મેટ્રો વ્યવસ્થા ફરી એકવાર હજારો લોકો માટે હંગામી આશરાસ્થાન બની ગઈ છે. લોકોના આંખમાં ડર હતો, પરંતુ તે સાથે જ દુશ્મન સામે ઝૂકવાનો ઇનકાર કરતી દ્રઢતા પણ દેખાઈ રહી હતી. શહેરભરમાં ગુંજતા સાયરનોના અવાજ અને વિસ્ફોટોના ધડાકાઓએ સોમવારની સવારને ભયાનક બનાવી દીધી હતી.
શું NATO સમિટમાં બદલાશે સમીકરણો?
આ હુમલો એવા સમયે થયો છે જ્યારે થોડા જ કલાકોમાં તુર્કીની રાજધાની અંકારામાં NATO શિખર સંમેલન શરૂ થવાનું છે. આ સમિટમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડિમિર ઝેલેન્સકી વચ્ચે મુલાકાત થવાની સંભાવના છે. આ મુલાકાત યુદ્ધની દિશા બદલી શકે છે.
ઝેલેન્સકીએ રવિવારે જ ચેતવણી આપી હતી કે રશિયા એક મોટા હુમલાની તૈયારીમાં છે, અને તેમની આગાહીના થોડા જ કલાકોમાં આ વિનાશ વરસી પડ્યો. ઝેલેન્સકીએ ફરી એકવાર પશ્ચિમી દેશો પાસે ‘પેટ્રિઅટ’ મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમની માંગ કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે, “જો અમને પૂરતી હવાઈ સુરક્ષા નહીં મળે, તો રશિયા આ યુદ્ધને લાંબુ ખેંચવાની હિંમત કરતું રહેશે.”
યુદ્ધનો ચાર વર્ષનો ઇતિહાસ અને નિષ્ફળ કૂટનીતિ
જ્યારે વિશ્વના કેટલાક ભાગોમાં શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસો સફળ રહ્યા છે, ત્યારે યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચેનું યુદ્ધ કોઈ પણ અંત વગર આગળ વધી રહ્યું છે. 4 વર્ષથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલી આ જંગમાં લાખો લોકોએ પોતાના ઘર ગુમાવ્યા છે અને હજારોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. રશિયા દ્વારા કરવામાં આવતા આવા હુમલાઓ સાબિત કરે છે કે કૂટનીતિક વાતો હવે મેદાન પર અસર કરી રહી નથી.
કીવ પરનો આ હુમલો માત્ર ઈમારતો તોડવા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે યુક્રેનના આત્મવિશ્વાસ પરનો પ્રહાર છે. જોકે, યુક્રેનિયન પ્રજા અને નેતૃત્વ જે રીતે આટલા મોટા સંકટ વચ્ચે પણ ટકી રહ્યા છે, તે અદભૂત છે. હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર અંકારામાં યોજાનારી નાટો સમિટ પર છે. શું પશ્ચિમી દેશો રશિયાની આક્રમકતા સામે કોઈ મજબૂત અને નક્કર પગલાં લેશે? કે પછી યુક્રેન આ રીતે જ વિનાશની આગમાં સળગતું રહેશે?
આ યુદ્ધના તાંડવ વચ્ચે એક વાત સ્પષ્ટ છે કે, જ્યાં સુધી દુનિયાના શક્તિશાળી દેશો એકજૂથ થઈને આ વિનાશક યુદ્ધને અટકાવવા માટે મક્કમ નિર્ણય નહીં લે, ત્યાં સુધી સામાન્ય નાગરિકોના લોહીથી ધરતી લાલ થતી રહેશે. કીવના આ 8 નિર્દોષ લોકોનો બલિદાન વિશ્વના નેતાઓ માટે એક કઠોર ચેતવણી છે.
