સામાન્ય જનતાને મોંઘવારીનો વધુ એક આંચકો, આગામી મહિનાઓમાં ૧૫% સુધી વધી જશે તમારું ‘મોબાઈલ બિલ’
દેશના સામાન્ય નાગરિકો અને મોબાઈલ યુઝર્સને મોંઘવારીનો વધુ એક મોટો ફટકો સહન કરવો પડી શકે છે. આગામી દિવસોમાં તમારું માસિક કે વાર્ષિક મોબાઈલ બિલ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ દેખાઈ રહી છે. અગ્રણી રિસર્ચ ફર્મ સેન્ટ્રમ ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ રિસર્ચના તાજેતરના અહેવાલ અનુસાર, આગામી ત્રણથી ચાર મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ વિવિધ ટેલિકોમ કંપનીઓ પોતાના રિચાર્જ પ્લાન અને ટેરિફમાં ૧૨ થી ૧૫ ટકા સુધીનો મોટો વધારો કરે તેવી આશા છે. બજારની બદલાતી સ્થિતિ, ઓપરેટરો વચ્ચે ઘટેલી સ્પર્ધા અને ગ્રાહકોના ૪G તેમજ ૫G નેટવર્ક તરફ વધી રહેલા અતિશય વ્યાપને કારણે કંપનીઓ આગામી સમયમાં કિંમતો વધારવાનું ચોક્કસ આયોજન કરી રહી છે.
સેન્ટ્રમ ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ રિસર્ચના રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારો દાવો
સેન્ટ્રમ ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ રિસર્ચ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા ક્વાર્ટર-૧ ટેલિકોમ અને ઇન્ટરનેટ સેક્ટર પ્રિવ્યૂ રિપોર્ટ (Preview Report) ને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે ભારતીય ટેલિકોમ સેક્ટરમાં ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલવામાં આવતા ટેરિફમાં ટૂંક સમયમાં જ મોટો ઉછાળો આવશે. રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે નોંધવામાં આવ્યું છે કે દેશના ટેલિકોમ માર્કેટમાં હવે ગણ્યાગાંઠ્યા ‘૩ ખાનગી + ૧ સરકારી’ (3+1) પ્લેયર્સ જ બચ્યા છે. બજારનું આ એકત્રીકરણ (Market Consolidation) થવાને કારણે ટેલિકોમ કંપનીઓ માટે પોતાની મરજી મુજબ પ્રાઇસિંગ વધારવાનું વાતાવરણ અગાઉ કરતાં ઘણું વધુ સાનુકૂળ અને સરળ બની ગયું છે. આ જ કારણ છે કે નફાકારકતા વધારવા માટે કંપનીઓ આગામી ૩ થી ૪ મહિનામાં કિંમતોમાં ૧૨ થી ૧૫ ટકાનો બીજો વધારો ઝીંકી શકે છે.
કંપનીઓની સરેરાશ કમાણી (ARPU) માં સતત સુધારો
ટેલિકોમ સેક્ટરના ફાઇનાન્સિયલ પર્ફોર્મન્સ એટલે કે નાણાકીય સ્થિતિનું વિશ્લેષણ કરતા રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, જૂન ક્વાર્ટરમાં દેશના ત્રણેય મુખ્ય પ્રાઇવેટ ટેલિકોમ ઓપરેટરોના ‘એવરેજ રેવેન્યુ પર યુઝર’ (ARPU) એટલે કે ગ્રાહક દીઠ સરેરાશ કમાણીમાં ક્વાર્ટર-દર-ક્વાર્ટરના ધોરણે ૧ થી ૧.૫ ટકાનો સાતત્યપૂર્ણ વધારો જોવા મળી શકે છે. આ વધારા પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ભારતમાં સામાન્ય યુઝર્સ હવે ઝડપથી જૂના ૨G નેટવર્કમાંથી બહાર નીકળીને હાઈ-સ્પીડ ૪G અને ૫G નેટવર્ક પર શિફ્ટ થઈ રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, બજારમાં મોંઘા પોસ્ટપેડ ગ્રાહકોની સંખ્યામાં પણ ઉત્તરોત્તર વધારો થઈ રહ્યો છે.
જીઓ અને એરટેલની લોટરી, વોડાફોન-આઈડિયાને ફટકો
સેન્ટ્રમના અહેવાલ મુજબ, માર્કેટ શેરની આ રેસમાં ભારતી એરટેલ (Bharti Airtel) અને રિલાયન્સ જીઓ (Reliance Jio), વોડાફોન આઇડિયા (VIL) ના નુકસાનનો સીધો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે. એવું અનુમાન છે કે રિલાયન્સ જીઓ દર ક્વાર્ટરે (QoQ) આશરે ૭૦ લાખ (7 million) નવા સબસ્ક્રાઇબર્સ પોતાના નેટવર્કમાં જોડવાનું ચાલુ રાખશે. તેની સામે ભારતી એરટેલ પણ દર ક્વાર્ટરે આશરે ૫૦ લાખ (5 million) નવા ગ્રાહકો મેળવે તેવી મજબૂત અપેક્ષા છે. જ્યારે આર્થિક કટોકટીનો સામનો કરી રહેલી વોડાફોન આઇડિયા કંપની દર ક્વાર્ટરે માત્ર ૨ લાખ જેટલા જ અત્યંત સીમિત નવા ગ્રાહકો ઉમેરી શકશે, જેના કારણે તેનો સબસ્ક્રાઇબર માર્કેટ શેર સતત ઘટતો જશે.
ડેટાના આંધળા વપરાશ અને ૫G ના વ્યાપથી કંપનીઓની ચાંદી
દેશભરમાં ટેકનોલોજી બદલાવાની સાથે ગ્રાહકોનો પ્રતિ વ્યક્તિ ડેટા વપરાશ અત્યંત મજબૂત અને રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. રિલાયન્સ જીઓ અને એરટેલે દેશના ૯૦ ટકાથી વધુ જિલ્લાઓમાં પોતાની હાઈ-સ્પીડ ૫G સર્વિસ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરી દીધી છે. હવે આ બંને દિગ્ગજ કંપનીઓનું સંપૂર્ણ ફોકસ પોતાના નેટવર્ક સાથે વધુને વધુ ૫G ડિવાઇસ અને ગ્રાહકોને જોડવા પર છે. આ ઉપરાંત, બંને કંપનીઓ ‘૫G FWA’ (ફિક્સ્ડ વાયરલેસ એક્સેસ) અને હોમ ફિક્સ્ડ બ્રોડબેન્ડ કનેક્શન્સ વધારવાની બાબતમાં પણ ખુબ જ સારો ગ્રોથ જોઈ રહી છે, કારણ કે આ આધુનિક સેગમેન્ટમાં હજુ પણ ભારતીય બજારમાં વપરાશ ઘણો ઓછો છે અને કમાણીની તકો અપાર છે.
વોડાફોન આઇડિયાની સ્થિતિમાં ધીમો સુધારો
બીજી તરફ, ત્રીજી મોટી ખાનગી કંપની વોડાફોન આઇડિયા પણ ધીમે-ધીમે પોતાની ૫G સેવાઓનો વ્યાપ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. હાલમાં VIL નું ૫G નેટવર્ક દેશના આશરે ૧૦૦ જેટલા અગ્રણી શહેરોમાં ઉપલબ્ધ થઈ ચૂક્યું છે અને કંપની પોતાના કવરેજ વિસ્તારને સતત વિસ્તારી રહી છે. આ રિપોર્ટમાં કંપની માટે એક રાહતના સમાચાર પણ સામે આવ્યા છે કે તેનું એડજસ્ટેડ ગ્રોસ રેવેન્યુ (AGR) નું કુલ દેવું અગાઉ કરતાં ઘણું ઓછું થયું છે. ભવિષ્યમાં કરવાના થતા AGR પેમેન્ટની જવાબદારીઓની વર્તમાન વેલ્યૂ ગણવામાં આવે તો, હવે VIL નું કુલ AGR દેવું ઘટીને આશરે ૨૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા જેટલું જ રહી ગયું છે, જે કંપનીને આગામી સમયમાં માર્કેટમાં ટકી રહેવા માટે થોડી ઓક્સિજન સમાન રાહત આપશે. જો કે, યુઝર્સે તો નજીકના ભવિષ્યમાં મોંઘા રિચાર્જ માટે માનસિક રીતે તૈયાર રહેવું જ પડશે.
