FSSAI ની મોટી કાર્યવાહી: નેસ્લે, પેપ્સીકો અને કોકા-કોલા સહિત 150 થી વધુ બ્રાન્ડ્સને નોટિસ
દેશમાં ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અને ગુણવત્તાના ધોરણો નક્કી કરતી સર્વોચ્ચ સંસ્થા ‘ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા’ (FSSAI) એ ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે થતા ખીલવાડ સામે દેશવ્યાપી મોટું અભિયાન શરૂ કર્યું છે. FSSAI એ તાજેતરના અઠવાડિયામાં ભ્રામક જાહેરાતો કરવા, દાવાઓના યોગ્ય વૈજ્ઞાનિક પુરાવા ન આપવા અને લેબલિંગ ધોરણોનું ગંભીર ઉલ્લંઘન કરવા બદલ દેશ-વિદેશની ૧૫૦ થી વધુ અગ્રણી ફૂડ બ્રાન્ડ્સને કારણદર્શક (Show Cause) નોટિસ ફટકારી છે. આ મામલો સીધો સામાન્ય નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલો હોવાથી ફૂડ રેગ્યુલેટરે આ વખતે અત્યંત કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
કઈ-કઈ દિલધડક બ્રાન્ડ્સ સામે કાર્યવાહી થઈ?
FSSAI દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવેલી અધિકૃત માહિતી મુજબ, નોટિસ મેળવનારી કંપનીઓમાં માત્ર નાની કંપનીઓ જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે જાણીતા અનેક મોટા બ્રાન્ડ નામો પણ સામેલ છે. આ યાદીમાં મુખ્યત્વે નીચે મુજબની જાણીતી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે:
- નેસ્લે ઈન્ડિયા (Nestle India)
- પેપ્સિકો (PepsiCo)
- કોકા-કોલા ઈન્ડિયા (Coca-Cola India)
- એબોટ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (Abbott India)
- રેડ બુલ ઈન્ડિયા (Red Bull India)
- ડેનોન ઈન્ડિયા (Danone India)
- મોન્સ્ટર એનર્જી ઈન્ડિયા (Monster Energy)
- હેલ એનર્જી પ્રાઈવેટ લિમિટેડ (Hell Energy)
- મોન્ડેલેઝ ઈન્ડિયા (Mondelez India – Cadbury)
- ડિયાજિયો અને પર્નોડ રિકાર્ડ (Diageo & Pernod Ricard)
- ફેરેરો ઈન્ડિયા અને કેનવ્યુ ઈન્ક (Ferrero India & Kenvue Inc)
ખોટા અને પાયાવિહોણા દાવાઓ પર FSSAI નો સખત વાંધો
ઘણી ફૂડ કંપનીઓ કોઈપણ પ્રમાણિત વૈજ્ઞાનિક આધાર કે પ્રયોગશાળાના રિપોર્ટ વિના જ પોતાના ઉત્પાદનોને ‘૧૦૦% કુદરતી’ (100% Natural), ‘કોઈપણ પ્રકારની ભેળસેળ વગરનું’, ‘ઝડપથી વજન ઘટાડવામાં અસરકારક’ અથવા ‘રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) વધારનાર’ તરીકે માર્કેટિંગ કરીને વેચે છે.
FSSAI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવા પાયાવિહોણા અને ગ્રાહકોને ભ્રમિત કરતા દાવાઓ ચલાવી લેવાશે નહીં. નોટિસનો સંતોષકારક જવાબ ન આપનાર કંપનીઓ પર માત્ર કરોડો રૂપિયાનો આકરો દંડ જ નહીં ઝીંકવામાં આવે, પરંતુ તેમના પ્રોડક્ટ લાઈસન્સ પણ સસ્પેન્ડ અથવા કાયમી ધોરણે રદ કરવામાં આવી શકે છે.
થર્ડ-પાર્ટી જાહેરાતો, ઇન્ફ્લુએન્સર્સ અને ડિલિવરી એપ્સ પર પણ કડક નજર
હાલના ડિજિટલ યુગમાં FSSAI ની આ તપાસ માત્ર ટીવી કે અખબારોની જાહેરાતો સુધી સીમિત નથી. રેગ્યુલેટર દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર સક્રિય ઇન્ફ્લુએન્સર્સ, થર્ડ-પાર્ટી પ્રમોશન અને ઝોમેટો, સ્વિગી જેવી ફૂડ ડિલિવરી એપ્સ પર દર્શાવવામાં આવતા વર્ણનોની પણ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થઈ રહી છે.
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા એનર્જી ડ્રિંક્સ અને આલ્કોહોલિક પીણાં બનાવતા અનેક ફૂડ બિઝનેસ ઓપરેટરો (FBOs) સામે પણ કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ગ્રાહકોને સાચી માહિતી મળે અને તેઓ તંદુરસ્ત આહારની પસંદગી કરી શકે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે FSSAI નો આ સિકંજો આગામી દિવસોમાં વધુ મજબૂત બનશે.
