વિદ્યાર્થીઓના માનસિક કલ્યાણ માટે CISCE લાવ્યું ખાસ અભિયાન, ૩,૩૦૦ શાળાઓ જોડાશે
આજના આધુનિક અને સ્પર્ધાત્મક યુગમાં અભ્યાસનું દબાણ, ડિજિટલ સ્ક્રીનની લત અને કરિયરની દોડધામ બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ઊંડી અસર કરી રહી છે. આ ગંભીર મુદ્દા પર સમયસર ધ્યાન આપવા માટે દેશનું પ્રમુખ શિક્ષણ બોર્ડ કાઉન્સિલ ફોર ધ ઇન્ડિયન સ્કૂલ સર્ટિફિકેટ એક્ઝામિનેશન્સ (CISCE) એક અત્યંત પ્રશંસનીય અને વ્યાપક દેશવ્યાપી પહેલ શરૂ કરવા જઈ રહ્યો છે.
CISCE દ્વારા ‘છેડાનાર વિદ્યાર્થી માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને કલ્યાણ સંમેલન ૨૦૨૬’નું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેના દાયરામાં દેશ-વિદેશની ૩,૩૦૦ થી વધુ સંલગ્ન શાળાઓના ધોરણ ૬ થી ૧૨ સુધીના લગભગ ૧૬ લાખ વિદ્યાર્થીઓ અને ૩૨ હજારથી વધુ શિક્ષકો સીધી રીતે જોડાશે. આ અનોખી પહેલનો મુખ્ય હેતુ માત્ર માનસિક સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃતિ ફેલાવવાનો જ નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના પોતાના અનુભવો અને સૂચનોને સીધા શાળાઓની નીતિઓ અને કલ્યાણકારી માર્ગદર્શિકાઓમાં સામેલ કરવાનો છે. આ સમગ્ર કાર્યક્રમનું ભવ્ય આયોજન આગામી ઓક્ટોબર અને નવેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કરવામાં આવશે, જે વિશ્વ માનસિક સ્વાસ્થ્ય દિવસની આસપાસ કેન્દ્રિત હશે.
તબક્કાવાર રીતે થશે સંવાદ: શાળા સ્તરથી રાષ્ટ્રીય મંચ સુધી
આ દેશવ્યાપી અભિયાનને અત્યંત સુવ્યવસ્થિત રીતે ત્રણ પ્રમુખ તબક્કામાં પૂરું કરવામાં આવશે, જેથી દરેક એક વિદ્યાર્થીના અવાજને મંચ મળી શકે:
પહેલો તબક્કો (૪ થી ૩૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬): આ તબક્કાની શરૂઆત શાળા સ્તરે થશે. CISCE સાથે જોડાયેલી તમામ શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓ સાથે સાપ્તાહિક વર્ગ ચર્ચાઓ (ક્લાસરૂમ ડિસ્કશન્સ) યોજવામાં આવશે. આ સત્રોમાં અભ્યાસનું તણાવ, ઇમોશનલ હેલ્થ, ડિજિટલ દુનિયાનો પ્રભાવ અને સકારાત્મક સંબંધો જેવા મહત્ત્વના મુદ્દાઓ પર ખુલીને વાત થશે. આ ઉપરાંત, માદક દ્રવ્યો (ડ્રગ્સ)થી દૂર રહેવા, જીવનમાં સકારાત્મક વિકલ્પો પસંદ કરવા, માનસિક મજબૂતાઈ (રેઝિલિયન્સ) વિકસાવવા અને જરૂર પડે ત્યારે સંકોચ વગર વડીલો કે કાઉન્સિલર પાસેથી મદદ માંગવા જેવા વિષયો પર પણ વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે. આ ચર્ચાઓ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓના વિચારો અને સૂચનોને નોંધવામાં આવશે.
બીજો તબક્કો (૪ થી ૧૪ નવેમ્બર ૨૦૨૬): ત્યારબાદ બીજા તબક્કામાં દેશના ૧૮ અલગ-અલગ ક્ષેત્રોમાં વર્ચ્યુઅલ ક્ષેત્રીય સંમેલનોનું આયોજન કરવામાં આવશે. જેમાં શાળા સ્તરેથી ચૂંટાયેલા વિદ્યાર્થી પ્રતિનિધિઓ અને શિક્ષકો ભાગ લેશે. આ પ્રતિનિધિઓ શાળા સ્તરે સામે આવેલા વિચારો અને અનુભવોની સમીક્ષા કરશે અને યોગ્યતાના આધારે રાષ્ટ્રીય સ્તર માટે શ્રેષ્ઠ સહભાગીઓની પસંદગી કરશે.
અંતિમ તબક્કો – રાષ્ટ્રીય સંમેલન (૨૦ થી ૨૨ નવેમ્બર ૨૦૨૬): આ સમગ્ર પહેલનો મહાકુંભ હૈદરાબાદ સ્થિત CISCE સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સમાં યોજાશે. ત્રણ દિવસ સુધી ચાલનારા આ રાષ્ટ્રીય સંમેલનમાં તમામ ૧૮ ક્ષેત્રોમાંથી કુલ ૭૨ તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓ અને ૧૮ શિક્ષક માર્ગદર્શકો ભાગ લેશે. તેમની સાથે દેશના નામાંકિત માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિશેષજ્ઞો, શિક્ષણ નીતિ નિર્માતાઓ, CISCE ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને સહયોગી સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ પણ ઉપસ્થિત રહેશે.
તૈયાર થશે ‘વિદ્યાર્થી માનસિક સ્વાસ્થ્ય ચાર્ટર’ અને વ્હાઇટ પેપર
તૈયાર થશે ‘વિદ્યાર્થી માનસિક સ્વાસ્થ્ય ચાર્ટર’ અને વ્હાઇટ પેપરઆ રાષ્ટ્રીય સંમેલનની સમાપ્તિ પછી CISCE દ્વારા ઘણા મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં આવશે, જે ભવિષ્યમાં દેશભરની શાળાઓ માટે માર્ગદર્શકનું કામ કરશે. જેમાં ‘CISCE સ્ટુડન્ટ મેન્ટલ હેલ્થ ચાર્ટર’, ‘સ્ટુડન્ટ વેલફેર ઇન્ડેક્સ’ અને ઉત્તમ શાળાકીય પ્રથાઓ (બેસ્ટ સ્કૂલ પ્રેક્ટિસીસ) નો એક અનોખો સંગ્રહ સામેલ હશે.
આ ઉપરાંત, આજના યુવાનો અને કિશોરો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા માનસિક સ્વાસ્થ્યના ઉભરતા પડકારોને સંબોધતું એક વિગતવાર શ્વેતપત્ર પણ પ્રકાશિત કરવામાં આવશે. બોર્ડ આવી રાષ્ટ્રીય કક્ષાની પરિષદોને નિયમિત અને દ્વિવાર્ષિક (બે વર્ષે એકવાર યોજાતી) ઘટના બનાવવાનું પણ વિચારી રહ્યું છે, જેથી માનસિક સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની સંવેદનશીલતા શાળાકીય સંસ્કૃતિનો એક અભિન્ન અને કાયમી હિસ્સો બની રહે.
