US H-1B Visa Fee Hike: અમેરિકામાં H-1B વિઝા ફી $100,000 થી વધુ કરવાનો પ્રસ્તાવ, ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ અને IT સેક્ટર પર પડશે મોટી અસર
અમેરિકામાં ઉચ્ચ કૌશલ્ય ધરાવતા વિદેશી કામદારો માટે અત્યંત લોકપ્રિય એવા H-1B વિઝાના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી (DHS) એ નવા H-1B વિઝા મેળવવા માટેની ફી વધારીને $103,265 કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ નિયમ લાવવા પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આ ભારે વિઝા ફી વધારાને કાયમી ધોરણે અમલી બનાવવાનો છે. ફેડરલ રજિસ્ટરમાં આ પ્રસ્તાવ ઓનલાઇન મૂકવામાં આવ્યો છે અને તેના પછી 30 દિવસનો જાહેર ટિપ્પણી (public comment) નો સમયગાળો શરૂ થયો છે.
પ્રસ્તાવિત નિયમો અને આ કાનૂની વિવાદનો ઇતિહાસ
DHS દ્વારા લાવવામાં આવેલ આ નવો પ્રસ્તાવ વર્ષના અંત સુધીમાં ઔપચારિક રીતે અમલમાં આવી શકે તેવી શક્યતા વર્તાઈ રહી છે. જોકે, આ મુદ્દો કાનૂની ગૂંચવણોથી ભરેલો રહ્યો છે:
અગાઉનો એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર: પૂર્વ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે ગત વર્ષે એક અસ્થાયી જાહેરનામા (temporary proclamation) દ્વારા સૌપ્રથમ આ $100,000 થી વધુની ફી લાદી હતી.
અદાલતી સ્ટે: આ નિર્ણય સામે ટેક અને શિક્ષણ ક્ષેત્રની કંપનીઓએ કોર્ટના દરવાજા ખટખટાવ્યા હતા. એક ફેડરલ જજે જૂન મહિનામાં આ નિર્ણયને ગેરકાનૂની ગણાવીને તેના પર રોક લગાવી દીધી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આ ફી એક પ્રકારનો ગેરકાયદેસર ટેક્સ છે જેને યુએસ કોંગ્રેસે (સંસદ) મંજૂરી આપી નથી.
અપીલ પણ રદ થઈ: બોસ્ટનની 1st યુએસ સરકિટ કોર્ટ ઓફ અપીલ્સે પણ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની તે અરજીને ફગાવી દીધી હતી, જેમાં નિચલી કોર્ટના સ્ટે પર રોક લગાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.
અગાઉ જે અસ્થાયી આદેશ હેઠળ આ ફી વધારો કરવામાં આવ્યો હતો તેની મુદત સપ્ટેમ્બરમાં પૂરી થઈ રહી છે, તેથી વહીવટીતંત્રે હવે આ ફી વધારાને કાયમી નિયમ (permanent regulation) તરીકે કાયદાકીય રૂપ આપવા માટે પગલાં લીધાં છે.
ભારતીય આઇટી ક્ષેત્ર અને પ્રોફેશનલ્સ પર શું અસર પડશે?
અમેરિકા દ્વારા લેવામાં આવનારા આ નિર્ણયની સૌથી વધુ સીધી અને ગંભીર અસર ભારતીય ટેકનોલોજી પ્રોફેશનલ્સ અને ભારતીય આઇટી સેવા આપતી કંપનીઓ પર પડશે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસિસ (USCIS) ના નાણાકીય વર્ષ 2024ના ડેટા અનુસાર:
કુલ 399,402 H-1B અરજીઓ (પ્રારંભિક અને રિન્યુઅલ બંને) મંજૂર કરવામાં આવી હતી.
આ મંજૂર થયેલી કુલ અરજીઓમાંથી 71% લાભાર્થીઓ ભારતમાં જન્મેલા નાગરિકો હતા.
ભારત પછી અન્ય કોઈપણ દેશ આ યાદીમાં નજીક પણ નથી, જે દર્શાવે છે કે અમેરિકન ટેક માર્કેટ માટે ભારતીય ટેલેન્ટ કેટલું મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
$103,265 નો આ ફી વધારો એટલો મોટો છે કે સામાન્ય અને મધ્યમ કદની કંપનીઓ માટે વિદેશથી સસ્તા અથવા પ્રતિભાશાળી ડેવલપર્સ અને એન્જિનિયરોને સ્પોન્સર કરવા આર્થિક રીતે લગભગ અશક્ય બની જશે. પરિણામે, ભારતીય આઇટી કંપનીઓ માટે પ્રોજેક્ટ ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો આવશે અને તેઓ યુએસ સ્થિત કર્મચારીઓને હાયર કરવામાં ભારે ખચકાટ અનુભવશે.
H-1B વિઝા અને OPT પ્રોગ્રામ શું છે?
નવા નિયમોમાં માત્ર H-1B જ નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ માટેના OPT (Optional Practical Training) પ્રોગ્રામની ફીમાં પણ ફેરફાર સૂચવવામાં આવ્યા છે.
H-1B વિઝા: આ એક બિન-ઇમિગ્રન્ટ વિઝા છે જે યુએસ કંપનીઓને વિશિષ્ટ ક્ષેત્રની ટેકનિકલ અથવા સૈદ્ધાંતિક કુશળતા ધરાવતા વિદેશી કામદારોને કામ પર રાખવાની મંજૂરી આપે છે. અમેરિકા વાર્ષિક 65,000 સામાન્ય H-1B વિઝા અને 20,000 અદ્યતન ડિગ્રી (માસ્ટર્સ કે પીએચડી) ધરાવતા પ્રોફેશનલ્સ માટે વિઝા આપે છે.
OPT પ્રોગ્રામ: એફ-1 (F-1) સ્ટુડન્ટ વિઝા પર અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓને તેમના અભ્યાસ ક્ષેત્રમાં 12 મહિના સુધી અસ્થાયી રૂપે કામ કરવાની મંજૂરી આપે છે.
નવી ફી જો લાગુ થશે, તો અમેરિકામાં અભ્યાસ પૂરો કરીને ત્યાં જ નોકરી મેળવવા માંગતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે H-1B વિઝામાં કન્વર્ટ થવું અત્યંત મુશ્કેલ બનશે, કારણ કે સ્ટાર્ટઅપ્સ કે નાના કામદાતાઓ આટલી માતબર ફી ચૂકવવા તૈયાર નહીં થાય.
ભવિષ્યની સ્થિતિ અને પડકારો
હાલ આ પ્રસ્તાવ 30 દિવસના જાહેર પ્રતિભાવની પ્રક્રિયા હેઠળ છે. જો આ નિયમ વર્ષના અંત સુધીમાં કાયમી બને છે, તો તેને ફરીથી યુએસની વિવિધ અદાલતોમાં કાનૂની પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ છે કે અમેરિકન સત્તાવાળાઓ સ્થાનિક કર્મચારીઓને પ્રાથમિકતા આપવા અને વિદેશી કર્મચારીઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ઇમિગ્રેશન નિયમો ઉત્તરોત્તર સખત બનાવી રહ્યા છે. ભારતીય IT ઉદ્યોગ અને અમેરિકા જવા ઈચ્છતા એન્જિનિયરોએ હવે વધુ સ્પર્ધાત્મક અને મોંઘા વિઝા વાતાવરણ માટે તૈયાર રહેવું પડશે.
