આર્થિક સંકટની ચેતવણી: વૈશ્વિક મંદી વચ્ચે સોનું-ચાંદી કેમ બનશે રોકાણકારોનો એકમાત્ર સહારો? જાણી લો મોટો દાવો
આજના અનિશ્ચિત આર્થિક વાતાવરણમાં જ્યારે વિશ્વભરના રોકાણકારો મૂંઝવણમાં છે, ત્યારે પર્સનલ ફાઇનાન્સના દુનિયાભરમાં જાણીતા પુસ્તક ‘રિચ ડેડ પુઅર ડેડ’ (Rich Dad Poor Dad) ના લેખક અને દિગ્ગજ રોકાણકાર રોબર્ટ કિયોસાકી (Robert Kiyosaki) એ સોના અને ચાંદીને લઈને એક સનસનાટીભર્યો દાવો કર્યો છે. કિયોસાકીનું માનવું છે કે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર હાલમાં અત્યંત નાજુક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. તાજેતરમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં જે ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, તેનાથી ગભરાવાને બદલે રોકાણકારોએ તેને એક સુવર્ણ તક તરીકે જોવી જોઈએ.
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કિંમતો નીચે આવવા છતાં તેમણે પોતે પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં વધુ પ્રમાણમાં સોનું અને ચાંદી ઉમેર્યું છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે આ જાણીતા રોકાણકાર સોના-ચાંદીને લઈને આટલા આશાવાદી કેમ છે અને વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા વિશે તેમની ચિંતાઓ શું છે.
સોના-ચાંદીના ભાવ ‘ચંદ્ર પર પહોંચશે’: કિયોસાકીનો મોટો દાવો
રોબર્ટ કિયોસાકીએ વિશ્વના અન્ય એક દિગ્ગજ અને અનુભવી રોકાણકાર જિમ રોજર્સ (Jim Rogers) ના વિશ્લેષણનો હવાલો આપતા જણાવ્યું છે કે, ભવિષ્યમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં એવી તેજી આવશે જે “ચાંદ પર પહોંચવા” (Skyrocket) જેવી હશે. કિયોસાકી જિમ રોજર્સની આ આગાહી સાથે સંપૂર્ણ સહમત છે.
જોકે, તેમણે રોકાણકારોને એક મહત્વની ચેતવણી પણ આપી છે. તેમણે કહ્યું કે આ મહાતેજીના રસ્તામાં કિંમતોમાં અચાનક મોટો ઘટાડો (Retracement) પણ જોવા મળી શકે છે. બજાર ક્યારેય એકધારી સીધી લીટીમાં ઉપર જતું નથી. તેથી, જ્યારે પણ ભાવોમાં મોટો કડાકો આવે, ત્યારે સામાન્ય રોકાણકારોએ ડરીને પોતાની સંપત્તિ વેચી દેવાને બદલે ધીરજ રાખવી જોઈએ.
ગભરાટના માહોલમાં કિયોસાકીએ કરી મોટી ખરીદી
તાજેતરના સમયમાં વૈશ્વિક બજારોમાં સોનું તેના ઓલ-ટાઇમ હાઇ લેવલથી નીચે આવ્યું છે અને ચાંદીના ભાવમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. કિયોસાકીએ રોકાણકારોની એક નબળી માનસિકતા પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, મોટાભાગના સામાન્ય રોકાણકારો ત્યારે ખરીદી કરે છે જ્યારે બજાર એકદમ ટોચ પર (High Prices) હોય છે, અને જ્યારે ભાવો ઘટે છે ત્યારે નુકસાન કરીને વેચી દે છે.
તેમણે પોતાના વિશે વાત કરતા જણાવ્યું:
“મેં આ તાજેતરના ઘટાડાનો પૂરેપૂરો ફાયદો ઉઠાવ્યો છે. જ્યારે લોકો સોના-ચાંદીના તૂટતા ભાવો જોઈને ગભરાઈ રહ્યા હતા, ત્યારે મેં નીચા ભાવે વધુ સોનું અને ચાંદી ખરીદીને મારા રોકાણને મજબૂત કર્યું છે.”
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, દેવું અને મોંઘવારી અંગે ગંભીર ચિંતા
કિયોસાકીની આ આક્રમક ખરીદી પાછળનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પ્રત્યેનો તેમનો અવિશ્વાસ છે. તેમણે સોના અને ચાંદી પર આટલો મોટો દાવ લગાવવા પાછળ ત્રણ મુખ્ય પરિબળો દર્શાવ્યા છે:
૧. સરકારો અને સેન્ટ્રલ બેંકો પર ભરોસાનો અભાવ
કિયોસાકી લાંબા સમયથી અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વ સહિત દુનિયાભરની સેન્ટ્રલ બેંકોની નીતિઓના કટ્ટર આલોચક રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે જે રીતે સરકારો આડેધડ નોટો છાપી રહી છે, તેનાથી આર્થિક સમસ્યાઓ ઉકેલાવાની નથી, ઊલટાની વધુ વણસવાની છે. તેમને સિસ્ટમ પર જરાય ભરોસો નથી.
૨. દુનિયા પર વધતું જતું દેવું (Global Debt)
આજે વૈશ્વિક સ્તરે દેશો પર દેવાનો બોજ રેકોર્ડ સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. કિયોસાકીના મતે આ દેવાનો ડુંગર ગમે ત્યારે આખી આર્થિક વ્યવસ્થાને પલટી શકે છે. જ્યારે કાગળની કરન્સી (રૂપિયો, ડોલર વગેરે) નબળી પડશે, ત્યારે માત્ર વાસ્તવિક સંપત્તિ (Real Assets) જ બચશે.
૩. બેકાબૂ મોંઘવારી (Inflation)
વિશ્વભરમાં મોંઘવારી સામાન્ય લોકોની કમાણી ખાઈ રહી છે. કિયોસાકીનું કહેવું છે કે મોંઘવારી સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સોનું અને ચાંદી સદીઓથી સૌથી સુરક્ષિત હથિયાર સાબિત થયા છે, જેને કોઈ સરકાર પોતાની મરજીથી નષ્ટ કરી શકતી નથી.
રોકાણકારો માટે કિયોસાકીનો સવાલ: તમે કઈ શ્રેણીમાં છો?
રોબર્ટ કિયોસાકીએ દુનિયાભરના નાના-મોટા રોકાણકારો સામે એક વિચારવા જેવો પ્રશ્ન મૂક્યો છે. તેમણે પૂછ્યું છે કે, શું તમે એવા રોકાણકાર બનવા માંગો છો જે ઊંચા ભાવે ખરીદીને નુકસાન વેઠે છે? અથવા તમે એ સ્માર્ટ રોકાણકાર બનવા માંગો છો જે બજારના ઘટાડાને એક તક (Opportunity) ગણીને સસ્તા ભાવે સોનું-ચાંદી ખરીદે છે અને લાંબા ગાળે જંગી નફો કમાય છે?
કિયોસાકીના મતે, સોનું અને ચાંદી એ માત્ર રોકાણ નથી પરંતુ વર્તમાન આર્થિક સંકટ સામે પોતાની મહેનતની કમાણીને બચાવવાનો એકમાત્ર સુરક્ષિત રસ્તો છે.
રોબર્ટ કિયોસાકીનું આ વિશ્લેષણ એ વાત તરફ સ્પષ્ટ ઈશારો કરે છે કે ભલે ટૂંકા ગાળા માટે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળે, પરંતુ લાંબા ગાળાનું ચિત્ર ખૂબ જ ઉજળું છે. વધતી મોંઘવારી અને વૈશ્વિક બજારની અસ્થિરતા વચ્ચે સોનું-ચાંદી હંમેશા ‘સેફ હેવન’ એટલે કે સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન સાબિત થાય છે. કિયોસાકીની આ સલાહ એવા રોકાણકારો માટે આંખ ઉઘાડનારી છે જેઓ બજારના સામાન્ય ઘટાડાથી ગભરાઈને પોતાના નિર્ણયો બદલી નાખે છે.
