જો તમારું પણ છે ગૂગલ એકાઉન્ટ, તો આ 5 સેટિંગ્સ બદલ્યા વગર ન કરતા આગળનું કામ!
આજના ડિજિટલ યુગમાં, સ્માર્ટફોન અને ઇન્ટરનેટ આપણા જીવનનો અભિન્ન અંગ બની ગયા છે. સવારે જાગવાથી લઈને રાત્રે સૂઈ જઈએ ત્યાં સુધી, આપણે વિવિધ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરીએ છીએ—ઘણીવાર તો આપણને તેનો ખ્યાલ પણ નથી હોતો. આ બધાની પાછળ એક મુખ્ય ‘Google એકાઉન્ટ’ કામ કરે છે. શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તમારા ફોન પરનું આ એકાઉન્ટ હવે માત્ર ઈમેલ મોકલવા કે મેળવવા પૂરતું સીમિત નથી? વાસ્તવમાં, આ એક જ એકાઉન્ટ Google Photosમાં તમારા કિંમતી ફોટાને સુરક્ષિત રાખે છે, Google Drive પર મહત્વપૂર્ણ ઓફિસ અને વ્યક્તિગત ફાઇલોને સાચવે છે, તમારી YouTube પ્લેલિસ્ટને જોડે છે અને તમારા ફોનના તમામ સંપર્કો (contacts) ને સિંક (sync) કરે છે. આ ઉપરાંત, તે બેંકિંગ સેવાઓથી લઈને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ સુધીની અસંખ્ય એપ્લિકેશન્સ માટે લોગિન ઓળખપત્ર (login credential) તરીકે પણ કામ કરે છે.
જરા કલ્પના કરો કે જો તમારું આ મુખ્ય Google એકાઉન્ટ ખોટા હાથમાં આવી જાય અથવા હેક થઈ જાય તો શું થાય. તમારા વ્યક્તિગત ફોટા લીક થઈ શકે છે, બેંકિંગ વિગતો જોખમમાં મુકાઈ શકે છે અને વર્ષોનો ડિજિટલ ડેટા એક ક્ષણમાં ગાયબ થઈ શકે છે. જોકે મોટાભાગના લોકો એકાઉન્ટ તો બનાવે છે, પરંતુ તેઓ ઘણીવાર તેની સુરક્ષા અને ગોપનીયતા બાબતે બેદરકાર રહે છે. સારી વાત એ છે કે ગભરાવાની બિલકુલ જરૂર નથી. Google ઉત્તમ સુરક્ષા સુવિધાઓ પ્રદાન કરે છે; આજે જ તેને સક્રિય કરવાથી તમારા એકાઉન્ટની સુરક્ષામાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. ચાલો એવા પાંચ મહત્વપૂર્ણ સેટિંગ્સ વિશે જાણીએ જેને તમારે એક પણ ક્ષણ બગાડ્યા વિના તરત જ અપડેટ કરવા જોઈએ.
1. 2-Step Verification (2SV)ને તરત ઓન કરો
તમારા ગૂગલ એકાઉન્ટને સુરક્ષિત રાખવા માટે સૌથી પહેલું અને સૌથી મજબૂત કવચ છે 2-Step Verification. આજના સમયમાં માત્ર પાસવર્ડના ભરોસે રહેવું સૌથી મોટી મૂર્ખતા છે. જ્યારે તમે આ ફીચરને ઓન કરી દો છો, ત્યારે કોઈ પણ શખ્સ માત્ર તમારો પાસવર્ડ જાણીને તમારા એકાઉન્ટમાં લોગિન કરી શકતો નથી. લોગિન કરતી વખતે તમારા રજિસ્ટર્ડ ફોન નંબર પર એક ઓટીપી (OTP) આવશે અથવા તમારા ફોન પર પ્રોમ્પ્ટ મોકલવામાં આવશે, જેને અપ્રૂવ કર્યા પછી જ એન્ટ્રી મળશે. જો કોઈને તમારો પાસવર્ડ ખબર પણ પડી જાય, છતાં તે તમારા ફોન વગર એકાઉન્ટને ખોલી શકશે નહીં. આ સેટિંગ તમારા એકાઉન્ટની સુરક્ષાનું સૌથી પહેલું અને મજબૂત દરવાજો છે.
2. નિયમિતપણે ‘Security Checkup’ (સુરક્ષા તપાસ) કરો
તમારા એકાઉન્ટની સુરક્ષાની સ્થિતિ તપાસવા માટે Google ‘Security Checkup’ નામનું એક ઉત્તમ સાધન પ્રદાન કરે છે. તે તમને એક જ જગ્યાએ એ જોવાની સુવિધા આપે છે કે હાલમાં કયા ઉપકરણો (જેમ કે લેપટોપ, જૂના ફોન અથવા ટેબ્લેટ) તમારા એકાઉન્ટમાં લોગ-ઇન થયેલા છે. આ ઉપરાંત, તે એ પણ દર્શાવે છે કે કઈ થર્ડ-પાર્ટી એપ્સ અથવા વેબસાઇટ્સ તમારા Google એકાઉન્ટ સાથે જોડાયેલી છે. જો તમને કોઈ એવું ઉપકરણ કે એપ દેખાય જેને તમે ઓળખતા નથી, તો તેને સંભવિત સુરક્ષા જોખમ તરીકે ગણવું જોઈએ. શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જણાય તો તરત જ તેવા ઉપકરણમાંથી સાઇન-આઉટ કરો.
3. જૂના અને ઘસાઈ ગયેલા પાસવર્ડ બદલવાનો સમય આવી ગયો છે
શું તમે હજુ પણ વર્ષો પહેલા બનાવેલો એ જ જૂનો પાસવર્ડ વાપરો છો? અથવા શું તમે Facebook, Instagram અને તમારા ઈમેલ માટે એક જ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરો છો? જો એમ હોય, તો તમે મોટું જોખમ લઈ રહ્યા છો. જો કોઈ નાની વેબસાઇટ પરથી પણ ડેટા લીક થાય, તો હેકર્સ તે જ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરીને સરળતાથી તમારા Google એકાઉન્ટને જોખમમાં મૂકી શકે છે. હંમેશા મજબૂત અને અનોખો (unique) પાસવર્ડ બનાવો જેમાં કેપિટલ અને સ્મોલ અક્ષરો, નંબરો અને વિશેષ ચિહ્નો (special characters) નો સમાવેશ થતો હોય. વધુમાં, અલગ-અલગ પ્લેટફોર્મ માટે ક્યારેય એક જ પાસવર્ડનો ઉપયોગ ન કરો.
4. થર્ડ-પાર્ટી એપ્સની એક્સેસ (Permissions) સમય-સમય પર ચેક કરો
4. થર્ડ-પાર્ટી એપ્સની એક્સેસ (Permissions) સમય-સમય પર ચેક કરોજ્યારે આપણે કોઈ નવી એપ કે ગેમમાં સાઇન-ઇન કરવા માટે ‘Continue with Google’ પર ક્લિક કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે તેને આપણા એકાઉન્ટ સંબંધિત વિવિધ પરમિશન (મંજૂરીઓ) આપીએ છીએ. કામ પૂરું થયા પછી, આપણે ઘણીવાર ભૂલી જઈએ છીએ કે કઈ એપ્સને આપણા ડેટાને એક્સેસ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આવી ઘણી એપ્સ લાંબા સમય સુધી ગુપ્ત રીતે તમારા ડેટાને એક્સેસ કરવાનું ચાલુ રાખી શકે છે. તેથી, તમારા Google એકાઉન્ટ સેટિંગ્સમાં જાઓ અને એપ્સની યાદી તપાસો જેથી તમે જે એપ્સનો હવે ઉપયોગ કરતા નથી તેને ઓળખીને દૂર કરી શકો. તમારા વ્યક્તિગત ડેટાના દુરુપયોગને રોકવા માટે તેમની એક્સેસ તરત જ રદ કરો.
5. Recovery Phone અને Recovery Email હંમેશા અપડેટ રાખો
ઘણીવાર એવું બને છે કે આપણે આપણા પાસવર્ડ ભૂલી જઈએ છીએ અથવા અન્ય કારણોસર આપણા એકાઉન્ટ્સ લોક થઈ જાય છે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં, તમારો રિકવરી ફોન નંબર અને રિકવરી ઈમેલ તમારા એકાઉન્ટની એક્સેસ પાછી મેળવવાના સાધન તરીકે કામ કરે છે. ખાતરી કરો કે રિકવરી ફોન નંબર હાલમાં ચાલુ (active) છે અને રિકવરી ઈમેલ ID એવો છે જેનો તમે નિયમિતપણે ઉપયોગ કરો છો. એક નાનકડી સાવચેતી તમને મોટા નુકસાનથી બચાવી શકે છે.
