મુંદ્રાથી બદલાશે દેશની લોજિસ્ટિક્સ ગેમ! અદાણી પોર્ટ્સે બનાવ્યો 2031નો મેગા રોડમેપ
ભારતની સૌથી મોટી અને વિરાટ સંકલિત પરિવહન કંપની ‘અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન લિમિટેડ’ (APSEZ) દેશના બંદર અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રે સતત નવો ઈતિહાસ રચી રહી છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ સુધીમાં ભારતના સમગ્ર કન્ટેનર બજારમાં આશરે ૪૫.૫% જેટલો મજબૂત હિસ્સો ધરાવવાની સિદ્ધિ આ કંપનીના નામે નોંધાયેલી છે. આ સફળતાના કેન્દ્રમાં ગુજરાત સ્થિત મુંદ્રા પોર્ટ રહેલું છે.
એકલા મુંદ્રા પોર્ટ દ્વારા દેશના કુલ કન્ટેનર વેપારના લગભગ ૩૫% હિસ્સાનું સંચાલન કરવામાં આવે છે, જે તેને સમગ્ર ભારતનું સૌથી મોટું કન્ટેનર-હેન્ડલિંગ બંદર બનાવે છે. ભારતની આયાત અને નિકાસ (Exim Trade) સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત અને અવિરત રાખવામાં મુંદ્રા પોર્ટ અત્યંત મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. હાલમાં મુંદ્રા પોર્ટ ખાતે વાર્ષિક આશરે ૧.૬ મિલિયન TEUs (Twenty-foot Equivalent Units) જેટલા ખાલી કન્ટેનરોનું અસરકારક રીતે સંચાલન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જે દેશના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારની ઝડપ જાળવી રાખવા માટે અતિ આવશ્યક છે.
પાંચ વર્ષમાં ક્ષમતા વિસ્તાર અને ૨૦૩૧નો વિઝનરી રોડમેપ
પોતાના ભવિષ્યને વધુ સુદ્રઢ કરવાના હેતુથી અદાણી પોર્ટ્સે વર્ષ ૨૦૩૧ સુધીનો એક અત્યંત મહત્વાકાંક્ષી રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. આ વિસ્તરણ યોજનાના ભાગરૂપે કંપની પોતાના સમગ્ર પોર્ટ નેટવર્કની ક્ષમતા વધારવા માટે ઉત્તરોત્તર મોટું રોકાણ કરી રહી છે. આ વૈશ્વિક વૃદ્ધિ અને રોકાણ વ્યૂહરચનામાં મુંદ્રા પોર્ટ શિરમોર સ્થાને એટલે કે સૌથી અગ્રણી ભૂમિકામાં છે.
આગામી પાંચ વર્ષો દરમિયાન અદાણી પોર્ટ્સનો મુખ્ય ધ્યેય પોતાના કન્ટેનર હેન્ડલિંગ નેટવર્કમાં ૬ મિલિયન TEUs થી વધુની નવી ક્ષમતા ઉમેરવાનો છે. આ લક્ષ્યાંકને સમયસર અને કાર્યક્ષમ રીતે પૂરો કરવા માટે કંપનીએ એક વ્યૂહાત્મક પગલું ભર્યું છે. APSEZ દ્વારા મુંદ્રા ખાતે એક વિશેષ અને સમર્પિત ખાલી કન્ટેનર યાર્ડ (Dedicated Empty Container Yard) સ્થાપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ યાર્ડ માત્ર કન્ટેનર મુકવાની જગ્યા જ નહીં રહે, પરંતુ ત્યાં સંકલિત વેરહાઉસિંગની સુવિધા પણ પૂરી પાડવામાં આવશે. ખાલી કન્ટેનરની સંપૂર્ણ લાઈફ સાયકલ (જીવનચક્ર) દરમિયાન નિકાસકારો અને કન્ટેનર ફ્રેટ સ્ટેશન (CFS) ને એક જ જગ્યાએથી સંગ્રહ, જાળવણી, સુધારણા, ઝીણવટભર્યું નિરીક્ષણ અને ઝડપી હેરફેર જેવી એન્ડ-ટુ-એન્ડ (End-to-End) સેવાઓ અવિરતપણે મળી રહેશે.
લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઘટાડો અને શ્રેષ્ઠ કાર્યક્ષમતા
આ નવી પહેલ અને તેનાથી થનારા વ્યાપારી લાભો વિશે માહિતી આપતાં APSEZના પૂર્ણકાલિન ડિરેક્ટર અને સી.ઇ.ઓ. શ્રી અશ્વની ગુપ્તાએ મહત્વનું નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, મુંદ્રા પોર્ટ ખાતે શરૂ થઈ રહેલું આ સમર્પિત ખાલી કન્ટેનર યાર્ડ સમગ્ર કન્ટેનર ઈકોસિસ્ટમની કાર્યક્ષમતામાં અભૂતપૂર્વ વધારો કરશે. આ યાર્ડનું સંચાલન APSEZ, કન્ટેનર ફ્રેટ સ્ટેશન્સ (CFS) અને ગ્લોબલ શિપિંગ લાઇન્સ સહિતના તમામ મુખ્ય હિસ્સેદારો (Stakeholders) સાથે મળીને કરશે.
શ્રી અશ્વની ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર, આ સુવિધાને કારણે જહાજો અને કન્ટેનર્સનો ટર્નએરાઉન્ડ ટાઈમ (Turnaround Time) ખૂબ જ ઝડપી બનશે. કન્ટેનરની અગાઉ થતી બિનજરૂરી હેરફેર અને સમયનો બગાડ અટકશે, જેનાથી વેપારીઓનો લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ મહત્તમ પ્રમાણમાં ઓછો કરી શકાશે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, ભારત સરકારના ‘વિકસિત ભારત’ના સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે દેશના વ્યાપારી માળખાને વધુ સક્ષમ, ઝડપી અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવું જરૂરી છે, અને અદાણી પોર્ટ્સ આ દિશામાં પૂર્ણ પ્રતિબદ્ધતા સાથે કામ કરી રહ્યું છે.
સરકારી નીતિઓ સાથે સુસંગતતા અને ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ
APSEZની આ નવીનતમ પહેલ માત્ર કંપનીના વ્યાપારી વિકાસ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે ભારત સરકારના વિઝન સાથે પણ સંપૂર્ણપણે સુસંગત છે. ટેકનોલોજીથી સજ્જ અને અત્યંત કાર્યક્ષમ લોજિસ્ટિક્સ સિસ્ટમ્સનો વિકાસ કરવો તેમજ દેશમાં ‘ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ’ (Ease of Doing Business – વેપાર કરવાની સરળા) માં સુધારો લાવવો એ સરકારનું પ્રાથમિક લક્ષ્ય રહ્યું છે.
મુંદ્રા પોર્ટ અને SEZ માં ખાલી કન્ટેનર માટેની આ નવી સેવાઓ શરૂ થવાથી માત્ર વેપારીઓને જ ફાયદો નહીં થાય, પરંતુ સરકારી અને ખાનગી સંસ્થાઓ વચ્ચેનો સમન્વય પણ વધુ મજબૂત બનશે. કસ્ટમ્સ સત્તાવાળાઓ, શિપિંગ લાઇન્સ, ટર્મિનલ ઓપરેટરો અને ટ્રાન્સપોર્ટર્સ વચ્ચે ડેટા અને કામગીરીનું આંતરિક સંકલન વધુ સુદ્રઢ અને સંગીન બનશે, જેનાથી રેડ-ટેપિઝમ (કાગળિયા પ્રક્રિયાની ધીમી ગતિ) દૂર થશે.
