હવે સુગર કંટ્રોલ કરવું બનશે સાવ સરળ! જાણો વિશ્વના પહેલા ‘Once-Weekly’ ઇન્સ્યુલિન Awiqli વિશે!
વિશ્વભરમાં ડાયાબિટીસના દર્દીઓની સંખ્યા ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહી છે, અને આ મામલે ભારત દુનિયાના અગ્રણી દેશોમાં સામેલ છે. ભારતમાં કરોડો લોકો આ ગંભીર બીમારીનો સામનો કરી રહ્યા છે. ડાયાબિટીસના સંચાલન (Diabetes Management) માં તાજેતરમાં એક ઐતિહાસિક અને રાહત આપનારી સફળતા મળી છે. ભારતમાં વિશ્વનું સૌપ્રથમ ‘અઠવાડિયે માત્ર એક જ વાર’ લેવાતું બેઝલ ઇન્સ્યુલિન ‘એવિકલી’ (Awiqli – insulin icodec) લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. આ ઇન્સ્યુલિન ટાઇપ-૧ (Type 1) અને ટાઇપ-૨ (Type 2) ડાયાબિટીસ ધરાવતા પુખ્ત વયના દર્દીઓ માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે.
ડેનમાર્કની પ્રખ્યાત ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની ‘નોવો નોર્ડિસ્ક’ (Novo Nordisk) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી આ ક્રાંતિકારી સારવાર પદ્ધતિ દર્દીઓને સોયના રોજિંદા દુખાવામાંથી મુક્તિ આપશે. અત્યાર સુધી ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ વર્ષમાં ૩૬૫ દિવસ રોજ ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શન લેવા પડતા હતા, પરંતુ આ નવી ટેક્નોલોજીના કારણે હવે વર્ષમાં માત્ર ૫૨ ઇન્જેક્શન જ લેવા પડશે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અઠવાડિયે એક વાર લેવાતા આ ઇન્સ્યુલિનથી દર્દીઓ નિયમિત સારવાર લઈ શકશે, ઇન્જેક્શન પ્રત્યેનો તેમનો ડર ઓછો થશે અને તેઓ સમયસર ઇન્સ્યુલિન થેરાપી શરૂ કરી શકશે.
અઠવાડિયે એક વાર લેવાતું ઇન્સ્યુલિન કેમ આટલું મહત્વનું છે?
માનવ શરીરમાં ઇન્સ્યુલિન એક એવો હોર્મોન છે જે લોહીમાં રહેલી ગ્લુકોઝ (સુગર) ને શરીરના કોષો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે, જેથી બ્લડ સુગરનું સ્તર નિયંત્રણમાં રહે છે. ટાઇપ-૧ ડાયાબિટીસથી પીડાતા દર્દીઓનું શરીર કાં તો ઇન્સ્યુલિન બનાવી શકતું નથી અથવા ખૂબ ઓછું બનાવે છે, તેથી તેમને જીવનભર બહારથી ઇન્સ્યુલિન લેવું પડે છે. બીજી તરફ, ટાઇપ-૨ ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં જ્યારે મોં દ્વારા લેવાતી દવાઓ (ટેબ્લેટ્સ) સુગર કંટ્રોલ કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે તેમને પણ ઇન્સ્યુલિનની જરૂર પડે છે.
અત્યાર સુધી ઉપલબ્ધ તમામ બેઝલ ઇન્સ્યુલિન રોજ લેવા પડતા હતા, જે દર્દીઓ માટે ખૂબ કંટાળાજનક અને પીડાદાયક પ્રક્રિયા હતી. ‘Awiqli’ એ આખી પદ્ધતિ બદલી નાખી છે. આ ઇન્સ્યુલિન ‘ફ્લેક્સટચ પેન’ (FlexTouch pen) નામના ખાસ ઉપકરણ દ્વારા અઠવાડિયામાં માત્ર એક જ વાર લેવાનું રહેશે અને તે સાત દિવસ સુધી બ્લડ સુગરને સંપૂર્ણ નિયંત્રણમાં રાખશે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, ઇન્જેક્શનની સંખ્યામાં આટલો મોટો ઘટાડો થવાથી ભારતમાં દર્દીઓનો ઇન્સ્યુલિન પ્રત્યેનો અભિગમ બદલાશે. ભારતમાં સામાન્ય રીતે રોજ ઇન્જેક્શન લેવાના ડરથી દર્દીઓ ઇન્સ્યુલિન શરૂ કરવામાં ૭ થી ૯ વર્ષ જેટલો લાંબો વિલંબ કરે છે, જે તેમના શરીરના અન્ય અંગોને નુકસાન પહોંચાડે છે. હવે આ ડર દૂર થશે.
ભારતને આ નવી શોધની સૌથી વધુ જરૂર કેમ છે?
ભારતને અવારનવાર ‘વિશ્વની ડાયાબિટીસ રાજધાની’ (Diabetes Capital) કહેવામાં આવે છે અને આ આંકડા ખરેખર ચિંતાજનક છે. એક અંદાજ મુજબ, ભારતમાં હાલમાં આશરે ૧૦.૧ કરોડ લોકો ડાયાબિટીસ સાથે જીવી રહ્યા છે, જ્યારે ૧૩.૬ કરોડથી વધુ લોકો ‘પ્રી-ડાયાબિટીસ’ (ડાયાબિટીસ થવાની અગાઉની સ્થિતિ) ના તબક્કામાં છે. આ ઉપરાંત, દેશમાં ૯ લાખથી વધુ દર્દીઓ ટાઇપ-૧ ડાયાબિટીસથી પીડિત છે, જેમનું જીવન સંપૂર્ણપણે ઇન્સ્યુલિન પર નિર્ભર છે.
આ સિવાય, ટાઇપ-૨ ડાયાબિટીસ ધરાવતા આશરે ૧૦ ટકા દર્દીઓને ભવિષ્યમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ઇન્સ્યુલિનની જરૂર પડે જ છે. આટલી મોટી જરૂરિયાત હોવા છતાં, ભારતીય દર્દીઓ ઇન્જેક્શનનો દુખાવો, રોજની ઝંઝટ, સામાજિક સંકોચ અને જટિલ પ્રક્રિયાના કારણે ઇન્સ્યુલિન લેવાનું ટાળે છે. નિષ્ણાતોના મતે, અઠવાડિયે એક વાર ઇન્જેક્શન લેવાનો વિકલ્પ મળવાથી દર્દીઓ આ સારવારને ખુશીથી અપનાવશે અને લાંબા ગાળે ડાયાબિટીસનું સંચાલન ઘણું સરળ બનશે.
ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં ‘Awiqli’ ના અદ્ભુત ફાયદા
આ નવા ઇન્સ્યુલિનની ક્ષમતા ચકાસવા માટે ‘ONWARDS-1’ નામનો એક વ્યાપક ક્લિનિકલ પ્રોગ્રામ ચલાવવામાં આવ્યો હતો, જેના પરિણામો અત્યંત સકારાત્મક અને પ્રોત્સાહક આવ્યા છે. આ સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે:
-
HbA1c માં મોટો ઘટાડો: રોજ લેવાતા સામાન્ય ઇન્સ્યુલિન (Insulin Glargine U100) ની સરખામણીમાં ‘Awiqli’ એ ત્રણ મહિનાની સરેરાશ સુગર એટલે કે HbA1c ના સ્તરમાં વધુ સારો ઘટાડો દર્શાવ્યો છે.
-
ટાઇમ ઇન રેન્જ (Time in Range) માં સુધારો: આ ઇન્સ્યુલિન લેનારા દર્દીઓનું બ્લડ સુગર લાંબા સમય સુધી નિર્ધારિત ટાર્ગેટ રેન્જમાં જળવાઈ રહ્યું હતું, એટલે કે સુગરમાં વારંવાર મોટા ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યા ન હતા.
-
સંપૂર્ણ સુરક્ષિત: સલામતીની દ્રષ્ટિએ તે રોજિંદા ઇન્સ્યુલિન જેટલું જ સુરક્ષિત સાબિત થયું છે.
-
હાઇપોગ્લાયસેમિયા વગર કંટ્રોલ: આ ઇન્સ્યુલિનની મદદથી મોટાભાગના દર્દીઓ ‘હાઇપોગ્લાયસેમિયા’ (સુગર અચાનક જોખમી સ્તરે ઘટી જવી) ના ભય વગર પોતાની સરેરાશ સુગર ૭ ટકાથી નીચે લાવવામાં સફળ રહ્યા હતા.
આ તમામ તારણો દર્શાવે છે કે દર્દીઓ હવે પોતાની રોજિંદી સારવારના ટેન્શન વગર બ્લડ ગ્લુકોઝ પર વધુ સારી પકડ મેળવી શકશે.
ડાયાબિટીસ મુક્તિ માટે માત્ર ઇન્સ્યુલિન પૂરતું નથી: ડોક્ટરોની સલાહ
જો કે ‘Awiqli’ નું બજારમાં આવવું એ તબીબી જગતની એક બહુ મોટી સિદ્ધિ છે, પરંતુ ડોક્ટરો અને હેલ્થ એક્સપર્ટ્સ દર્દીઓને ખાસ ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે માત્ર ઇન્સ્યુલિન પર નિર્ભર રહેવું પૂરતું નથી. ડાયાબિટીસને જડમૂળથી નિયંત્રણમાં રાખવા માટે એક સ્વસ્થ જીવનશૈલી અનિવાર્ય છે, જેમાં નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
૧. સંતુલિત આહાર: ખોરાકમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને સુગરનું પ્રમાણ ઓછું રાખવું અને ફાઇબરયુક્ત ડાયાબિટીસ-ફ્રેન્ડલી આહાર લેવો.
૨. નિયમિત વ્યાયામ: રોજ ઓછામાં ઓછી ૩૦ મિનિટ ઝડપી ચાલવું, કસરત કરવી અથવા યોગ કરવા.
૩. નિયમિત મોનિટરિંગ: ઘરે ગ્લુકોમીટરની મદદથી અથવા લેબોરેટરીમાં સમયસર બ્લડ સુગરની તપાસ કરાવતા રહેવું.
૪. દવાઓનું નિયમિત સેવન: ડોક્ટરે સૂચવેલી અન્ય દવાઓ સમયસર લેવી.
૫. નિયમિત ફોલો-અપ: તમારા ડાયાબિટીલોજિસ્ટ અથવા હેલ્થકેર પ્રોવાઇડર સાથે સતત સંપર્કમાં રહેવું.
ભારતમાં વિશ્વના આ પ્રથમ વન્સ-વીકલી ઇન્સ્યુલિન લોન્ચ થવા પર તબીબી ક્ષેત્રે એક નવો અધ્યાય શરૂ થયો છે. ઇન્જેક્શનની ફ્રીક્વન્સી ઘટવાથી અને દર્દીઓની સુવિધા વધવાથી હજારો ભારતીય દર્દીઓ પોતાની સ્થિતિને વધુ અસરકારક રીતે સંભાળી શકશે, જે આખરે તેમના લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્ય અને જીવનની ગુણવત્તા (Quality of Life) માં મોટો સુધારો લાવશે.
