ફ્લાઇટમાં ડરનો માહોલ કે પાયલટની લાપરવાહી? ફુકેટ-દિલ્હી ફ્લાઇટ કેસમાં નવો અને ચોંકાવનારો વળાંક
આકાશમાં મુસાફરી કરવી જેટલી રોમાંચક અને આહલાદક અનુભવ લાગે છે, ઘણીવાર તેટલી જ ડરામણી અને જોખમી પણ સાબિત થઈ શકે છે. તાજેતરમાં એવિએશન સેક્ટરમાંથી એક એવી જ મોટી અને ચોંકાવનારી ખબર સામે આવી છે, જેણે દરેકને હચમચાવી દીધા છે. એર ઈન્ડિયા (Air India) ની એક ફ્લાઇટને ઉડાન દરમિયાન ભયાનક ટર્બુલન્સ (હવાના તેઝ ઝાટકા) નો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ ઘટના બાદથી સતત નવા-નવા અને સનસનીખેજ ખુલાસા થઈ રહ્યા છે. હવે આ મામલામાં એક નવો અને અત્યંત ગંભીર વળાંક આવ્યો છે, જેમાં વિમાનના કેપ્ટનના ડોપ ટેસ્ટને લઈને મોટો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આવો આ આખી ઘટના વિશે વિસ્તારથી જાણીએ કે આખરે તે દિવસે આકાશમાં શું થયું હતું, મામલો આટલો ગંભીર કેમ બની ગયો છે અને ડીજીસીએ (DGCA) આ સમગ્ર મામલાની કઈ રીતે તપાસ કરી રહી છે.
શું છે આખો મામલો? જાણો ઘટનાની પૃષ્ઠભૂમિ
આ સમગ્ર ઘટના ગત 4 ઓગસ્ટની છે. એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઇટ નંબર AI2379, જે એક A320 એરક્રાફ્ટ હતું, ફુકેટ (થાઈલેન્ડ) થી પોતાની ઉડાન ભરીને નવી દિલ્હી આવી રહી હતી. વિમાન જ્યારે હવામાં પોતાની નક્કી કરેલી ઊંચાઈ પર ઉડી રહ્યું હતું, ત્યારે ઓડિશા પાસે અચાનક તેને અત્યંત તેઝ અને ખતરનાક ટર્બુલન્સનો સામનો કરવો પડ્યો.
આ આંચકો એટલો ભયંકર હતો કે વિમાન અચાનક લગભગ 300 ફૂટ ઊંચાઈ પર નીચે પડી ગયું. આ અચાનક પટકાવાને કારણે કેબિનમાં ચીસો અને વ્યાપક ગભરાટ ફેલાયો. ઘણા મુસાફરો તેમની સીટ પરથી નીચે પડી ગયા, કાં તો તેઓએ સીટબેલ્ટ પહેર્યા ન હતા અથવા અચાનક આવેલા આંચકાની તીવ્રતાને કારણે.
કુલ 145 લોકો – મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યો – ફ્લાઇટમાં હતા. દિલ્હી એરપોર્ટ પર વિમાન સુરક્ષિત રીતે ઉતર્યા પછી તરત જ રાહત અને બચાવ કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી. આ ઘટનામાં કુલ 17 મુસાફરો અને 4 ક્રૂ સભ્યો (કુલ 21 લોકો) ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા અને તેમને તાત્કાલિક સારવાર માટે નજીકની હોસ્પિટલોમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, એરલાઇને બંને પાઇલટ્સને હંગામી ધોરણે ઉડાન ફરજોમાંથી દૂર કર્યા છે અને તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી તેમને ગ્રાઉન્ડેડ કર્યા છે.
પાયલટનો ડોપ ટેસ્ટ અને નવો વિવાદ
આ ઘટના બાદ, દેશના ઉડ્ડયન નિયમનકાર, DGCA એ સંપૂર્ણ તપાસ શરૂ કરી. શરૂઆતમાં કુદરતી કારણો – જેમ કે પ્રતિકૂળ હવામાન અથવા અચાનક હવામાં ઉથલપાથલ – ના કેસ તરીકે જોવામાં આવતા, તપાસનો અવકાશ હવે નોંધપાત્ર રીતે બદલાઈ ગયો છે.
સૂત્રોના હવાલેથી એક બહુ મોટો દાવો સામે આવ્યો છે કે દિલ્હી એરપોર્ટ પર લેન્ડિંગ કર્યાની તરત જ જ્યારે બંને પાયલટોનો પોસ્ટ-ફ્લાઇટ ડોપ ટેસ્ટ કરાવવામાં આવ્યો, ત્યારે તેમાંથી એક પાયલટ (કેપ્ટન) ના ટેસ્ટ સેમ્પલમાં કથિત રીતે કોઈ ‘સાયકોએક્ટિવ સબસ્ટન્સ’ (Psychoactive Substance) એટલે કે નશીલા પદાર્થના અંશો મળી આવ્યાની વાત કહેવામાં આવી રહી છે. એટલે કે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ટેસ્ટ રિપોર્ટ પોઝિટિવ આવ્યો છે.
જોકે, એરલાઇન કંપની એર ઈન્ડિયાએ હજુ સુધી આ દાવાની સત્તાવાર રીતે ન તો પુષ્ટિ કરી છે અને ન તો તેનું ખંડન કર્યું છે. એર ઈન્ડિયાનું કહેવું છે કે નાગરિક ઉડ્ડયન નિયમો હેઠળ ક્રૂ સભ્યોનો નિયમિત અને અનિવાર્ય ડ્રગ/ડોપ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે. વર્તમાન મામલામાં પણ નિયમ મુજબ ટેસ્ટ કરાવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેનો સત્તાવાર રિપોર્ટ હજુ સુધી એરલાઇન સાથે શેર કરવામાં આવ્યો નથી. જ્યાં સુધી રિપોર્ટ સત્તાવાર રીતે સામે નથી આવતી, ત્યાં સુધી આના પર કંઈપણ કહેવું ઉતાવળ ભરેલું હશે.
DGCA કરી રહી છે અનેક પાસાઓથી ખૂબ જ ઝીણવટભરી તપાસ
આ નવા અને ગંભીર ખુલાસા પછી ડીજીસીએએ પોતાની તપાસના વ્યાપને ઘણો વિસ્તૃત કરી દીધો છે. રેગ્યુલેટર સંસ્થા હવે આ વાતની તળ સુધી જવાની કોશિશ કરી રહી છે કે આખરે આ અકસ્માત કઈ પરિસ્થિતિઓમાં થયો. તપાસના મુખ્ય બિંદુઓ નીચે મુજબ છે:
-
પાયલટની ભૂમિકા અને ફિટનેસ: શું ટર્બુલન્સની સ્થિતિને સંભાળવામાં પાયલટથી કોઈ માનવીય ચૂક થઈ? શું ડોપ ટેસ્ટનો રિપોર્ટ આવ્યા પછી પાયલટના નશામાં હોવાની વાત સાચી સાબિત થાય છે?
-
મોસમ કે ટેક્નિકલ કારણ: આ તપાસવામાં આવી રહ્યું છે કે ટર્બુલન્સ સંપૂર્ણપણે કુદરતી હતું (ખરાબ હવામાનના કારણે) કે તેની પાછળ અન્ય કોઈ કારણ જવાબદાર હતું. આ સિવાય વિમાનને થયેલા ટેક્નિકલ નુકસાનની પણ તપાસ થઈ રહી છે, જેથી એ જોઈ શકાય કે અચાનક નીચે આવવાથી હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ પર કોઈ માઠી અસર તો નથી પડી.
-
દિલ્હી સુધી ઉડાન ચાલુ રાખવી કેટલી યોગ્ય હતી? તપાસનો એક સૌથી મહત્વનો ભાગ એ પણ છે કે ટર્બુલન્સની આટલી ભયાનક ઘટના પછી પણ પાયલટે વિમાનને વારાણસી કે ભુવનેશ્વર જેવા કોઈ નજીકના એરપોર્ટ પર ઉતારવાના બદલે સીધા દિલ્હી સુધી ઉડાડીને લાવવું શા માટે યોગ્ય સમજુ? શું આ એક સાચો નિર્ણય હતો?
સુરક્ષા ધોરણો પર ઊભા થતા ગંભીર સવાલો
હાલમાં, ડીજીસીએ અને અન્ય સંબંધિત એજન્સીઓ આ તમામ પાસાઓની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે. રિપોર્ટ આવ્યા પછી જ તે સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ થઈ શકશે કે આ દુર્ઘટના પાછળ અસલમાં કોણ જવાબદાર હતું. પરંતુ આ એક ઘટનાએ ફરી એકવાર એવિએશન ઇન્ડસ્ટ્રીમાં પાયલટોની મેડિકલ ફિટનેસ, સુરક્ષાના કડક નિયમો અને એરલાઇન્સની કાર્યપ્રણાલી પર દેશભરમાં એક ખૂબ મોટો પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન ઊભો કરી દીધો છે.
