સોશિયલ મીડિયા પર સેલેબ્રિટી બન્યા વગર જ કરો તગડી કમાણી, ચીનમાં ચાલી રહ્યો છે ચહેરો ભાડે આપવાનો ટ્રેન્ડ
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના આ ઝડપી યુગમાં કમાણીના નવા-નવા રસ્તાઓ સામે આવી રહ્યા છે. અત્યાર સુધી તમે AI ની મદદથી વીડિયો બનાવવાની, ફોટો જનરેટ કરવાની કે કન્ટેન્ટ લખીને પૈસા કમાવવાની વાતો સાંભળી હશે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે માત્ર પોતાનો ચહેરો (Face) ભાડે આપીને કે તેનું ડિજિટલ લાયસન્સ વેચીને પણ લાખો રૂપિયા કમાઈ શકાય છે? હાલમાં ચીનમાં કંઈક આવો જ અનોખો ટ્રેન્ડ ચાલી રહ્યો છે, જ્યાં સામાન્ય લોકો પોતાના ચહેરાની ડિજિટલ ઓળખ (Digital Identity) વેચીને મબલખ કમાણી કરી રહ્યા છે.
આવો જાણીએ કે આ આખો ખેલ શું છે અને કેવી રીતે ચીનના સામાન્ય લોકો પોતાના ચહેરાથી માલામાલ થઈ રહ્યા છે.
શું છે AI ફેસ લાયસન્સિંગ (AI Face Licensing)?
આજકાલ AI આધારિત શોર્ટ ડ્રામા, જાહેરાતો (Ads) અને વિડિયો ગેમ્સ બનાવવાનો ક્રેઝ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. અગાઉ ફિલ્મો કે જાહેરાતોમાં કોઈના ચહેરાનો ડિજિટલ ઉપયોગ કરવાના અધિકારો માત્ર મોટા સેલેબ્રિટીઝ કે ખાસ મોડલ્સ પાસે જ હતા. પરંતુ હવે ચીનમાં સ્થિતિ બદલાઈ ચૂકી છે.
ત્યાંની AI અને કન્ટેન્ટ કંપનીઓ હવે સામાન્ય લોકોના ચહેરાને પણ પોતાની જાહેરાતો, ફિલ્મો કે ગેમ્સમાં ઉપયોગમાં લેવા માટે લાયસન્સ પર લઈ રહી છે. એટલે કે હવે ચીનમાં કોઈ સામાન્ય માણસનો ચહેરો માત્ર તેની ઓળખ નથી, પરંતુ એક ‘ડિજિટલ પ્રોપર્ટી’ (Digital Asset) બની ગયો છે. તેના બદલામાં લોકોને મનફાવતી કિંમત મળી રહી છે.
માત્ર 3 દિવસમાં ચહેરો 7 વખત થયો ઉપયોગ
એક રિપોર્ટ મુજબ, ચીનમાં એક વ્યક્તિએ જ્યારે પોતાના ચહેરાનું ડિજિટલ લાયસન્સ આપ્યું, ત્યારે એક એડ કંપનીએ માત્ર ત્રણ દિવસની અંદર તેના ચહેરાનો ઉપયોગ 7 અલગ-અલગ પ્રોજેક્ટ્સ માટે કરી લીધો. તેના બદલામાં તે શખ્સને લગભગ 2,500 યુઆન (ભારતીય ચલણ મુજબ આશરે 35,400 રૂપિયા) ની કમાણી થઈ.
ચીનમાં હવે આવા ઘણા પ્લેટફોર્મ્સ આવી ગયા છે જે લોકોને પોતાનું ‘ડિજિટલ એક્ટર પ્રોફાઇલ’ બનાવવાની મંજૂરી આપે છે. કન્ટેન્ટ બનાવતી કંપનીઓ પોતાની જરૂરિયાત (જેમ કે ઉંમર, જેન્ડર કે લુક) ના આધારે આ પ્લેટફોર્મ્સમાંથી ચહેરા પસંદ કરે છે. નવાઈની વાત એ છે કે AI ની ટેકનોલોજી એટલી એડવાન્સ થઈ ચૂકી છે કે સ્ક્રીન પર દેખાતા આ ડિજિટલ ચહેરાઓ બિલકુલ અસલી ઇન્સાન જેવા જ નજરે પડે છે.
ચહેરાની કિંમત 670 રૂપિયાથી લઈને 14 લાખ રૂપિયા સુધી!
આ અનોખા વેપારમાં કમાણીની કોઈ નિશ્ચિત મર્યાદા નથી. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ફેસ લાયસન્સિંગ માટે મળતી ફી 50 યુઆન (લગભગ 670 રૂપિયા) થી શરૂ થઈને 99,999 યુઆન (આશરે 14.36 લાખ રૂપિયા) સુધી પહોંચી શકે છે.
શેનઝેન (Shenzhen) શહેરની એક કંપનીએ તાજેતરમાં જ આવું પ્લેટફોર્મ લૉન્ચ કર્યું છે, જ્યાં ઓળખ વેરિફાઈ કર્યા પછી કોઈ પણ સામાન્ય નાગરિક પોતાનું ડિજિટલ પ્રોફાઇલ બનાવી શકે છે. તેમાં યુઝર ખુદ નક્કી કરી શકે છે કે તેનો ચહેરો કેટલા સમય સુધી અને કયા પ્રકારના કન્ટેન્ટમાં ઉપયોગમાં લેવાશે.
કમાણી સાથે ઊભા થયેલા મોટા સવાલો અને જોખમો
આ બિઝનેસ જેટલો રોમાંચક અને સરળ લાગી રહ્યો છે, તેની સાથે તેટલા જ મોટા કાનૂની અને નૈતિક સવાલો પણ જોડાયેલા છે:
પ્રાઇવસી અને કંટ્રોલ: એકવાર કોઈ વ્યક્તિનો ચહેરો ડિજિટલ સ્વરૂપમાં ઇન્ટરનેટ કે કંપનીઓ પાસે ચાલ્યો ગયો, તો તેના પર તે ઇન્સાનનું નિયંત્રણ કેટલું રહેશે, તે એક મોટો સવાલ છે.
કરારની શરતો: ઘણા પ્લેટફોર્મ્સના નિયમો ખૂબ સખત છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિ નિર્ધારિત સમય પહેલા પોતાની પરવાનગી પાછી ખેંચે છે, તો તેણે ભારે-ભરખમ દંડ (જેમ કે લગભગ 50,000 યુઆન એટલે કે 7 લાખ રૂપિયાથી વધુ) ભરવો પડી શકે છે.
ભલે તેમાં થોડા જોખમો હોય, પરંતુ ચીનના યુવાનો અને સામાન્ય જનતા માટે આ ઘર બેઠા તગડી કમાણી કરવાનો એક નવો અને અનોખો રસ્તો જરૂર બની ગયો છે.
