એલપીજી સિલિન્ડર પર પ્રતિ સિલિન્ડર ₹૭૦૦ થી વધુની પરોક્ષ સબસિડી! સંસદમાં સરકારે રજૂ કર્યા વિગતવાર આંકડા
વૈશ્વિક સ્તરે પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધ જેવા માહોલ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં એલપીજી (LPG) ના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. આમ છતાં, કેન્દ્ર સરકાર અને દેશની સરકારી તેલ કંપનીઓએ સામાન્ય નાગરિકોના ખિસ્સા પરનો બોજ નિયંત્રણમાં રાખીને ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ યથાવત રાખ્યા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલ અને એલપીજીના બેન્ચમાર્ક ભાવમાં અણધારી તેજી આવી હોવા છતાં, ભારતીય બજારમાં ગ્રાહકો માટે ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય સંઘર્ષના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઈંધણ મોંઘું થયું છે. આમ છતાં, કેન્દ્ર સરકારે સંસદમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે સામાન્ય નાગરિકોના ગૃહિણી બજેટને રક્ષણ આપવા માટે સરકાર અને જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ સબસિડીનો મોટો બોજ પોતે વહન કરી રહી છે.
સંસદમાં ગ્રાહક રાહત અંગે સરકારનો ખુલાસો
પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ રાજ્યમંત્રી સુરેશ ગોપીએ સંસદમાં માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં એલપીજીના ભાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યા હોવા છતાં કેન્દ્ર સરકાર ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર પર પ્રતિ સિલિન્ડર ₹૭૦૦ થી વધુની પરોક્ષ (છૂપી) સબસિડી પૂરી પાડી રહી છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ દેશના સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે રસોઈ ગેસના દરો પરવડે તેવા રાખવાનો છે.
મંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે, વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ ગમે તેટલી પ્રતિકૂળ હોય, પરંતુ સરકાર સામાન્ય નાગરિકો પર મોંઘવારીનો સીધો બોજ પડવા દેશે નહીં.
ગેસ સિલિન્ડરની વાસ્તવિક કિંમત અને સબસિડીનું ગણિત
વૈશ્વિક બજારના આંકડા રજૂ કરતાં મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે, સાઉદી કોન્ટ્રાક્ટ પ્રાઈસ (Saudi CP), જે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એલપીજી ભાવો માટેનો મુખ્ય બેન્ચમાર્ક ગણાય છે, તે એપ્રિલ અને મે ૨૦૨૬ દરમિયાન વધીને ૭૮૦ યુએસ ડોલર પ્રતિ મેટ્રિક ટન થયો હતો. જૂન ૨૦૨૬ માં આ આંકડો વધુ વધીને ૭૯૬ યુએસ ડોલર પ્રતિ મેટ્રિક ટન પહોંચી ગયો હતો.
આ આંતરરાષ્ટ્રીય દરોના આધારે ૧૪.૨ કિલોના ઘરેલુ સિલિન્ડરની બજાર-નિર્ધારિત વાસ્તવિક કિંમત જૂન માસમાં આશરે ₹૧,૬૯૫ સુધી પહોંચી ગઈ હતી. જોકે, સરકારી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા ગ્રાહકોને આ જ સિલિન્ડર માત્ર ₹૯૪૨ ના ભાવે પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે. આ તફાવતને પહોંચી વળવા માટે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ અને ૨૦૨૬-૨૭ દરમિયાન સરકારે ઓઈલ કંપનીઓને ₹૩૦,૦૦૦ કરોડની આર્થિક સહાય ભંડોળ તરીકે ચૂકવી છે.
પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓને ડબલ ફાયદો
સરકારની આ રાહત નીતિનો સૌથી મોટો લાભ પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના (PMUY) ના ગ્રાહકોને મળી રહ્યો છે. ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ નોંધાયેલા ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને તેમના બેંક ખાતામાં ₹૩૦૦ ની સીધી લક્ષિત સબસિડી (Direct Benefit Transfer) આપવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત, બજાર ભાવ અને ગ્રાહક કિંમત વચ્ચે રહેલો ₹૭૦૦ નો પરોક્ષ તફાવત પણ સરકાર ભોગવે છે. આમ, ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓને પ્રતિ સિલિન્ડર કુલ ₹૧,૦૦૦ સુધીનો મોટો આર્થિક ફાયદો થાય છે અને તેમને ૧૪.૨ કિલોનો સિલિન્ડર માત્ર ₹૬૪૨ માં મળી રહે છે.
મુખ્ય શહેરોમાં ગેસ સિલિન્ડરના આજના તાજા દર
આજે ૨૪ જુલાઈના રોજ પણ દેશભરમાં ઘરેલુ અને કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરાયો નથી.
રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં ૧૪.૨ કિલોના ઘરેલુ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૯૪૨ છે, જ્યારે ૧૯ કિલોના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૨,૯૩૦ પર સ્થિર છે. મુંબઈમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૪૧.૫૦ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹૨,૮૮૨ ના દરે ઉપલબ્ધ છે. બેંગલુરુમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરની કિંમત ₹૯૪૮.૫૦ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૩,૦૦૬ નોંધાયો છે.
સરકારના આ નીતિગત નિર્ણયથી દેશના કરોડો પરિવારોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધતી ઈંધણની કિંમતો સામે મોટી આર્થિક સુરક્ષા મળી રહી છે.
