પૂજા દરમિયાન દીવો ઓલવાઈ જાય તો ગભરાવાને બદલે કરો આ કામ, જાણો શાસ્ત્રીય ઉપાય!
હિન્દુ ધર્મમાં પૂજા-પાઠ અને અનુષ્ઠાનનું વિશેષ મહત્વ છે. આપણે જ્યારે પણ ઈશ્વરની આરાધના કરીએ છીએ, ત્યારે સૌથી પહેલા દીવો પ્રગટાવીએ છીએ. દીવાને પ્રકાશ, જ્ઞાન અને સકારાત્મક ઉર્જાનું પ્રતીક માનવામાં આવ્યું છે. સ્કંદ પુરાણ અને અગ્નિ પુરાણ જેવા ગ્રંથોમાં અગ્નિને સાક્ષાત દેવ સ્વરૂપ માનવામાં આવ્યા છે. પરંતુ ઘણીવાર એવું બને છે કે પૂરી શ્રદ્ધા અને એકાગ્રતા સાથે પૂજા કરતા સમયે અચાનક દીવો ઓલવાઈ જાય છે. આવા સમયે સ્વાભાવિક રીતે મનમાં ગભરામણ થાય છે અને ઘણા લોકો તેને કોઈ અશુભ ઘટના કે ‘અપશુકન’ તરીકે જોવા લાગે છે.
શું ખરેખર દીવો ઓલવાઈ જવો એ ઈશ્વરની નારાજગીનો સંકેત છે? ચાલો, શાસ્ત્રો અને તર્કના આધારે આને સમજીએ.
ધર્મશાસ્ત્રો શું કહે છે?
ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો દીવો ઓલવાઈ જવો એ હંમેશા અશુભ હોતું નથી. શાસ્ત્રોમાં ક્યાંય પણ એવું સ્પષ્ટ લખેલું નથી કે દીવો ઓલવાઈ જવો એ ભગવાનના ક્રોધનો સંકેત છે. તેનાથી વિપરીત, ઘણા વિદ્વાનો તેને ધ્યાન અને એકાગ્રતા સાથે જોડીને જુએ છે. ઘણીવાર દીવો ઓલવાઈ જવાનો અર્થ એવો માનવામાં આવે છે કે કદાચ આપણી પ્રાર્થનામાં ક્યાંક એકાગ્રતાની કમી રહી ગઈ છે અથવા આપણે પૂજા દરમિયાન કોઈ અન્ય ચિંતામાં ડૂબેલા હતા.
દીવો ઓલવાઈ જવાની ઘટનાને સકારાત્મકતા સાથે પણ જોઈ શકાય છે. કેટલીક માન્યતાઓ અનુસાર, જો પૂજા દરમિયાન પવનના ઝાપટાથી દીવો ઓલવાય છે, તો તે માત્ર ભૌતિક કારણોસર છે. તેને ઈશ્વરની નારાજગી માનીને ડરવાની જરૂર નથી. ઈશ્વર તો માત્ર ભાવનાના ભૂખ્યા હોય છે, બાહ્ય ક્રિયાકાંડોના નહીં.
દીવો ઓલવાઈ જવાના સામાન્ય કારણો
ધાર્મિક માન્યતાઓથી પરે, દીવો ઓલવાઈ જવા પાછળ ઘણા વૈજ્ઞાનિક અને સામાન્ય કારણો પણ હોય છે, જેને નજરઅંદાજ ન કરવા જોઈએ:
-
હવાનો પ્રવાહ: પૂજા સ્થળ પર જો બારી-બારણાં ખુલ્લા હોય, તો પવનના ઝાપટાથી દીવો ઓલવાઈ જવો એ એક સ્વાભાવિક પ્રક્રિયા છે. તેને અપશુકન માનવા તે તાર્કિક નથી.
-
ઘી કે તેલની અછત: જો દીવામાં ઘી કે તેલ ઓછી માત્રામાં હોય, તો વાટ તેને શોષી લે છે અને તેલ ખતમ થતા દીવો આપમેળે ઓલવાઈ જાય છે.
-
વાટની ગુણવત્તા: જો વાટ યોગ્ય રીતે બનાવવામાં ન આવી હોય અથવા રૂમાં ગાંઠો હોય, તો પણ જ્યોત સ્થિર રહેતી નથી અને ઓલવાઈ શકે છે.
-
દીવાની સફાઈ: જો દીવામાં અગાઉનું બળેલું કાળું કોલસા જેવું કચરો જમા થયો હોય, તો તે જ્યોતને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
દીવો ઓલવાઈ જાય તો શું કરવું? (શાસ્ત્રીય ઉપાય)
જો પૂજા સમયે અચાનક દીવો ઓલવાઈ જાય, તો ગભરાશો નહીં કે તમારી પૂજા અધૂરી છોડવાની ભૂલ કરશો નહીં. તમે નીચે મુજબની સરળ પ્રક્રિયા અપનાવી શકો છો:
-
શાંતિ અને ધૈર્ય: સૌથી પહેલા શાંત થઈ જાઓ. ગભરામણ કે ભયને મનમાં આવવા ન દો.
-
ક્ષમા પ્રાર્થના: ઈશ્વરનું સ્મરણ કરો અને મનોમન ભૂલ સુધારવા માટે ક્ષમા માગો. ‘હે પ્રભુ, જો મારાથી કોઈ ભૂલ થઈ હોય તો મને ક્ષમા કરજો’, આટલો ભાવ મનમાં રાખવો પૂરતો છે.
-
દીવો ફરીથી પ્રગટાવો: દીવાને સાફ કરો, જો વાટ બળી ગઈ હોય તો તેને બદલો અને પૂરતું ઘી કે તેલ ઉમેરીને શ્રદ્ધા સાથે ફરીથી પ્રગટાવો.
-
સંકલ્પની પૂર્ણતા: દીવો ફરી પ્રગટાવ્યા પછી ભગવાનના ચરણોમાં પુષ્પ અર્પણ કરો અને તમારી પૂજા પૂરી શ્રદ્ધા સાથે સંપન્ન કરો.
ઈશ્વરનું સાચું સ્વરૂપ
આપણે એ સમજવું જોઈએ કે ભગવાન ભાવનાના ભૂખ્યા છે. ઈશ્વરની ભક્તિમાં ભયને કોઈ સ્થાન નથી. જે પૂજામાં ભય હોય, તે સાચી ભક્તિ કેવી રીતે હોઈ શકે? જો તમે પૂરી શુદ્ધિ અને પવિત્રતા સાથે પૂજા કરી રહ્યા છો, તો દીવો ઓલવાઈ જેવી નાની ઘટનાથી ઈશ્વર ક્યારેય નારાજ થતા નથી.
તેથી, આવતી વખતે જો પૂજા કરતી વખતે દીવો ઓલવાઈ જાય, તો તેને અપશુકન માનીને તમારું મન ભારે ન કરો. તેને માત્ર એક સામાન્ય ઘટના સમજીને, ફરીથી પૂરી એકાગ્રતા સાથે તમારી પૂજા ચાલુ રાખો. તમારી શ્રદ્ધા અને તમારું સમર્પણ જ ઈશ્વર સુધી પહોંચવાનો સૌથી ટૂંકો અને સરળ માર્ગ છે. યાદ રાખો, ભગવાન પ્રકાશની સાથે સાથે શાંતિના પણ પ્રતીક છે.
