ખબર છે ને? SBI ખાતામાંથી 4 થી વધુ વખત પૈસા ઉપાડ્યા તો કપાશે આટલા રૂપિયા! જાણો નવો નિયમ
દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) દ્વારા પોતાના કરોડો ગ્રાહકોને સ્પર્શતો એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. જો તમારું ખાતું પણ સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયામાં છે, તો આ નવો નિયમ તમારા ખિસ્સા પર સીધી અસર પાડી શકે છે. બેંકે તેના ‘બેસિક સેવિંગ્સ બેંક ડિપોઝિટ’ (BSBD) ગ્રાહકો માટે કેશ ઉપાડ (Cash Withdrawal) અને સર્વિસ ચાર્જ સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો છે.
બેંકના આ નવા નિર્ણય બાદ હવે એક મહિનામાં ચોક્કસ મર્યાદાથી વધુ વખત પૈસા ઉપાડવા પર ગ્રાહકોએ બેંકને વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. બેંક દ્વારા આ ફેરફારો ગ્રાહકોને ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન તરફ પ્રોત્સાહિત કરવા અને શાખાઓમાં રોકડ સંબંધિત કામગીરીનું ભારણ ઘટાડવાના હેતુથી કરવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.

4 ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શન પછી કેટલો ચાર્જ લાગશે?
નવા નિયમો અનુસાર, જો તમારી પાસે SBIમાં BSBD એકાઉન્ટ છે, તો તમને દર મહિને 4 વખત મફત (Free) કેશ વિથડ્રોઅલની સુવિધા મળશે. આ 4 મફત ઉપાડ તમે બેંક શાખામાંથી (Branch) કરો અથવા ATMમાંથી કરો, બંનેમાં લાગુ પડશે.
પરંતુ જો કોઈ ગ્રાહક એક જ મહિનામાં 5મી વખત કે તેનાથી વધુ વખત રોકડ ઉપાડશે, તો તેણે દર ટ્રાન્ઝેક્શન પર ₹15 વત્તા GST (ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ) નો વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવો પડશે.
એટલે કે, ચોથી વખત સુધી કોઈ ચાર્જ નહીં લાગે, પરંતુ જેવો જ તમે 5મો કેશ વિથડ્રોઅલ કરશો, તમારા એકાઉન્ટમાંથી નિયત ચાર્જ કાપી લેવામાં આવશે. તેથી ગ્રાહકોએ હવે મહિને પોતાના પૈસા ઉપાડવાનું આયોજન ખૂબ જ સમજી-વિચારીને કરવું પડશે.
ડિજિટલ લેવડદેવડ અને નવા નિયમનો મોટો તફાવત
આ નવા સુધારાની સૌથી મહત્વની અને ખાસ બાબત એ છે કે હવે મફત ચાર ટ્રાન્ઝેક્શનની ગણતરીમાં ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન અંગેની નીતિમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
જૂના નિયમો મુજબ, જ્યારે ગ્રાહક પોતાના ખાતામાંથી ચાર મફત ટ્રાન્ઝેક્શનની ગણતરી કરતો હતો, ત્યારે ડિજિટલ લેવડદેવડને આ ચારની મર્યાદાથી અલગ રાખવામાં આવતી હતી. પરંતુ હવે નવી વ્યવસ્થા હેઠળ ડિજિટલ અને કેશ ટ્રાન્ઝેક્શનના ટ્રીટમેન્ટમાં બેંકે ફેરફાર કર્યો છે. અગાઉ 4 મફત ટ્રાન્ઝેક્શન પૂરા થયા પછી જ ચાર્જ લાગતો હતો અને ડિજિટલ વ્યવહારોને મફત મર્યાદામાં ગણવામાં આવતા નહોતા, પરંતુ હવે ગ્રાહકોએ આ તમામ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું પડશે જેથી વધારાનો બોજ ન પડે.
આખરે શું હોય છે આ BSBD એકાઉન્ટ?
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થતો હશે કે આ BSBD એકાઉન્ટ શું છે અને તે સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટથી કેવી રીતે અલગ પડે છે?
‘બેસિક સેવિંગ્સ બેંક ડિપોઝિટ’ (BSBD) એકાઉન્ટ મુખ્યત્વે સમાજના એવા વર્ગ માટે બનાવવામાં આવ્યું છે જેઓ કોઈ પણ જાતના વધારાના સર્વિસ ચાર્જ વગર બેંકિંગ સુવિધાઓનો લાભ લેવા માંગે છે.
ઝીરો બેલેન્સ સુવિધા: આ ખાતાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં ગ્રાહકે કોઈ પણ પ્રકારનું મિનિમમ બેલેન્સ (Minimum Balance) જાળવવું જરૂરી નથી. જો ખાતામાં 0 રૂપિયા હશે તો પણ બેંક કોઈ પેનલ્ટી લગાવતી નથી.
ઓછી આવક ધરાવતા લોકો માટે વરદાન: ઓછી આવક ધરાવતા ગ્રાહકો, મજૂરો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે આ ખાતું ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.
ચેકબુક સુવિધા નહીં: આ એકાઉન્ટમાં ગ્રાહકોને બેંક તરફથી ચેકબુક (Cheque Book) આપવામાં આવતી નથી.
પૈસા ઉપાડવાની રીત: ગ્રાહક બેંક શાખામાં જઈને વિથડ્રોઅલ ફોર્મ (Withdrawal Form) ભરીને અથવા બેંક દ્વારા આપવામાં આવેલા ATM કાર્ડથી જ પૈસા ઉપાડી શકે છે.
ડેબિટ કાર્ડ: બેંક આ ખાતાધારકોને એક બેસિક RuPay ATM-cum-Debit Card મફતમાં આપે છે.

એકાઉન્ટ ખોલવા માટેની આકરી અને મહત્વની શરત
જો તમે SBIમાં BSBD (ઝીરો બેલેન્સ) ખાતું ખોલાવવાનું વિચારતા હોવ અથવા તમારી પાસે પહેલેથી જ આ ખાતું હોય, તો બેંકની એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ શરત જાણવી જરૂરી છે.
નિયમ એવો છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ SBIમાં BSBD એકાઉન્ટ ધરાવે છે, તો તેના નામે સ્ટેટ બેંકમાં જ અન્ય કોઈ સાધારણ ‘સેવિંગ્સ બેંક એકાઉન્ટ’ (Savings Account) હોવું જોઈએ નહીં.
જો કોઈ ગ્રાહક પાસે પહેલાથી જ સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ હોય અને તે નવું BSBD એકાઉન્ટ ખોલાવે છે, તો તેણે પોતાનું જૂનું સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ 30 દિવસની અંદર બંધ કરાવવું પડશે. જો 30 દિવસમાં જૂનું ખાતું બંધ કરવામાં નહીં આવે, તો નિયમભંગ બદલ બેંક દ્વારા કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
BSBD એકાઉન્ટમાં કઈ-કઈ સુવિધાઓ બિલકુલ ફ્રી મળે છે?
નવા ચાર્જ અને નિયમો છતાં, BSBD એકાઉન્ટમાં ગ્રાહકોને ઘણી બધી સુવિધાઓ આજે પણ સંપૂર્ણપણે મફત (Free of Cost) પૂરી પાડવામાં આવે છે:
ફ્રી RuPay ડેબિટ કાર્ડ: આ ખાતા સાથે મળતું RuPay ડેબિટ કાર્ડ સાવ મફત હોય છે. સૌથી સારી વાત એ છે કે આ કાર્ડ પર બેંક કોઈ વાર્ષિક મેઈન્ટેનન્સ ચાર્જ (Annual Maintenance Fee) વસૂલતી નથી.
ઈલેક્ટ્રોનિક મની ટ્રાન્સફર ફ્રી: જો કોઈ ગ્રાહકના ખાતામાં NEFT કે RTGS જેવા ઓનલાઈન અથવા ઈલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી પૈસા આવે છે (Credit થાય છે), તો તેના પર કોઈ ચાર્જ લાગતો નથી.
સરકારી ચેક જમા કરવા ફ્રી: કેન્દ્ર સરકાર કે રાજ્ય સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલા ચેક જમા કરાવવા કે કલેક્ટ કરવા માટે બેંક કોઈ પણ ફી લેતી નથી.
ઈનએક્ટિવ એકાઉન્ટ રિ-એક્ટિવેશન: જો તમારું ખાતું લાંબા સમયથી વપરાશમાં ન હોવાના કારણે નિષ્ક્રિય (Inoperative/Dormant) થઈ ગયું હોય, તો તેને ફરીથી ચાલુ કરાવવા માટે કોઈ ચાર્જ આપવો પડતો નથી.
