લાલ કિલ્લા પરથી ગેરહાજરી અને રાજકીય સંગ્રામ: રાષ્ટ્રીય પર્વ પર વિપક્ષના બહિષ્કારથી ગરમાયું દેશનું રાજકારણ
દર વર્ષે ૧૫મી ઓગસ્ટના પાવન અવસરે સમગ્ર દેશમાં રાષ્ટ્રીય ચેતના, દેશભક્તિ અને ઉલ્લાસનું વાતાવરણ છવાઈ જાય છે. આ ઐતિહાસિક દિવસે દેશના વડા પ્રધાન દિલ્હીના ઐતિહાસિક લાલ કિલ્લાની પ્રાચીર પરથી તિરંગો લહેરાવે છે અને રાષ્ટ્રને સંબોધન કરે છે. રાષ્ટ્રીય એકતાના આ પ્રતીક સમાન સમારોહમાં સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષ બંનેના અગ્રણી નેતાઓ, દેશ-વિદેશના રાજદૂતો, ન્યાયતંત્રના વડાઓ અને ગણમાન્ય નાગરિકો એકસાથે ઉપસ્થિત રહીને આઝાદીના પર્વને વધાવતા હોય છે. પરંતુ ૮૦મા સ્વતંત્રતા દિવસના આ ગૌરવશાળી પ્રસંગે લાલ કિલ્લા પર યોજાયેલા મુખ્ય સરકારી કાર્યક્રમમાં લોકસભાના વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધીની ગેરહાજરીએ એક નવો જ રાજકીય વિવાદ ઊભો કરી દીધો છે.
લાલ કિલ્લા પર આયોજિત આ ભવ્ય સમારોહમાં દેશના લગભગ તમામ મહત્વના પદો પર બિરાજમાન મહાનુભાવો હાજર રહ્યા હતા. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ, સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ, નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર સહિત મંત્રીમંડળના તમામ વરિષ્ઠ સભ્યો પ્રથમ હરોળમાં ઉપસ્થિત હતા. આ ઉપરાંત ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજિત ડોભાલ તેમજ વડા પ્રધાનના સચિવાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પી.કે. મિશ્રા અને શક્તિકાંત દાસ જેવા ઉચ્ચ અમલદારોએ પણ હાજરી આપીને કાર્યક્રમની ગરિમા વધારી હતી.
આટલા મોટા પાયે આયોજિત રાષ્ટ્રીય ઉત્સવમાં લોકસભાના વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગે ગેરહાજર રહેતા જ શાસક પક્ષ ભાજપ તરફથી તીખી પ્રતિક્રિયાઓ શરૂ થઈ ગઈ હતી. ભાજપે આ ગેરહાજરીને માત્ર રાષ્ટ્રીય પર્વનું અનાદર ગણાવવાને બદલે વિપક્ષના વલણ સામે પણ અનેક ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ આ મુદ્દે કોંગ્રેસ નેતૃત્વ પર આકરા પ્રહારો કરતા જણાવ્યું હતું કે, “રાહુલ ગાંધી અને મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ સ્વતંત્રતા દિવસ અને પ્રજાસત્તાક દિવસ જેવા દેશના સાર્વભૌમત્વ સાથે જોડાયેલા ઉત્સવોને રાજકીય પક્ષબાજીથી ઉપર રાખવાની જરૂર છે. જ્યારે દેશના વડા પ્રધાન લાલ કિલ્લા પરથી ભાષણ આપે છે, ત્યારે તેઓ કોઈ એક પક્ષના નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશના વડા પ્રધાન તરીકે દેશને સંબોધિત કરતા હોય છે. વર્ષોથી આવા રાષ્ટ્રીય પ્રસંગોનો બહિષ્કાર કરવો એ રાહુલ ગાંધીની રાજકીય અપરિપક્વતા અને અહંકાર દર્શાવે છે. આ અહંકાર નકલી ગાંધી પરિવારની વિચારસરણીનું પરિણામ છે, જેને વિપક્ષના અન્ય પક્ષોએ પ્રોત્સાહન આપવું ન જોઈએ.”
બીજી તરફ ભાજપના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા પ્રદીપ ભંડારીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોતાની પ્રતિક્રિયા આપતા આ ગેરહાજરીને દેશભક્તિ સાથે જોડી હતી. તેમણે સવાલ કર્યો હતો કે, “શું જનતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતો અને પોતાને દેશભક્ત કહેવડાવતો કોઈ નેતા દેશના સ્વતંત્રતા દિવસના સત્તાવાર કાર્યક્રમથી આ રીતે દૂર રહી શકે?” ભંડારીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે રાહુલ ગાંધીનું આ વર્તન તેમના ‘વંદે માતરમ્’ અને રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો પ્રત્યેના આદરના અભાવને છતો કરે છે. તેઓ બંધારણીય રીતે મહત્વ ધરાવતા વિપક્ષના નેતા (LoP) ના પદની ગરિમા જાળવવામાં અસમર્થ નીવડ્યા છે અને તેમની આવી વિભાજનકારી વિચારસરણી સમાજમાં ભાગલા પાડવાનું કામ કરશે.
વિપક્ષી ખેમામાં રાહુલ ગાંધી અને ખડગેની ગેરહાજરી પાછળ બેઠક વ્યવસ્થા અને પ્રોટોકોલના મુદ્દાઓને કારણભૂત ગણાવવાની ચર્ચા પણ વહેતી થઈ હતી, પરંતુ શાસક પક્ષે તેને માત્ર બહાનાબાજી ગણાવીને ફગાવી દીધી છે. રાષ્ટ્રીય પર્વો પર પક્ષીય રાજકારણની સરહદો ઓળંગીને એકતા બતાવવાનો આદર્શ દેશવાસીઓ અપેક્ષિત રાખતા હોય છે, પરંતુ લાલ કિલ્લાની પ્રાચીર સામે રચાયેલું આ દ્રશ્ય બતાવે છે કે સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચેની ખાઈ હવે માત્ર સંસદ કે ચૂંટણી પૂરતી સીમિત નથી રહી, પરંતુ દેશના રાષ્ટ્રીય ઉત્સવો સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ ઘટનાક્રમે ભારતીય રાજકારણમાં લોકશાહીની મર્યાદાઓ અને નેતૃત્વની ગંભીરતા વિશે નવી ચર્ચા જગાવી છે.
