નીતિન ગડકરીનો મોટો ધડાકો, દેશના આ 10 રૂટ પર શરૂ થઈ ગઈ ભવિષ્યની ગાડી!
ભારતના ટ્રાન્સપોર્ટ અને પરિવહન ઉદ્યોગની તસવીર આગામી સમયમાં સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જવાની છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ દેશભરના વાહનવ્યવહાર ક્ષેત્ર માટે હાઇડ્રોજનને ‘ભવિષ્યનું ઇંધણ’ ગણાવ્યું છે. ગાંધીનગરમાં યોજાયેલા પ્રતિષ્ઠિત ‘પ્રવાસ 5.0’ (Prawaas 5.0) કાર્યક્રમને સંબોધિત કરતી વખતે કેન્દ્રીય મંત્રીએ મોટો ધડાકો કરતા જણાવ્યું કે, સરકાર દેશભરમાં પરિવહન ઉદ્યોગના ભવિષ્યને હાઇડ્રોજન તરફ વાળવા માટે અત્યંત ગંભીર છે અને દેશના 10 મહત્વપૂર્ણ રૂટો પર હાઇડ્રોજન ઇંધણ આધારિત વાહનોના સત્તાવાર ટ્રાયલ (પાઇલોટ પ્રોજેક્ટ) શરૂ કરી દેવામાં આવ્યા છે.
દેશભરમાં 10 રૂટો પર પાઇલોટ પ્રોજેક્ટ કાર્યરત
નીતિન ગડકરીએ કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત ઉદ્યોગપતિઓ, નિષ્ણાતો અને પ્રતિનિધિઓને સંબોધતા કહ્યું, “અમારું મંત્રાલય હાલમાં હાઇડ્રોજન ઇંધણના સફળ પરીક્ષણ માટે દેશના મુખ્ય 10 રૂટો પર એક મોટો પાઇલોટ પ્રોજેક્ટ ચલાવી રહ્યું છે. મને પૂરેપૂરો વિશ્વાસ છે કે સમગ્ર ટ્રાન્સપોર્ટ અને પરિવહન ઉદ્યોગનું ભવિષ્ય હાઇડ્રોજન જ છે. હાઇડ્રોજન એ ભવિષ્યનું સૌથી સ્વચ્છ અને સસ્તું ઇંધણ સાબિત થશે અને સરકાર આ જ દિશામાં ખૂબ જ ઝડપથી કામ આગળ વધારી રહી છે.”
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ ભારે વાહનો અને બસોમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઇંધણનો ઉપયોગ કરીને તેની કાર્યક્ષમતા અને આર્થિક વ્યવહારુતા ચકાસવામાં આવી રહી છે.
હાઇડ્રોજન ટ્રાયલ માટે પસંદ કરાયેલા દેશના 10 પ્રમુખ રૂટ
સરકારે દેશના જે 10 મહત્વના આર્થિક અને પ્રવાસી કોરિડોર પર હાઇડ્રોજન વાહનોના ટ્રાયલ શરૂ કર્યા છે, તેની વિગતવાર યાદી કેન્દ્રીય મંત્રીએ જાહેર કરી હતી, જે નીચે મુજબ છે:
-
ગ્રેટર નોઇડા – દિલ્હી – આગ્રા: ઉત્તર ભારતનો સૌથી વ્યસ્ત અને પ્રમુખ પ્રવાસન કોરિડોર.
-
ભુવનેશ્વર – કોણાર્ક – પુરી: ઓડિશાનું પવિત્ર ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક ત્રિકોણ.
-
અમદાવાદ – વડોદરા – સુરત: ગુજરાતની મુખ્ય આર્થિક કરોડરજ્જુ સમાન ગોલ્ડન કોરિડોર.
-
સાહિબાબાદ – ફરીદાબાદ – દિલ્હી: દિલ્હી-એનસીઆર (NCR) વિસ્તારનો ભારે ટ્રાફિક ધરાવતો ઔદ્યોગિક રૂટ.
-
પુણે – મુંબઈ: મહારાષ્ટ્રના બે સૌથી મોટા આર્થિક કેન્દ્રોને જોડતો એક્સપ્રેસ-વે રૂટ.
-
જમશેદપુર – કલિંગ નગર: સ્ટીલ પ્લાન્ટ અને ભારે ઉદ્યોગો ધરાવતો પૂર્વ ભારતનો મુખ્ય રૂટ.
-
તિરુઅનંતપુરમ – કોચ્ચિ: કેરળના બે પ્રમુખ દરિયાકાંઠાના શહેરો વચ્ચેનો માર્ગ.
-
કોચ્ચિ – એડપ્પલ્લી: કેરળનો સ્થાનિક કનેક્ટિવિટી અને ટ્રાન્સપોર્ટ માટેનો મહત્વનો રૂટ.
-
જામનગર – અમદાવાદ: રિફાઇનરી હબ જામનગરને રાજ્યના મુખ્ય કેન્દ્ર સાથે જોડતો માર્ગ.
-
NH-16 (વિશાખાપટ્ટનમ – બય્યાવારમ): આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠાના ઔદ્યોગિક વિસ્તારને જોડતો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ.
ગુજરાતના બે સૌથી વ્યસ્ત રૂટનો સમાવેશ: રાજ્યને થશે મોટો ફાયદો
આ 10 પ્રમુખ રૂટોની યાદી પર નજર કરીએ તો ખ્યાલ આવે છે કે સરકારે ગુજરાત પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. દેશના ૧૦ રૂટમાંથી ૨ સૌથી મહત્વના રૂટ ગુજરાતના છે, જેમાં ‘અમદાવાદ-વડોદરા-સુરત’ અને ‘જામનગર-અમદાવાદ’ રૂટનો સમાવેશ થાય છે.
ગુજરાત પહેલેથી જ કેમિકલ, પેટ્રોકેમિકલ્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં દેશનું હબ છે. અમદાવાદ, વડોદરા અને સુરત વચ્ચે દરરોજ હજારોની સંખ્યામાં કોમર્શિયલ ટ્રકો અને પેસેન્જર બસો દોડે છે. બીજી તરફ, જામનગરમાં વિશ્વની સૌથી મોટી રિફાઇનરીઓ આવેલી છે અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઉત્પાદન માટે પણ ત્યાં મોટું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર થઈ રહ્યું છે. આ સંજોગોમાં ગુજરાતના આ બંને રૂટ પર હાઇડ્રોજન ટ્રાયલ સફળ થવાથી પ્રદૂષણમાં ધરખમ ઘટાડો થશે અને વાહનવ્યવહારનો ખર્ચ પણ અડધો થઈ જશે.
વૈકલ્પિક ઇંધણ (Alternative Fuel) અને બાયોફ્યુલમાં ભારત બનશે ગ્લોબલ લીડર
નીતિન ગડકરીએ ભારતીય ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગ અને સંશોધકોના ભારોભાર વખાણ કરતા જણાવ્યું કે, આપણો દેશ વૈકલ્પિક ઇંધણ (Alternative Fuel) અને બાયોફ્યુલ (Biofuel) ના ક્ષેત્રમાં ખૂબ જ શાનદાર કામગીરી કરી રહ્યો છે. ઇથેનોલ, મેથેનોલ, બાયો-સીએનજી, એલએનજી અને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ બાદ હવે ગ્રીન હાઇડ્રોજન ભારતની પરિવહન વ્યવસ્થાને આગામી સ્તર પર લઈ જશે.
મંત્રીએ દાવો કર્યો હતો કે, “જે પ્રકારે ભારત ટેક્નોલોજી વિકસાવી રહ્યું છે અને જે રીતે આપણી પ્રોડક્શન કોસ્ટ (ઉત્પાદન ખર્ચ) નીચી આવી રહી છે, તેને જોતા ભારત ખૂબ જ ટૂંકા સમયમાં આ ગ્રીન ટેક્નોલોજીના મામલે આખી દુનિયાનું નેતૃત્વ કરશે. આપણી ટેક્નોલોજી વિશ્વમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ અને સસ્તી સાબિત થશે.”
પર્યાવરણની સુરક્ષા અને ક્રૂડ ઓઈલની આયાત ઘટાડવાનો મોટો લક્ષ્યાંક
હાલમાં ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું અંદાજે ૮૫% ક્રૂડ ઓઈલ (કાચું તેલ) વિદેશોમાંથી આયાત કરે છે, જેના કારણે દેશનું અબજો ડોલરનું હૂંડિયામણ વિદેશ વહી જાય છે. આ ઉપરાંત ડીઝલ અને પેટ્રોલના કારણે મેટ્રો શહેરોમાં વાયુ પ્રદૂષણની ગંભીર સમસ્યા ઉભી થઈ છે.
ગ્રીન હાઇડ્રોજન એક એવું ઇંધણ છે જે પાણીમાંથી (હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજન અલગ કરીને) બને છે અને જ્યારે વાહનમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે ત્યારે ધુમાડાને બદલે સાદું પાણી બહાર નીકળે છે, એટલે કે તે ઝીરો પોલ્યુશન (શૂન્ય પ્રદૂષણ) ફેલાવે છે. નીતિન ગડકરીના આ ક્રાંતિકારી પાઇલોટ પ્રોજેક્ટ્સ જો સફળ રહેશે, તો ભારત ખૂબ જ જલ્દી પ્રદૂષણ મુક્ત અને ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર દેશ બની જશે. ટ્રાન્સપોર્ટ ઉદ્યોગના ઓપરેટરો માટે પણ આગામી સમય ભારે નફાકારક સાબિત થવાનો છે.
