46 વર્ષ બાદ બદલાયો ઇતિહાસ, હવે ‘સુમા’ હાથીણી પર સવાર થશે બાબા

શ્યામુ હાથી અસ્વસ્થ, હવે સુમા હાથીણી સાથે નીકળશે બાબા મહાકાલની ભવ્ય સવારી

બાબા મહાકાલની શોભાયાત્રામાં એક મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ફેરફાર જોવા મળ્યો છે, જે પવિત્ર શ્રાવણ અને ભાદ્રપદ મહિનામાં ઉજ્જૈન શહેર ખાતે યોજાય છે. વાર્ષિક રિવાજ મુજબ, બાબા મહાકાલ શ્રાવણ મહિનાના બીજા સોમવારે પોતાના પ્રજાજનોની સુખાકારી તપાસવા માટે નગર પ્રવાસ પર નીકળશે; જોકે, આ વર્ષની યાત્રા દાયકાઓથી ચાલતી પરંપરાથી નોંધપાત્ર રીતે અલગ હશે.

બાબા મહાકાલની સવારીમાં દશકોથી પોતાની સેવા આપી રહેલા હાથી શ્યામુના અસ્વસ્થ થવાને કારણે, આ વખતે સવારીમાં તેના સ્થાને માદા હાથી ‘સુમા’ ને સામેલ કરવામાં આવી છે. આ ફેરફાર આશરે 46 વર્ષ પછી થયો છે, જેણે મંદિરની જૂની પરંપરા અને ભક્તોનું ધ્યાન પોતાની તરફ આકર્ષિત કર્યું છે.

શા માટે કરવો પડ્યો આ મોટો ફેરફાર?

ઉજ્જૈનના પ્રસિદ્ધ શ્રી મહાકાલેશ્વર મંદિરમાં નીકળતી સવારીનું એક અલગ જ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ છે. આ સવારીમાં હાથીની સવારીનું એક વિશેષ સ્થાન રહ્યું છે. લાંબા સમયથી હાથી શ્યામુ જ બાબા મહાકાલની સવારીની શાન વધારતો હતો.

પરંતુ, તાજેતરમાં જ વન વિભાગ, પશુ ચિકિત્સા વિભાગ અને મહાકાલ મંદિર સમિતિની સંયુક્ત તપાસ પછી હાથી શ્યામુને અસ્વસ્થ જાહેર કરવામાં આવ્યો. શ્યામુના સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને અધિકારીઓએ તેને આ ભારે-ભરખમ અને લાંબી યાત્રાથી દૂર રાખવાનો નિર્ણય લીધો.

સમુદ્રમાં ગર્જશે ભારત અને યુએસની સેના: કોચીના આંગણે 10 ઓગસ્ટથી શરૂ થશે નેવીની મહાકવાયત

ઝારખંડ રાજકારણમાં ગરમાવો: સીઆઈડી સમન્સ મોકલે તે પહેલાં જ જેપીએસસીના 3 મેમ્બર્સના રાજીનામા

શ્યામુના અસ્વસ્થ થયા પછી મંદિર પ્રશાસન અને હાથીના માલિકો સામે એક નવો વિકલ્પ પસંદ કરવો જરૂરી હતો. ત્યારબાદ સર્વસમ્મતિથી માદા હાથી ‘સુમા’ ને સવારીમાં સામેલ કરવાની તમામ તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી લેવામાં આવી. હવે સુમા જ પૂરી ભવ્યતાની સાથે બાબા મહાકાલને પોતાની પીઠ પર બેસાડીને નગર ભ્રમણ પર નીકળશે.

46 વર્ષોથી જોડાયેલો છે હાથી પરિવારનો નાતો

બાબા મહાકાલની સવારી અને હાથીઓના આ પરિવારનો સંબંધ કોઈ એક-બે વર્ષનો નથી, પરંતુ દશકો જૂનો છે.

• રામુ હાથીણીનો સમય (1980 થી 2016): શ્યામુ પહેલા તેની માતા ‘રામુ’ હાથીણી વર્ષ 1980 થી લઈને 2016 સુધી સતત મહાકાલની સવારીનો મુખ્ય હિસ્સો રહી હતી. તેણે લાંબી અવધિ સુધી પોતાની સેવા આપી હતી.

• શ્યામુ હાથીનો સમય: રામુના મૃત્યુ પછી તેના પુત્ર શ્યામુને મહાકાલની સવારીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો, જે સતત વર્ષોથી આ પરંપરાનું વહન કરી રહ્યો હતો.

હાથીના માલિક સરમન ગિરિ અને તેમના પરિવારનો આ હાથીઓનો પરિવાર છેલ્લા 46 વર્ષોથી મહાકાલની સેવામાં પૂરી નિષ્ઠા સાથે જોડાયેલો હતો. હવે શ્યામુના સ્વાસ્થ્યના કારણોસર આ સેવા પરંપરામાં એક નવો અધ્યાય જોડાયો છે, જ્યાં સુમા હાથીણી આ વારસાને આગળ વધારશે.

શું છે મહાકાલ સવારીની માન્યતા અને આખો શિડ્યુલ?

એવી ગાઢ પૌરાણિક માન્યતા છે કે ભગવાન મહાકાલ ઉજ્જૈનના રાજા છે. એટલા માટે, સાવન અને ભાદરવા મહિનામાં તેઓ ખુદ પોતાની પ્રજાની ખબર-અંતર જાણવા અને શહેરનો પ્રવાસ કરવા માટે રાજસી ઠાઠમાઠ સાથે નગરમાં નીકળે છે. તેમના દર્શન માત્રથી ભક્તોના તમામ કષ્ટ દૂર થઈ જાય છે.

આ વર્ષે સાવન અને ભાદરવા મહિનામાં નીકળનારી સવારીઓની તારીખો આ પ્રમાણે છે:

SBIમાં ક્લાર્ક બનવાની ગોલ્ડન તક: 1,538 પદો પર ભરતી શરૂ, જાણો અરજી કરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત

CJPના વિરોધ પ્રદર્શન અંગે કેજરીવાલના નિવેદનથી વિવાદ: ભાજપે આપ્યો કડક જવાબ

• સાવન મહિનાની સવારીઓ:

  • પ્રથમ સવારી: 3 ઓગસ્ટ (સોમવાર)

  • બીજી સવારી: 10 ઓગસ્ટ (સોમવાર)

  • ત્રીજી સવારી: 17 ઓગસ્ટ (સોમવાર)

  • ચોથી સવારી: 24 ઓગસ્ટ (સોમવાર)

• ભાદરવા મહિનાની સવારીઓ:

  • પાંચમી સવારી: 31 ઓગસ્ટ (સોમવાર)

  • અંતિમ તેમજ શાહી સવારી: 7 સપ્ટેમ્બર (સોમવાર)

ભક્તોમાં ઉત્સાહ અને નવો અનુભવ

ભલે આ વખતે સવારીના સ્વરૂપમાં હાથી બદલાવને કારણે થોડો ફેરફાર થયો હોય, પરંતુ બાબા મહાકાલ પ્રત્યે ભક્તોની આસ્થા અને ઉત્સાહમાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી. હંમેશાની જેમ આ વખતે પણ મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઉજ્જૈનના રસ્તાઓ પર એકઠા થઈને બાબા મહાકાલની એક ઝલક મેળવવા માટે આતુર છે.

માદા હાથી સુમા સાથે નીકળેલી આ સવારી ઇતિહાસના પાનાઓમાં નોંધાઈ ચૂકી છે, અને ભક્તો પૂરી શ્રદ્ધા સાથે પોતાના રાજાનું સ્વાગત કરવા માટે તૈયાર છે.