આજે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ શું છે?

દેશભરમાં દરરોજ સવારે વાહનચાલકોની નજર પેટ્રોલ અને ડીઝલના બદલાતા ભાવો પર ટકેલી હોય છે. ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOCL), હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) અને ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) જેવી દેશની અગ્રણી સરકારી તેલ કંપનીઓએ આજના પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવો જાહેર કરી દીધા છે. વૈશ્વિક બજાર અને સ્થાનિક સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને જાહેર કરાયેલી નવી યાદી મુજબ, આજે પણ દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ પણ પ્રકારનો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. પરિણામે, મંગળવારે પણ દેશના તમામ પ્રમુખ શહેરોમાં ઇંધણના ભાવ સંપૂર્ણપણે સ્થિર અને યથાવત રહ્યા છે. જો કે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઇલ) ની કિંમતોમાં ઘટાડો થવા છતાં સામાન્ય ગ્રાહકોને છૂટક સ્તરે આ ભાવઘટાડાનો સીધો લાભ મળી રહ્યો નથી.

આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ઘટાડો છતાં સામાન્ય યુઝર્સને કેમ નથી મળતી રાહત?

સામાન્ય નાગરિકોના મનમાં વારંવાર એ પ્રશ્ન ઉઠે છે કે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ સસ્તું થાય છે તો ભારતમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશો કેમ સસ્તી નથી થતી? આ અંગે કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ તાજેતરમાં જ ખુલાસો કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું છે કે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ હવે અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધના તણાવ પહેલાના સ્તરે આવી ગયા છે, જે એક હકારાત્મક સંકેત છે. પરંતુ ભારતીય રિફાઇનરીઓ હાલમાં હજુ પણ તે જ જૂના કાચા તેલનું પ્રોસેસિંગ (શુદ્ધિકરણ) કરી રહી છે, જે અગાઉ પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને રેકોર્ડ ઊંચા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવોને કારણે ખૂબ જ ઊંચા દરે ખરીદવામાં આવ્યું હતું. મોંઘા ભાવે ખરીદેલા આ જૂના સ્ટોકનો નિકાલ ન થાય ત્યાં સુધી રાજ્યની માલિકીની સરકારી તેલ કંપનીઓ માટે સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ભાવ ઘટાડવાનું આર્થિક રીતે શક્ય નથી.

ખાનગી ક્ષેત્રની કંપની નાયરા એનર્જીએ આપી મોટી સરપ્રાઈઝ

સરકારી કંપનીઓ ભલે ભાવ ઘટાડવામાં અસમર્થ હોય, પરંતુ ખાનગી ક્ષેત્રની અગ્રણી તેલ કંપની નાયરા એનર્જીએ પોતાના ગ્રાહકોને મોટી રાહત આપીને બજારમાં સરપ્રાઈઝ આપી છે. કંપનીએ તેના દેશભરમાં આવેલા પેટ્રોલ પંપો પર પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૫ રૂપિયા અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૩ રૂપિયાનો મોટો ઘટાડો જાહેર કર્યો છે. ખાનગી ઓપરેટર દ્વારા કરવામાં આવેલા આ ઘટાડાથી સરકારી પંપોની સરખામણીએ નાયરાના પંપો પર ગ્રાહકોને થોડું સસ્તું ઇંધણ મળી રહ્યું છે, જે સ્પર્ધાત્મક બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.

દેશના મુખ્ય શહેરોમાં આજનો પેટ્રોલ અને ડીઝલનો ભાવ

દેશભરના વિવિધ શહેરોમાં ટેક્સ અને સ્થાનિક ટ્રાન્સપોર્ટેશનના કારણે પેટ્રોલિયમના ભાવ જુદા જુદા નોંધાયા છે. દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં આજે પેટ્રોલ પ્રતિ લિટર ૧૦૨.૧૨ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૫.૨૦ રૂપિયાના સ્તરે સ્થિર છે. દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ૧૧૧.૨૧ રૂપિયા અને ડીઝલનો ભાવ ૯૭.৮૩ રૂપિયા પર અટકેલો છે. પૂર્વ ભારતના મુખ્ય કેન્દ્ર કોલકાતામાં પેટ્રોલ ૧૧૩.૫૧ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૯.૮૨ રૂપિયા પ્રતિ લિટર વેચાઈ રહ્યું છે. જ્યારે દક્ષિણ ભારતના ચેન્નાઈ શહેરમાં પેટ્રોલ ૧૦૭.૭૭ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૯.૫૫ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે સ્થિર છે.

ગુજરાતના અગ્રણી શહેર અમદાવાદની વાત કરીએ તો અહીં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ૧૦૧.૭૦ રૂપિયા અને ડીઝલનો ભાવ ૯૭.૮૪ રૂપિયા પર જળવાઈ રહ્યો છે. બિહારની રાજધાની પટનામાં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ૧૧૩.૩૫ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૯.૩૬ રૂપિયા છે. પહાડી અને અંતરિયાળ વિસ્તાર લેહમાં પેટ્રોલ ૧૦૯.૧ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૭.૯૨ રૂપિયા પ્રતિ લિટર ઉપલબ્ધ છે. દેશમાં સૌથી મોંઘા ઇંધણ ધરાવતા શહેરો પૈકીના એક હૈદરાબાદમાં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ૧૧૫.૬૯ રૂપિયા અને ડીઝલ ૧૦૩.૮૨ રૂપિયાના ઊંચા સ્તરે છે, જ્યારે નાગાલેન્ડના કોહિમામાં પેટ્રોલ ૧૦૪.૩૯ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૫.૯૧ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે.

ઓઇલ રિફાઇનરીઓએ શરૂ કરી લાખો બેરલ ક્રૂડની નવી ખરીદી

ભવિષ્યની જરૂરિયાતો અને બજારની માગને સંતોષવા માટે ભારતીય સરકારી ઓઇલ રિફાઇનરી કંપનીઓ એક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે. સત્તાવાર અહેવાલો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ એજન્સી રોઇટર્સના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતની સરકારી તેલ શુદ્ધિકરણ કંપનીઓએ વિવિધ વૈશ્વિક ટેન્ડરો દ્વારા લાખો બેરલ ક્રૂડ ઓઇલની આક્રમક ખરીદી શરૂ કરી દીધી છે. ઇન્ડિયન ઓઇલ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમે સંયુક્ત રીતે આશરે ૭૦ લાખ (7 million) બેરલ ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદી પૂર્ણ કરી લીધી છે, જેની ડિલિવરી આગામી મહિનાઓમાં તબક્કાવાર રીતે ભારતને મળશે. આ સોદા અંતર્ગત ઇન્ડિયન ઓઇલે એકલા હાથે ૫૦ લાખ બેરલ કાચું તેલ ખરીદ્યું છે, જે ઓગસ્ટના અંતમાં અને સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં ભારત પહોંચશે. તેવી જ રીતે, HPCL એ બ્રાઝિલિયન ‘ટૂપી ક્રૂડ’ માંથી આશરે ૨૦ લાખ બેરલ તેલની ખરીદી સુરક્ષિત કરી છે, જે પણ ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર મહિના દરમિયાન ભારતીય બંદરો પર ડિલિવરી માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે. આ નવો વૈશ્વિક સ્ટોક આગામી સમયમાં દેશમાં ઇંધણની કિંમતોને નિયંત્રિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.