ઈરાનના સુપ્રીમ લીડરનું મોટું નિવેદન, લેબનાનમાં હિઝબુલ્લાહને આપ્યું ખુલ્લું સમર્થન
મિડલ ઈસ્ટ (Middle East) માં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે એકવાર ફરી ઈરાન અને ઈઝરાઈલ વચ્ચેનો સંઘર્ષ ચર્ચામાં છે. તાજેતરમાં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ મોજતબા ખામેનીએ લેબનાનના ઉગ્રવાદી સંગઠન હિઝબુલ્લાહના લડાકુઓને એક કડક અને સમર્થનથી ભરેલો સંદેશ મોકલ્યો છે. પોતાના આ સંદેશમાં મોજતબા ખામેનીએ ઈઝરાઈલ સામે હિઝબુલ્લાહના આક્રમક અને મજબૂત વલણની જબરદસ્ત પ્રશંસા કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ‘જીહાદ અને પ્રતિરોધ’ (Jihad and Resistance) સિવાય આગળ વધવાનો બીજો કોઈ રસ્તો બચ્યો નથી.
આવો વિગતવાર જાણીએ કે મોજતબા ખામેનીએ પોતાના આ નવા નિવેદનમાં શું-શું કહ્યું છે અને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં શું અર્થ કાઢવામાં આવી રહ્યા છે.
હિઝબુલ્લાહના મહાસચિવને મોકલ્યો ખાસ સંદેશ
ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા, મોજતબા ખામેનીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ (અગાઉ ટ્વિટર) પર એક સંદેશ જારી કર્યો છે. આ સંદેશ ખાસ કરીને હિઝબુલ્લાહના નવા સેક્રેટરી-જનરલ, શેખ નઈમ કાસેમ અને સંગઠનના તમામ લડવૈયાઓને સંબોધિત છે.
પોતાના આ સંદેશમાં ખામેનીએ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે લેબનાનના હિઝબુલ્લાહ લડાકુઓની રક્ષા કરવી અને તેમનો સાથ આપવો એ ઈરાનની પ્રાથમિક વ્યૂહાત્મક જવાબદારી (Strategic Responsibility) છે. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન દરેક મુશ્કેલ સમયમાં પોતાના સહયોગીઓ સાથે મજબૂતીથી ઊભો છે અને પીછેહઠ કરવાનો કોઈ સવાલ જ ઊભો થતો નથી.
‘અટલ ચટ્ટાની જેમ ઊભા છે હિઝબુલ્લાહના લડાકુઓ’
મોજતબા ખામેનીએ ઈઝરાઈલ સામે જંગ લડી રહેલા સમૂહોમાં હિઝબુલ્લાહને સૌથી આગળ એટલે કે અગ્રેસર (Vanguard) ગણાવ્યું છે. તેમણે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું કે હિઝબુલ્લાહના લડાકુઓ દુશ્મન સામે કોઈ કમજોર કડીની જેમ નહીં, પરંતુ એક ‘અટલ ચટ્ટાની’ જેમ મક્કમ થઈને ઊભા છે.
ખામેનીના મતે, ક્ષેત્રીય શાંતિ અને સુરક્ષાના નામે ઈરાન પોતાના સહયોગીઓના બલિદાનને એળે જવા નહીં દે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે પેલેસ્ટાઇન અને લેબનાનમાં ઈઝરાઈલની કાર્યવાહીનો જવાબ આપવો હવે ક્ષેત્રીય સુરક્ષા માટે અત્યંત જરૂરી બની ગયું છે.
અમેરિકા અને ઈઝરાઈલ સામે મૂકી મોટી શરતો
આ સંદેશમાં મોજતબા ખામેનીએ માત્ર હિઝબુલ્લાહના વખાણ જ નથી કર્યા, પરંતુ અમેરિકા અને ઈઝરાઈલ માટે પણ એક સ્પષ્ટ સંદેશ અને ચેતવણી જારી કરી છે.
ખામેનીએ માંગ કરી છે કે અમેરિકા સાથે ઈરાનનો ભવિષ્યમાં કોઈપણ રાજદ્વારી કરાર અથવા વાતચીત ત્યારે જ સંભવ બનશે, જ્યારે ઈઝરાઈલ લેબનાન સામે પોતાની સૈન્ય આક્રમકતાને સંપૂર્ણપણે અને વગર શર્તે (Unconditionally) બંધ કરી દે. તેમણે સ્પષ્ટ કરી દીધું કે જ્યાં સુધી લેબનાન અને ગાઝામાં હુમલા ચાલુ રહેશે, ત્યાં સુધી કોઈપણ પ્રકારની શાંતિ વાર્તાનો કોઈ અર્થ નથી.
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ પર તેની શું અસર પડશે?
વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે મોજતબા ખામેનીનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધવિરામના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. આવા નિવેદનોથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ઈરાન પોતાના ક્ષેત્રીય પ્રોક્સી નેટવર્ક્સ (Proxy Networks) ને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે.
હિઝબુલ્લાહ અને ઈઝરાઈલ વચ્ચે ચાલી રહેલા આ સંઘર્ષે અગાઉથી જ લેબનાનની અર્થવ્યવસ્થા અને આમ જનજીવનને બરબાદ કરી દીધું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ઈરાનના આ ખુલ્લા સમર્થન બાદ ઈઝરાઈલ અને પશ્ચિમી દેશોની શી પ્રતિક્રિયા સામે આવે છે, કારણ કે તેનાથી આ ક્ષેત્રમાં યુદ્ધ વધુ ભડકવાની આશંકા વધી ગઈ છે.
