ઈરાન પર 13મી રાત્રે પણ ભીષણ હુમલો, હોર્મુઝની ખાડીમાં અમેરિકાનું મોટું ઓપરેશન!
પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઇસ્ટ)માં હાલના સંજોગો અત્યંત તણાવપૂર્ણ અને વિસ્ફોટક બન્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે એક પૂર્ણ મહાસંકટનું સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યો છે. દુનિયાના સૌથી સંવેદનશીલ અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંથી એક, હોર્મુઝની ખાડી (Strait of Hormuz) માં શિપિંગ રૂટ્સને લઈને છેડાયેલી જંગ થવાનું નામ નથી લઈ રહી. આ જ કડીમાં અમેરિકી સેનાએ ઈરાન પર ફરી એકવાર ભીષણ હુમલા કર્યા છે, જે સતત 13મા દિવસે પણ ચાલુ રહ્યા.
અમેરિકી સેનાનું તોફાની એક્શન
અમેરિકી રક્ષણ મંત્રાલય અને સેના દ્વારા આપવામાં આવેલી સત્તાવાર માહિતી મુજબ, ગુરુવાર સાંજે ઈરાનના લશ્કરી ઠેકાણાઓને ફરી એકવાર નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. આ સતત 13મી રાત છે જ્યારે અમેરિકી સેનાએ ઈરાનની ધરતી પર અથવા તેના લશ્કરી મથકો પર હવાઈ કે મિસાઈલ હુમલા કર્યા છે.
અમેરિકી સેનાનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે આ લશ્કરી કાર્યવાહીઓ ત્યાં સુધી અટકાવવામાં આવશે નહીં જ્યાં સુધી ઈરાન પોતાની હરકતોથી बाज નથી આવતું. પેન્ટાગોન અનુસાર, આ હુમલા ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) દ્વારા તે વિસ્તારમાંથી પસાર થતા આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપારી (કોમર્શિયલ) જહાજોને સતત આપવામાં આવી રહેલી ધમકીઓ અને હુમલાઓને રોકવા માટે કરવામાં આવી રહ્યા છે. અમેરિકાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાનને આ બેજવાબદાર પ્રવૃત્તિઓ માટે જવાબદાર ઠેરવવાનો છે.
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચેતવણી અને હોર્મુઝનો વિવાદ
આખો વિવાદ મુખ્યરૂપે હોર્મુઝની ખાડી પર નિયંત્રણ અને ત્યાંથી થતા નિર્વિઘ્ન વેપારને લઈને છે. દુનિયાનો એક મોટો હિસ્સો એટલે કે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાનો મોટો અનુપાત આ જ રસ્તેથી પસાર થાય છે.
તાજેતરમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તરફથી ઈરાનને કડી ચેતવણીઓ આપવામાં આવી હતી. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનું વલણ સ્પષ્ટ છે કે વૈશ્વિક વેપાર માર્ગોમાં અડચણ ઊભી કરવાની કે અમેરિકા અને તેના સહયોગીઓના જહાજોને ડરાવવાની કોઈપણ કોશિશ સહન કરવામાં આવશે નહીં. ઈરાન પર સતત આરોપ લાગી રહ્યા છે કે તેની સેના (ખાસ કરીને IRGC) આ ક્ષેત્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોને નિશાન બનાવી રહી છે, જેના કારણે ગ્લોબલ ટ્રેડ પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે.
કાચા તેલની કિંમતો 100 ડૉલરને પાર
આ ભૂ-રાજકીય તણાવ અને મહાસંકટની સૌથી મોટી અને સીધી અસર હવે સામાન્ય માણસના ખિસ્સા અને વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર પડી રહી છે. હોર્મુઝની ખાડી ઉપરાંત ‘બાબ અલ-મંદેબ’ (Bab el-Mandeb) જળમાર્ગથી પણ જહાજોની અવરજવર અટકી જવાની આશંકા સતત વધી રહી છે.
આ ભયાનક અનિશ્ચિતતાના કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ભૂકંપ આવી ગયો છે. કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતો આસમાને પહોંચી ગઈ છે અને તેમાં લગભગ 7 ટકા સુધીનો મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે. આ સાથે જ, કાચા તેલની કિંમતો 100 ડૉલર પ્રતિ બેરલની માનસિક સપાટીને વટાવી ગઈ છે.
વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા માટે ખતરાની ઘંટી
તેલના ભાવમાં થયેલા આ બેફામ વધારાથી દુનિયાભરના દેશોની ચિંતાઓ વધી ગઈ છે. જો આ સંઘર્ષ હજી લાંબો ચાલે, તો ભારત સહિતના ઘણા વિકાસશીલ દેશો, જે પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે આયાત પર નિર્ભર છે, તેમને ભારે મોંઘવારીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ગેસના ભાવ વધવાથી દરેક વસ્તુ મોંઘી થવાનો ખતરો પેદા થઈ ગયો છે.
હાલમાં, મિડલ ઇસ્ટના આ સળગતા રણક્ષેત્રમાં સ્થિતિ પળેપળે બદલાઈ રહી છે. અમેરિકાના આક્રમક વલણ અને ઈરાનની જીદ વચ્ચે દુનિયાભરના દેશો ચિંતામાં છે, કારણ કે આ મહાસંકટનું આગામી પગલું સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને મંદી કે ભયાનક મોંઘવારીના ખાઈમાં ધકેલી શકે છે.
