ઇન્ડિયન ઓઇલ અને અલ્જેરિયા વચ્ચે મોટો કરાર: દેશમાં હવે રસોઈ ગેસની અછત નહીં સર્જાય
વર્ષ ૨૦૨૬ માં અનુભવાયેલી તેલ અને ગેસની તીવ્ર અછત બાદ ભારત સરકારે ભવિષ્યની ઉર્જા જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા અને દેશમાં ઈંધણની અછત ન સર્જાય તે માટે અત્યારથી જ આગોતરું આયોજન શરૂ કરી દીધું છે. ૨૦૨૭ ના વર્ષ માટે ભારતે પોતાના ઉર્જા સપ્લાય રૂટમાં મોટો ફેરફાર કરીને એલપીજી આયાત માટે એક મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય કરાર કર્યો છે. આ વ્યુહાત્મક નિર્ણયના કારણે આવનારા વર્ષોમાં દેશમાં રસોઈ ગેસ એટલે કે એલપીજીનો જથ્થો પૂરતા પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ રહેશે અને ગ્રાહકોને કોઈપણ પ્રકારની કટોકટીનો સામનો કરવો પડશે નહીં.
અલ્જેરિયા સાથે મોટો ઉર્જા કરાર
ભારતની સૌથી મોટી અને અગ્રણી તેલ શુદ્ધિકરણ કંપની ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC) એ ઉત્તર આફ્રિકાના દેશ અલ્જેરિયાની રાજ્ય માલિકીની ઊર્જા કંપની સોનાટ્રાચ (Sonatrach) સાથે એલપીજી ખરીદી માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર હેઠળ વર્ષ ૨૦૨૭ દરમિયાન ભારતને દર મહિને અલ્જેરિયા તરફથી મોટી માત્રામાં રસોઈ ગેસનો પુરવઠો મળશે. કરારની વિગતો મુજબ, ઇન્ડિયન ઓઇલને દર મહિને વિશાળ ગેસ જહાજો દ્વારા ૪૫,૦૦૦ થી ૫૫,૦૦૦ મેટ્રિક ટન એલપીજી જથ્થો પ્રાપ્ત થશે, જેમાં પ્રોપેન અને બ્યુટેન બંને પ્રકારના ગેસનો સમાવેશ થાય છે.
મધ્ય પૂર્વ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ
ભારતે આ દિશામાં પગલું ભરવા પાછળનું મુખ્ય કારણ પોતાના એલપીજી પુરવઠાના સ્ત્રોતોને વિવિધ દેશોમાં વિસ્તારવાનું છે. તાજેતરના સમયમાં મધ્ય પૂર્વમાં આવેલી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) ની આસપાસ સર્જાયેલા ભૂ-રાજકીય તણાવ અને સમસ્યાઓને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા પર માઠી અસર પડી હતી, જેના કારણે ભારતમાં પણ એલપીજીની ઉપલબ્ધતા પર ભારે દબાણ ઊભું થયું હતું.
ભૂતકાળમાં ઇન્ડિયન ઓઇલ અલ્જેરિયા પાસેથી ગેસ ખરીદતું હતું, પરંતુ પાછળથી મધ્ય પૂર્વના દેશો નજીક હોવાથી ત્યાંથી વધુ આયાત કરવાનું શરૂ કરાયું હતું. જોકે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના રૂટમાં વારંવાર ઊભી થતી અસ્થિરતાને જોતાં ભારતે ફરી એકવાર અલ્જેરિયા તરફ વળીને ત્યાંથી સપ્લાય સુનિશ્ચિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
અમેરિકા પાસેથી ૨૫ ટકા એલપીજી આયાત કરવાની તૈયારી
મધ્ય પૂર્વના વિકલ્પ તરીકે ભારત માત્ર અલ્જેરિયા જ નહીં પરંતુ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) પાસેથી પણ મોટી માત્રામાં એલપીજી ખરીદવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, ભારત વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં પોતાની કુલ એલપીજી આયાતના ૨૫ ટકા સુધીનો હિસ્સો અમેરિકામાંથી ખરીદે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે. આ ખરીદી માટે દેશની ત્રણેય મુખ્ય સરકારી તેલ કંપનીઓ ઇન્ડિયન ઓઇલ, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) અને ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) સંયુક્ત રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય ટેન્ડર બહાર પાડવાની યોજના બનાવી રહી છે.
પીએનજી (PNG) અપનાવવા સરકારની વિનંતી
ભારત સરકારનો પ્રાથમિક હેતુ એલપીજીના પુરવઠા માટે વિશ્વના કોઈ એક ચોક્કસ ક્ષેત્ર કે દેશ પર આધારિત રહેવાનું ઘટાડવાનો છે જેથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ ભૌગોલિક કટોકટી વખતે દેશમાં ઈંધણનો પુરવઠો અટકે નહીં. આ ઉપરાંત, આયાતી એલપીજી પરનું આર્થિક દબાણ ઘટાડવાના હેતુથી સરકાર દેશના શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા નાગરિકોને ઘરેલું ઉપયોગ માટે પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) નો વધુને વધુ ઉપયોગ કરવા અપીલ કરી રહી છે, જેથી એલપીજી સિલિન્ડર પરની નિર્ભરતા કુદરતી રીતે ઘટી શકે.
