JPSC કૌભાંડનો મામલો પહોંચ્યો દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં: ફરીથી પરીક્ષા યોજવા અને CBI તપાસની માંગ સાથે સુપ્રિમ કોર્ટમાં જાહેર હિતની અરજી
ઝારખંડ પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (JPSC) દ્વારા આયોજિત સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં થયેલી કથિત ગેરરીતિઓ, પેપર લીક અને પરિણામોમાં ધાંધલીનો ગંભીર વિવાદ હવે ઝારખંડના રસ્તાઓ પરથી નીકળીને દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court) ના દરવાજે પહોંચી ગયો છે. રાજ્યના હજારો યુવાનોના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા આ સંવેદનશીલ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક જાહેર હિતની અરજી (PIL) દાખલ કરવામાં આવી છે.
હરિશરણ દેવગન નામના અરજદાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી આ અરજીમાં JPSC પ્રારંભિક પરીક્ષાને તાત્કાલિક અસરથી રદ કરીને તેને નવા સુવિધાયુક્ત અને સુરક્ષિત નિયમો સાથે ફરીથી યોજવાની માંગ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત સમગ્ર કૌભાંડની નિષ્પક્ષ અને સમયબદ્ધ CBI તપાસ કરાવવા તથા આ તપાસની દેખરેખ દેશના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશોની એક સ્વતંત્ર કમિટીને સોંપવાની સ્પષ્ટ માંગણી કરવામાં આવી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો? ક્યાંથી શરૂ થયો વિવાદ?
JPSC ની વર્ષ 2025 ની પ્રારંભિક પરીક્ષા (Preliminary Examination) માં મોટા પાયે ગેરરીતિઓ અને કૌભાંડ થયું હોવાના ગંભીર આરોપો જુલાઈ મહિનાની શરૂઆતમાં સામે આવ્યા હતા.
વાયરલ OMR શીટનો વિવાદ: 2 જુલાઈના રોજ પરીક્ષામાં સફળ થયેલા એક ઉમેદવારની OMR Sheet ની કાર્બન કોપી સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ હતી.

ઓછા ગુણ છતાં સફળતા: ગંભીર આક્ષેપ છે કે સંબંધિત ઉમેદવારે પેપર-1 માં માત્ર 48 પ્રશ્નો જ ઉકેલ્યા હોવા છતાં તેને આગળની મુખ્ય પરીક્ષા (Mains) માટે યોગ્ય અને સફળ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
આ ઘટના બાદ રાજ્યભરના પરીક્ષાર્થીઓ અને યુવાનોનો ગુસ્સો ફાટી નીકળ્યો હતો. વધતા વિરોધ પ્રદર્શનને જોતાં ઝારખંડ સરકારે આ કેસની તપાસ સીઆઈડી (CID) ને સોંપી હતી. જોકે, આંદોલનકારી વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો સરકારી CID તપાસથી બિલકુલ સંતોષાયા નથી અને તેઓ 25 જુલાઈથી રાજધાની રાંચીના જયપાલ સિંહ મુંડા સ્ટેડિયમમાં સતત વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજદારે કઈ-કઈ મુખ્ય માંગણીઓ મૂકી?
સુપ્રીમ કોર્ટના જાણીતા વકીલ સત્યમ સિંહ રાજપૂત મારફતે દાખલ કરવામાં આવેલી આ અરજીમાં દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતને ઝારખંડના લાખો યુવાનોના હિતમાં તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ નીચે મુજબની મુખ્ય આઠ માંગણીઓ રજૂ કરવામાં આવી છે:
પરીક્ષા રદ કરી ફરીથી આયોજન: JPSC પ્રારંભિક પરીક્ષા-2025 ના પરિણામો અને પ્રક્રિયાને રદ કરવામાં આવે તથા કડક સુરક્ષાત્મક ઉપાયો સાથે સંપૂર્ણ પારદર્શક રીતે નવી પરીક્ષા ફરીથી લેવામાં આવે.
CBI દ્વારા સમયબદ્ધ તપાસ: પરીક્ષામાં થયેલી તમામ કથિત અનિયમિતતાઓ અને ભ્રષ્ટાચારની તપાસ કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી (CBI) દ્વારા કરવામાં આવે અને આ તપાસ ઊંડાણપૂર્વક અને નિશ્ચિત સમયસીમામાં પૂર્ણ થાય.
નિવૃત્ત જજની અધ્યક્ષતામાં તપાસ કમિટી: સમગ્ર કેસની નિષ્પક્ષતા જાળવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ અથવા ઝારખંડ બહારની કોઈપણ હાઈકોર્ટના નિવૃત્ત ચીફ જસ્ટિસની અધ્યક્ષતામાં એક વિશેષ અને સ્વતંત્ર તપાસ સમિતિ (Independent Inquiry Committee) ની રચના કરવામાં આવે.
પ્રક્રિયાનું થર્ડ-પાર્ટી ઓડિટ: OMR શીટ્સની સ્કેનિંગ, કોડિંગ, મૂલ્યાંકન (Evaluation) અને ફાઇનલ રિઝલ્ટ તૈયાર કરવાની સમગ્ર પ્રક્રિયાનું કોઈ સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ એજન્સી દ્વારા ઓડિટ કરાવવામાં આવે.
દોષિત અને નિર્દોષ ઉમેદવારોનું અલગીકરણ: આ સમગ્ર અનિયમિતતાઓમાં સામેલ કૌભાંડી ઉમેદવારો અને નિર્દોષ ઉમેદવારોની અલગ-અલગ ઓળખ કરવી શક્ય છે કે નહીં, તે અંગે પણ ટેકનિકલ તપાસ કરાવવામાં આવે.
ભૌતિક પુરાવાઓની સુરક્ષા: મૂળ OMR શીટ્સ, કાર્બન કોપીઓ, પ્રશ્નપત્રો, આન્સર-કી (Answer Keys), ઉમેદવારોની હાજરી પત્રક (Attendance) અને બાયોમેટ્રિક રેકોર્ડ્સને તાત્કાલિક સીલ કરીને સુરક્ષિત રાખવામાં આવે.

CCTV અને ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ્સનું સંરક્ષણ: તમામ પરીક્ષા કેન્દ્રોના CCTV ફુટેજ, ડિસ્પેચ રજિસ્ટર, સ્કેનિંગ મશીન રેકોર્ડ્સ સહિતના તમામ ઇલેક્ટ્રોનિક પુરાવાઓ સાથે કોઈ છેડછાડ ન થાય તે માટે તેને કાનૂની કસ્ટડીમાં લેવામાં આવે.
ડિજિટલ ડેટાનું સેફગાર્ડિંગ: પરીક્ષા આયોજન અને કમિશન સાથે જોડાયેલા તમામ ડિજિટલ અને સર્વર ડેટાબેઝને પણ સુરક્ષિત કરવામાં આવે.
આંદોલનકારી વિદ્યાર્થીઓનો આક્રોશ અને સરકારી સ્ટેન્ડ
એક તરફ આ મામલો દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પહોંચ્યો છે, તો બીજી તરફ રાંચીમાં વિદ્યાર્થીઓનું ભૂખ હડતાળ અને આંદોલન વધુ ઉગ્ર બની રહ્યું છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં વિદ્યાર્થી પ્રતિનિધિઓ સાથે યોજાયેલી વાટાઘાટો પણ નિષ્ફળ રહી છે, કારણ કે વિદ્યાર્થીઓ માત્ર CID તપાસથી સંતોષ માનવા તૈયાર નથી. ઉમેદવારોનો દાવો છે કે કમિશનના ઉચ્ચ અધિકારીઓની સંડોવણી વગર આટલું મોટું કૌભાંડ શક્ય નથી, તેથી રાજ્ય સરકાર હેઠળ કામ કરતી CID આ કેસમાં દબાણ વગર કામ કરી શકે નહીં.
ભારતમાં સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક અને ગેરરીતિઓના કિસ્સાઓ સતત વધી રહ્યા છે ત્યારે JPSC નો આ કેસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાથી સમગ્ર દેશનું ધ્યાન આ તરફ ખેંચાયું છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટ આ PIL ને સ્વીકારીને CBI તપાસ કે સ્વતંત્ર કમિટીની રચનાનો આદેશ આપે છે, તો ઝારખંડ સરકાર અને JPSC કમિશનના ઉચ્ચ અધિકારીઓ માટે મોટી મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે. હવે સૌની નજર સુપ્રીમ કોર્ટમાં થનારી આ કેસની પ્રાથમિક સુનાવણી પર ટકેલી છે.