અમેરિકામાં ગરમીનો પ્રકોપ વધ્યો, બાળકો અને વડીલોને સાવચેત રહેવા કડક ચેતવણી
હાલમાં સમગ્ર વિશ્વમાં હવામાન તેની કઠોરતા બતાવી રહ્યું છે. ભારતની જેમ, યુએસમાં તાપમાન રેકોર્ડ તોડવા લાગ્યું છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે દેશના મધ્ય અને દક્ષિણ ભાગોમાં આશરે 40 મિલિયન લોકો તીવ્ર ગરમીના મોજા અને ભેજને દબાવી દેવાનો સામનો કરી રહ્યા છે. તડકા અને ગરમ પવનોએ સામાન્ય લોકોનું જીવન દયનીય બનાવી દીધું છે, જેના કારણે ખાસ કરીને નાના બાળકો અને વૃદ્ધો માટે નોંધપાત્ર મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
120 ડિગ્રી ફેરનહીટ સુધી પહોંચ્યો ગરમીનો અહેસાસ
અમેરિકામાં તાપમાન સતત ઉપર જઈ રહ્યું છે. દેશના ઘણા મોટા ભાગોમાં ‘હીટ ઇન્ડેક્સ’ એટલે કે ગરમીનો અહેસાસ કરાવતું તાપમાન 100 ડિગ્રી ફેરનહીટ (લગભગ 38 ડિગ્રી સેલ્સિયસ)થી પણ ઉપર નોંધાઈ રહ્યું છે. આ ભયંકર ગરમી મિનેસોટાથી લઈને મિસિસિપી સુધી અને પશ્ચિમમાં દક્ષિણ કેલિફોર્નિયાથી લઈને નેવાડા સુધી ફેલાયેલી છે.
રાષ્ટ્રીય હવામાન સેવા (National Weather Service) અનુસાર, દક્ષિણ-પશ્ચિમના કેટલાક દૂરના વિસ્તારોમાં તો આ તાપમાન વધીને 120 ડિગ્રી ફેરનહીટ (લગભગ 49 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) સુધી પહોંચવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. સાઉથ ડાકોટાના રેપિડ સિટીમાં તો શનિવારે અત્યાર સુધીનું સૌથી રેકોર્ડબ્રેક તાપમાન 112 ડિગ્રી ફેરનહીટ (44 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) નોંધાયું હતું.
કેમ વધી રહી છે આટલી ગરમી? (શું છે હીટ ડોમ?)
હવામાનશાસ્ત્રીઓ યુ.એસ.માં આ ભારે ગરમીનું કારણ ‘હીટ ડોમ’ ની રચનાને આભારી છે. આ એક વાતાવરણીય ઘટના છે જ્યાં ગરમ હવાનો સમૂહ વાતાવરણમાં ફસાઈ જાય છે, જે ઢાંકણની જેમ કાર્ય કરે છે. આ જમીનની નજીકની ગરમીને બહાર નીકળતા અટકાવે છે, જેના કારણે તાપમાન લાંબા સમય સુધી સતત ઊંચું રહે છે. ઓમાહા, નેબ્રાસ્કામાં બેઘર લોકોને મદદ કરતું નેટવર્ક ‘થ્રેશોલ્ડ સીઓસી’ ના આઉટરીચ મેનેજર પીટ મિલરે પરિસ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું, “અહીં ખૂબ જ ગરમી છે. આપણે અસંખ્ય લોકોને જોઈ રહ્યા છીએ જેઓ તડકા અને ભેજથી સંપૂર્ણપણે થાકી ગયા છે. પરિસ્થિતિઓ ખરેખર ખતરનાક છે. ભેજ એટલો તીવ્ર છે કે 30 સેકન્ડ માટે પણ બહાર ઊભા રહેવાથી તમે સંપૂર્ણપણે પરસેવામાં તરબોળ થઈ જાઓ છો. ચિંતાજનક વાત એ છે કે આ ભેજ ફક્ત દિવસ દરમિયાન જ નહીં, પરંતુ આખી રાત પણ રહે છે.”
રમતગમત અને રોજિંદા કામકાજ પ્રભાવિત
આ ભારે ગરમીની અસર હવે જાહેર કાર્યક્રમો અને દૈનિક દિનચર્યાઓ પર સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. મિનેસોટાના શાકોપીમાં કેન્ટરબરી પાર્કમાં રવિવારે યોજાનારી ઘોડા દોડ, અતિશય ગરમી અને સલામતીની ચિંતાઓને કારણે રદ કરવી પડી હતી.
હવામાનશાસ્ત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, “હાલમાં, આ ભારે ગરમી મુખ્યત્વે દેશના મધ્ય ભાગને અસર કરી રહી છે, પરંતુ આવતા અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, તેનું કેન્દ્ર દક્ષિણ તરફ જશે.” વધુમાં, ગરમીના ગુંબજની ટોચની નજીક ભેજવાળી હવા વાતાવરણીય અસ્થિરતા બનાવી રહી છે. આના કારણે ગ્રેટ લેક્સ પ્રદેશમાં ભારે તોફાન, અચાનક પૂર અને કરા પડવાનું જોખમ વધી રહ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોની આગાહી છે કે મધ્ય યુ.એસ.ના કેટલાક વિસ્તારોમાં અઠવાડિયાના મધ્યમાં થોડી રાહત થઈ શકે છે, પરંતુ સપ્તાહના અંતે તાપમાન ફરી વધી શકે છે.
વહીવટીતંત્ર અને સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોની કડક ચેતવણી
વધતા જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને, યુ.એસ. સત્તાવાળાઓ, હવામાન સેવા અને સ્થાનિક NGO ઉચ્ચ ચેતવણી પર છે. અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે બાળકો, વૃદ્ધો અને પહેલાથી જ કોઈ તબીબી સ્થિતિ ધરાવતા વ્યક્તિઓને હીટસ્ટ્રોકનું સૌથી વધુ જોખમ છે.
સામાન્ય જનતા માટે જરૂરી સલાહ જારી કરવામાં આવી છે:
-
યથાસંભવ એર કંડિશનિંગ અથવા નજીકના કુલિંગ સેન્ટર્સનો ઉપયોગ કરો.
-
શરીરમાં પાણીની કમી ન થવા દો અને પુષ્કળ પ્રમાણમાં પાણી પીઓ.
-
ખૂબ જ જરૂરી ન હોય તો સીધા તડકામાં બહાર નીકળવાનું ટાળો.
નેશનલ સેન્ટર્સ ફોર એનવાયર્નમેન્ટલ ઇન્ફોર્મેશન (NCEI) ના સરેરાશ તાપમાનના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, વર્ષ 2026 માં અમેરિકાના મુખ્ય ભૂ-ભાગમાં વર્ષનો પ્રથમાર્ધ અત્યાર સુધીના ઇતિહાસનો બીજો સૌથી ગરમ પ્રથમાર્ધ નોંધાયો છે, જે આબોહવામાં થઈ રહેલા મોટા ફેરફારો તરફ સ્પષ્ટ ઈશારો કરે છે.
