પૂર્વ ચીન પર ભયાનક વાવાઝોડા ‘ડોલ્ફિન’નું સંકટ: શાળાઓ અને પ્રવાસી સ્થળો બંધ, ભારે પૂરની ચેતવણી
પૂર્વ ચીન પર એક ભયાનક કુદરતી આફતનું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. અત્યંત શક્તિશાળી ચક્રવાત ‘ડોલ્ફિન’ (Typhoon Dolphin) ઝડપથી ચીનના દરિયાકાંઠા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જેને પગલે પૂર્વ ચીનના અનેક પ્રાંતોમાં હાઈ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. શનિવારે વાવાઝોડાના ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને ચીની સત્તાવાળાઓએ તાત્કાલિક અસરથી શાળાઓ, કોલેજો, ટૂરિસ્ટ સ્પોટ્સ અને તમામ જળ-સંચાલિત પ્રવૃત્તિઓ બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
હવામાન ખાતાની આગાહી મુજબ, ચક્રવાતી તોફાન ‘ડોલ્ફિન’ સપ્તાહના અંતે દરિયાકાંઠે ત્રાટકે તેવી પૂરી શક્યતા છે. આ વાવાઝોડું પોતાના સાથે ભારે વિનાશક પવન અને મૂસળધાર વરસાદ લાવશે, જેના કારણે મોટા પાયે પૂર અને ભૂસ્ખલન (Landslides) થવાનો ગંભીર ભય ઉભો થયો છે.
162 કિમીની ઝડપે ફૂંકાશે પવન: વાવાઝોડાની તીવ્રતા અને માર્ગ
હવામાનશાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા અનુસાર, વાવાઝોડા ‘ડોલ્ફિન’ની ત્રિજ્યામાં કેન્દ્રિત મહત્તમ સતત પવનની ઝડપ આશરે 162 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક (101 માઇલ પ્રતિ કલાક) નોંધાઈ છે. આટલી ઝડપી હવામાં મોટા વૃક્ષો ધરાશાયી થવાની, વીજળીના થાંભલા પડી જવાની અને કાચા તથા નબળા મકાનોને ભારે નુકસાન પહોંચવાની આશંકા છે.
ઉપગ્રહ દ્વારા મળેલા ચિત્રો અને હવામાન મોડેલ મુજબ, આ ચક્રવાત રવિવારે મોડી સાંજે ચીનના ઝેજિયાંગ (Zhejiang) પ્રાંત અને પાડોશી પ્રાંત ફુજિયાન (Fujian) ના ઉત્તરીય ભાગોમાં સીધું ત્રાટકી શકે છે. આ ઉપરાંત, ચીનનું આર્થિક પાટનગર અને અતિ ધમધમતું મહાનગર શાંઘાઈ (Shanghai) પણ આ વાવાઝોડાના સીધા માર્ગમાં આવી રહ્યું છે, જેથી ત્યાં પણ તંત્ર સંપૂર્ણપણે એલર્ટ થઈ ગયું છે.
200 થી 400 મીમી અતિભારે વરસાદની આગાહી
હવામાન વિભાગના પૂર્વાનુમાન અનુસાર, વાવાઝોડું જમીન પર ત્રાટક્યા બાદ અને તે પહેલાં આગામી કેટલાક દિવસો સુધી પૂર્વ ચીનના મોટા ભાગોમાં મુશળધારથી અતિમુશળધાર વરસાદ વરસશે. ક્ષેત્રમાં 200 થી 400 મીલીમીટર (7.9 થી 15.7 ઈંચ) સુધીનો રેકોર્ડબ્રેક વરસાદ ખાબકી શકે છે.
આટલા ટૂંકા ગાળામાં થનારા ભારે વરસાદને કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં જળબંબાકારની સ્થિતિ સર્જાશે. નદીઓ અને નાળાઓમાં પૂરના પાણી સપાટી વટાવી જવાની આશંકા છે. પહાડી વિસ્તારોમાં જમીન ધસી પડવાની (લેન્ડસ્લાઇડ) ઘટનાઓ બની શકે છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને પહાડી અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાંથી લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
ઇમરજન્સી પ્રતિસાદ અને વહીવટી તંત્રની તૈયારીઓ
સ્થિતિની ગંભીરતાને જોઈને ચીનના રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન પ્રાધિકરણે દેશમાં લેવલ-3 ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ (Level III Emergency Response) લાગુ કરી દીધો છે. આ કટોકટી પ્રોટોકોલ હેઠળ તમામ સંબંધિત સરકારી વિભાગો, બચાવ ટુકડીઓ અને તબીબી સેવાઓને સ્ટેન્ડબાય પર રાખવામાં આવી છે.
ઝેજિયાંગ પ્રાંતના મોટાભાગના પ્રખ્યાત પ્રવાસન સ્થળો શનિવાર અને રવિવાર માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવાયા છે. પ્રવાસીઓને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો છોડી દેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. ફાટતા દરિયા અને ઊંચા મોજાંના જોખમને કારણે તમામ પ્રકારની વોટર સ્પોર્ટ્સ, ફેરી સેવાઓ, બોટિંગ અને ક્રૂઝ પ્રવૃત્તિઓ પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ લાદી દેવામાં આવ્યો છે.
નિંગબો શહેરમાં શાળાઓ બંધ, 800 થી વધુ જહાજો બંદરે લંગારાયા
ઝેજિયાંગ પ્રાંતના સૌથી મોટા અને મહત્વપૂર્ણ ઔદ્યોગિક શહેરોમાંના એક એવા ‘નિંગબો’ (Ningbo) માં તંત્ર દ્વારા આકરાં પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. નિંગબો શહેરના સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે શનિવાર અને રવિવાર દરમિયાન તમામ પ્રાથમિક, માધ્યમિક શાળાઓ, કોલેજો અને ખાનગી ટ્યુશન ક્લાસીસ સહિતના શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ બંધ રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે.
નિંગબો એ વિશ્વના સૌથી ધમધમતા બંદરોમાંથી એક છે. દરિયામાં સર્જાયેલા ભયાનક તોફાનને કારણે દરિયાઈ વાહતવ્યવહાર સ્થગિત કરી દેવાયો છે. સાવચેતીના ભાગરૂપે આશરે 800 જેટલી નાની-મોટી માલવાહક બોટો અને માછીમારી જહાજોને સુરક્ષિત રીતે નિંગબો બંદર પર લંગારી દેવામાં આવ્યા છે. માછીમારોને આગામી આદેશ સુધી દરિયામાં ન ખેડવા સખત ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
જનજીવન અને વાહનવ્યવહાર પર અસર
ચક્રવાત ‘ડોલ્ફિન’ના આગમન પહેલાં જ પૂર્વ ચીનના હવાઈ અને રેલવે વાહનવ્યવહાર પર તેની માઠી અસર જોવા મળી રહી છે. સંભવિત ખતરાને જોતાં શાંઘાઈ, નિંગબો અને હાંગઝોઉ જેવા મુખ્ય શહેરોના એરપોર્ટ પરથી અનેક ફ્લાઈટો રદ કરવામાં આવી છે અથવા તો ડાયવર્ટ કરવામાં આવી છે. તે જ રીતે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાંથી પસાર થતી બુલેટ ટ્રેનો અને એક્સપ્રેસ ટ્રેનોના સમયપત્રકમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે.
સ્થાનિક નાગરિકોને ઘરમાં જ રહેવા અને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા અપીલ કરવામાં આવી છે. કટોકટીની સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે સ્થાનિક સુપરમાર્કેટ્સમાં લોકો ખાવા-પીવાની ચીજવસ્તુઓ અને ઇમરજન્સી સાધનોની ખરીદી કરતા જોવા મળી રહ્યા છે.
બચાવ કામગીરી અને રાહત છાવણીઓ
ચીનની નેશનલ ડિઝાસ્ટર రిలీફ ટીમો અને આર્મીના જવાનોને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે. પૂર અને ભૂસ્ખલનની સંભાવના ધરાવતા વિસ્તારોમાંથી હજારો લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડવા માટે કામચલાઉ આશ્રયસ્થળો (Relief Camps) ઊભા કરવામાં આવ્યા છે.
હવામાન નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે વાવાઝોડું જમીન સાથે ટકરાયા બાદ તેની ઝડપમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, પરંતુ તે ભારે વરસાદ વરસાવવાનું ચાલુ રાખશે. આથી અતિવૃષ્ટિ અને પૂરથી થતા નુકસાનને રોકવું એ તંત્ર માટે સૌથી મોટો પડકાર બની રહેશે.
