અપચો, ગેસ અને કબજિયાતથી છો તણાવમાં? હિંગનો આ આયુર્વેદિક નુસ્ખો આપશે મિનિટોમાં રાહત
આપણા ભારતીય રસોડામાં મસાલા માત્ર સ્વાદ અને સુગંધ વધારવા માટે જ નથી વપરાતા, પરંતુ તે દરેક ઘરમાં એક નાનકડા દવાખાના સમાન છે. દાળ કે શાકના વઘારમાં વપરાતી ચપટી હિંગ માત્ર ભોજનનો સ્વાદ જ નથી વધારતી, પરંતુ તે અગણિત ઔષધીય ગુણોનો ખજાનો છે. આજના સમયમાં બદલાતી લાઈફસ્ટાઈલ, ફાસ્ટ ફૂડ અને અનિયમિત ખાનપાનના કારણે પેટ સંબંધિત સમસ્યાઓ ખૂબ જ સામાન્ય બની ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં, હિંગ એક કુદરતી, સુરક્ષિત અને અત્યંત અસરકારક ઉપચાર સાબિત થાય છે. હિંગમાં રહેલા એન્ટી-ઈન્ફ્લેમેટરી (બળતરા વિરોધી) ગુણધર્મો અને પાચન ઉત્સેચકો એટલે કે ડાયજેસ્ટિવ એન્ઝાઇમ્સને સક્રિય કરવાની ક્ષમતા પેટના એકંદર સ્વાસ્થ્ય માટે વરદાન સમાન છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે પેટની કઈ-કઈ તકલીફોમાં હિંગ આપણને કઈ રીતે મદદરૂપ થઈ શકે છે.
અપચો અને પેટનું ભારેપણું દૂર કરવા માટે
જ્યારે પણ આપણે બહારનું કે કોઈ ભારે ખોરાક ખાઈ લઈએ છીએ, ત્યારે અપચો અને પેટમાં અજીર્ણ થવાની સમસ્યા સામાન્ય બની જાય છે. જો તમને અવારનવાર અપચો થતો હોય, તો હિંગનું સેવન જાદુઈ અસર બતાવી શકે છે. તે આપણી પાચન પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે અને હોજરીમાં ખોરાકને સરળતાથી પચાવવામાં મદદ કરે છે. આના કારણે પેટમાં થતો ભરાવો, અતિશય ભારેપણું અને બળતરાની લાગણી મિનિટોમાં ઓછી થઈ જાય છે. આ માટે થોડી હિંગને તવા પર હલકી શેકી લો, ત્યારબાદ તેમાં થોડું કાળું મીઠું મિક્સ કરીને તેનું સેવન કરો. આ મિશ્રણ અપચાની સમસ્યામાં ત્વરિત રાહત આપવાનું કામ કરે છે.
અસહ્ય ગેસ અને એસિડિટીની સમસ્યામાં રાહત
ઑફિસોમાં કલાકો સુધી એક જ જગ્યાએ બેસી રહેવાને કારણે કે લાંબા ગાળાના ગેપ પછી જમવાથી પેટમાં ગેસની ભયંકર સમસ્યા ઊભી થાય છે. ગેસના કારણે ઘણીવાર છાતીમાં પણ દુખાવો થવા લાગે છે. હિંગ પેટના પીએચ (pH) સ્તરને કુદરતી રીતે સુધારે છે અને એસિડિક પિત્ત રસના સ્ત્રાવને સંતુલિત કરીને પેટમાં ગેસ બનવાની પ્રક્રિયાને અટકાવે છે. આ ઉપરાંત, જે લોકોને જીઈઆરડી (GERD) એટલે કે ગેસ્ટ્રોએસોફેગલ રિફ્લક્સ ડિસીઝની તકલીફ હોય, જેમાં ખાટા ઓડકાર આવે છે, તેમને પણ આનાથી ફાયદો થાય છે. શેકેલી હિંગમાં કાળું મીઠું ભેળવીને નવશેકા પાણી સાથે ખાવાથી પેટમાં ભરાયેલો ગેસ તરત જ બહાર નીકળી જાય છે અને દર્દીને હાશકારો થાય છે.
પેટના અચાનક ઉપડતા દુખાવા માટે રામબાણ ઈલાજ
ક્યારેક ઠંડુ-ગરમ ખાવામાં આવી જવાથી કે પેટના સ્નાયુઓ અકાળે સંકોચાઈ જવાથી તીવ્ર દુખાવો ઉપડે છે. પેટના દુખાવા માટે હિંગને વર્ષોથી રામબાણ ઈલાજ માનવામાં આવે છે. તેના વિશિષ્ટ ગુણો પેટની આંતરિક માંસપેશીઓને શાંત કરે છે અને સોજો કે ખેંચાણ ઘટાડીને દુખાવો ગાયબ કરે છે. આના ઉપયોગ માટે સૌપ્રથમ હિંગને શેકીને તેનો બારીક ભૂકો કરી લો. ત્યારબાદ તેમાં સ્વાદ અનુસાર કાળું મીઠું નાખીને આ મિશ્રણને હૂંફાળા ગરમ પાણીમાં બરાબર ઓગાળીને પી લો. જો તમે પ્રવાસમાં હોવ અને પાણી ઉપલબ્ધ ન હોય, તો શુદ્ધ હિંગનો નાનો ટુકડો સીધો મોંમાં રાખીને ચાવી પણ શકાય છે.
જૂની કબજિયાત અને પાચનતંત્રની સફાઈ
જો તમે સવારે પેટ સાફ ન આવવાની કે લાંબા સમયની કબજિયાતની સમસ્યાથી પરેશાન હોવ, તો હિંગ એક કુદરતી રેચક એટલે કે નેચરલ લેક્સેટિવ તરીકે ઉત્કૃષ્ટ કામ કરે છે. તે આપણા આંતરડાની ગતિશીલતાને વધારે છે, જેના કારણે મળ સરળતાથી આગળ વધે છે અને શરીરની બહાર નીકળી જાય છે. આ માટેનો ખાસ ઘરેલું પાઉડર બનાવવા થોડી હિંગ, આખું જીરું અને આખા ધાણાને તવા પર ધીમા તાપે શેકી લો. ત્યારબાદ તેને મિક્સરમાં બારીક પીસી લો. આ દેશી પાઉડરને રોજ રાત્રે સૂતા પહેલા ગરમ પાણીમાં ભેળવી, તેમાં થોડું મીઠું નાખીને પીવો. આનાથી સવારે પાચનતંત્ર એકદમ સાફ થઈ જશે અને કબજિયાત મૂળમાંથી દૂર થશે.
જો કે, આ તમામ ઉપચારોમાં એ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવું કે હિંગ અત્યંત ગરમ તાસીર ધરાવતી હોવાથી તેનો ઉપયોગ હંમેશાં મર્યાદિત અને ચપટીભર માત્રામાં જ કરવો જોઈએ. નાના બાળકોના કિસ્સામાં હિંગને પાણીમાં ઓગાળીને માત્ર તેમની નાભિ (ડૂંટી) ની આસપાસ લગાવવાથી પણ ગેસમાં રાહત મળે છે. જો પેટનો દુખાવો સતત ચાલુ રહે અથવા કોઈ ગંભીર મેડિકલ કન્ડિશન હોય, તો તબીબી સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.
