અંધારામાં છુપાયેલો માત્ર એક અવાજ… આખરે ક્યાં ગાયબ છે ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનેઈ?

ઈરાનમાં મોટો પલટો! શું ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે નવા સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનેઈ?

જ્યારથી અમેરિકા અને ઈઝરાયલના સંયુક્ત હુમલામાં અયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈનું મૃત્યુ થયું છે, ત્યારથી ઈરાનની રાજનીતિમાં એક મોટો ભૂકંપ આવ્યો છે. તેમના નિધન પછી દાયકાઓ સુધી પડદા પાછળ રહીને કામ કરનાર તેમના પુત્ર મોજતબા ખામેનેઈને ઈસ્લામિક રિપબ્લિકના નવા અને સૌથી શક્તિશાળી સુપ્રીમ લીડર તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા. પરંતુ આ નવું પદ સંભાળ્યા પછીથી જ મોજતબા એક ઉકેલાય નહીં તેવી પહેલી બની ગયા છે.

તેઓ છેલ્લા કેટલાક સમયથી જાહેરમાં જરાય નજરે પડ્યા નથી, જેના કારણે તેમના સ્વાસ્થ્ય, નિવાસસ્થાન અને અહીં સુધી કે તેમના જીવિત હોવાને લઈને પણ આખી દુનિયામાં અનેક પ્રકારની શંકા-કુશંકાઓ સેવાઈ રહી છે. ચાલો જાણીએ કે ઈરાનના નવા સુપ્રીમ લીડર સાથે જોડાયેલી આ રહસ્યમય કહાની પાછળની અસલી વાસ્તવિકતા શું છે.

હુમલામાં ઘાયલ થયા પછીથી સન્નાટો

તાજેતરમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયલના હવાઈ હુમલામાં માત્ર પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનેઈનો જ જીવ નથી ગયો, પરંતુ તે ભીષણ હુમલામાં ખુદ મોજતબા ખામેનેઈ પણ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. તે હુમલામાં તેમની પત્ની ઝહરા હદ્દાદ આદેલ અને પરિવારના અન્ય સભ્યો પણ માર્યા ગયા હતા.

જોકે મોજતબાએ પદ સંભાળ્યા પછી એક ડઝનથી વધુ લેખિત સંદેશાઓ અને ધમકીઓ આપી છે, પરંતુ તેઓ એક પણ વખત જનતા કે મીડિયા સમક્ષ રૂબરૂમાં દેખાયા નથી. તાજેતરમાં, તેમણે અમેરિકાને કડક ચેતવણી આપી હતી, જેમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના હસ્તાક્ષરને અમાન્ય અને નકામા ગણાવ્યા હતા. જ્યારે આ નિવેદનો સરકારી ટેલિવિઝન પર વાંચવામાં આવે છે, ત્યારે તેઓ હાલમાં સુરક્ષિત છે કે નહીં તે અંગે કોઈ નક્કર કે સ્વતંત્ર પુષ્ટિ મળી નથી.

રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશકિયાનની તે ‘રહસ્યમય’ અને ગુપ્ત મુલાકાત

ઈરાનના નવા નેતૃત્વની અંદર શું રંધાઈ રહ્યું છે, તેનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે દેશના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશકિયાનને પણ સુપ્રીમ લીડરને મળવા માટે કેટલી મહેનત કરવી પડી હતી.

ઈરાનના નવા નેતૃત્વમાં વિકાસની પ્રકૃતિનો અંદાજ દેશના રાષ્ટ્રપતિ, મસૂદ પેઝેશ્કિયાન માટે પણ સુપ્રીમ લીડર સાથે મુલાકાત સુરક્ષિત કરવા માટે જરૂરી સખત પ્રયાસોથી લગાવી શકાય છે. ‘ઈરાન ઇન્ટરનેશનલ’ના અહેવાલ મુજબ, રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાનને તેહરાનમાં એક અજ્ઞાત, ગુપ્ત સ્થળે લઈ જવામાં આવ્યા હતા. ત્યાં, તેમનો પરિચય મોજતબા ખામેની તરીકે ઓળખાતા વ્યક્તિ સાથે કરાવવામાં આવ્યો હતો. આ અસામાન્ય મુલાકાત દરમિયાન કડક સુરક્ષા પગલાં લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા:

• પેજેશકિયાનને કાળા અને ઘાટા કાચવાળી ગાડીની પાછલી સીટ પર બેસાડીને લઈ જવામાં આવ્યા.

• સુરક્ષા કર્મચારીઓએ બંને નેતાઓને એકબીજાને જોવાની કે હાથ મિલાવવાની મંજૂરી આપી ન હતી.

• બંને વચ્ચેની વાતચીત માત્ર ‘અવાજો’ દ્વારા જ થઈ, કારણ કે કારના કાચ અને અંદરનું વાતાવરણ સંપૂર્ણપણે ઢંકાયેલું હતું.

કહેવાય છે કે આ ગુપ્ત મુલાકાત પછી ખુદ રાષ્ટ્રપતિ પેજેશકિયાનના મનમાં એ શંકા જાગી હતી કે તેમણે જે અવાજ સાથે વાત કરી હતી, તેઓ વાસ્તવિક નવા સુપ્રીમ લીડર હતા કે નહીં. જો કે, બાદમાં રાષ્ટ્રપતિએ ટ્રેડ યુનિયનના પ્રતિનિધિઓ સાથેની વાતચીતમાં દાવો કર્યો હતો કે તેમણે ખામેનેઈ સાથે લગભગ અઢી કલાક વિતાવ્યા હતા, પરંતુ આ ઘટનાએ ઈરાનના ઉચ્ચ શાસનમાં ચાલી રહેલી ગુપ્તતા અને ડરના માહોલને ખુલ્લો પાડી દીધો છે.

સ્વાસ્થ્યને લઈને ગંભીર દાવાઓ અને અહેવાલો

ઈઝરાયલી મીડિયા અને અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં સતત એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે મોજતબા ખામેનેઈની તબિયત અત્યંત નાજુક છે. ચેનલ 14 (C14) અને જેરુસલેમ પોસ્ટ જેવા મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, ઈરાની શાસનની અંદર જ એવી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે કે ખામેનેઈની હાલત ગંભીર છે અને તેમને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.

શરૂઆતી હુમલાઓ દરમિયાન મોજતબાનું શરીર અથવા ચહેરો ખરાબ રીતે પ્રભાવિત (વિકૃત) થઈ ગયા હોવાની પણ વાતો વહેતી થઈ છે. આ જ કારણ છે કે તેઓ ફરીથી કોઈ હુમલાનો શિકાર ન બને તે માટે સંપૂર્ણપણે છુપાઈને રહી રહ્યા છે. તેઓ શાસનના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે પણ સીધા સંપર્કને બદલે વચેટિયાઓ અથવા લેખિત સંદેશાઓ દ્વારા જ વાતચીત કરી રહ્યા છે. અહીં સુધી કે રાષ્ટ્રપતિ પેજેશકિયાનએ પણ એક ઇન્ટરવ્યુમાં સ્વીકાર્યું છે કે હાલમાં સુપ્રીમ લીડર સુધી સીધી પહોંચ હોવી ખૂબ જ મુશ્કેલ કામ છે.

શું મોજતબા ખામેનેઈ હવે ઈરાનમાં પણ નથી?

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે સાઉદી મીડિયા આઉટલેટ ‘અલ-હદથ’ દ્વારા વધુ એક સનસનીખેજ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે મોજતબા ખામેનેઈ આ સમયે ઈરાનમાં હાજર જ નથી. આ દાવાએ તેમના ઠેકાણાઓને લઈને અનિશ્ચિતતામાં વધુ વધારો કરી દીધો છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે મોજતબાની લાંબા સમય સુધી જાહેર ગેરહાજરીને કારણે, દેશની બાગડોર હવે મુખ્યત્વે મુખ્ય વાટાઘાટકાર મોહમ્મદ બાઘેર ગાલિબાફ, રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાન અને વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી જેવા વ્યક્તિઓના હાથમાં હોય તેવું લાગે છે. સત્તામાં આ પરિવર્તનથી ઈરાનના કટ્ટરપંથી જૂથોમાં આંતરિક તણાવમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.

હાલમાં, દુનિયાભરની ગુપ્તચર એજન્સીઓ અને મીડિયાની નજર એ વાત પર ટકેલી છે કે ‘માત્ર એક અવાજ’ બનીને રહી ગયેલા ઈરાનના આ નવા સર્વોચ્ચ નેતાનું આગલું પગલું શું હશે અને તેઓ દુનિયાની સામે ક્યારે આવશે.