ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓને ડબલ ફાયદો? ₹300ની સબસિડી બાદ કેટલો થશે ગેસનો ખર્ચ?
સામાન્ય માનવીના માસિક ઘરગથ્થુ બજેટમાં રસોઈ ગેસ એટલે કે એલપીજી (LPG) સિલિન્ડરની કિંમત હંમેશાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પરિબળ રહી છે. આજે સોમવાર, તારીખ ૧૬ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ સરકારી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજા દરો મુજબ, રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ એલપીજી ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત ₹૯૪૨.૦૦ પર સ્થિર રાખવામાં આવી છે. નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે જૂન ૨૦૨૬ થી અત્યાર સુધી ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી, જે સામાન્ય પરિવારો માટે મોટી રાહત સમાન છે.
જો કે, બીજી તરફ વ્યવસાયિક હેતુ માટે વપરાતા ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં છેલ્લા સતત ત્રણ મહિનાથી વધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેના કારણે આજે દિલ્હીમાં કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની કિંમત ₹૨,૮૨૦.૦૦ સુધી પહોંચી ગઈ છે. લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસનો ઉપયોગ માત્ર ઘરગથ્થુ રસોડા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ રેસ્ટોરાં, હોટલ, કેટરિંગ વ્યવસાયો અને નાના-મોટા ખાણીપીણીના એકમોમાં પણ તેનો વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે, તેથી કોમર્શિયલ ભાવમાં થતો વધારો સીધો બહારના ખાદ્યપદાર્થોની મોંઘવારી પર અસર કરે છે.

દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં ઘરેલુ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના નવીનતમ દરો
સ્થાનિક કરવેરા અને પરિવહન ખર્ચને કારણે દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં ગેસ સિલિન્ડરની કિંમતોમાં તફાવત જોવા મળે છે. આજના શહેરવાર તાજા ભાવ નીચે મુજબ છે:
દિલ્હી અને નોઈડા: રાજધાની દિલ્હીમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૩૯.૫૦ (અન્ય વિસ્તારોમાં ₹૯૪૨.૦૦) અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹૨,૮૨૦.૦૦ ના ભાવે ઉપલબ્ધ છે. જ્યારે નોઈડામાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૩૯.૫૦ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹૨,૭૫૭.૫૦ માં મળી રહ્યો છે.
મુંબઈ અને બેંગલુરુ: આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં ૧૪.૨ કિલોનો ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૪૧.૫૦ અને ૧૯ કિલોનો કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹૨,૭૭૪.૫૦ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. બેંગલુરુમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૯૪૪.૫૦ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૨,૭૭૪.૦૦ નોંધાયો છે.
કોલકાતા અને પટના: પૂર્વ ભારતના કોલકાતામાં ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર ₹૯૬૮.૦૦ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹૨,૯૬૪.૦૦ ના સ્તરે પહોંચ્યો છે. જ્યારે બિહારની રાજધાની પટનામાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૧,૦૩૧.૫૦ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹૩,૧૧૦.૫૦ ના ઊંચા ભાવે વેચાઈ રહ્યો છે.
જયપુર, લખનૌ અને તિરુવનંતપુરમ: રાજસ્થાનના જયપુરમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૪૫.૫૦ અને કોમર્શિયલ ₹૨,૮૩૯.૦૦ છે. ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૭૯.૫૦ અને કોમર્શિયલ ₹૨,૯૩૨.૫૦ છે, જ્યારે કેરળના તિરુવનંતપુરમમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૫૧.૦૦ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹૨,૮૬૧.૫૦ ના ભાવે ઉપલબ્ધ છે.

તમારા ઘરેલુ એલપીજી સિલિન્ડરની વાસ્તવિક કિંમત કેટલી છે?
ખૂબ ઓછા ગ્રાહકો એ વાતથી વાકેફ હશે કે જે ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ગેસ સિલિન્ડર માટે આપણે ₹૯૪૨ ચૂકવીએ છીએ, તેની આંતરરાષ્ટ્રીય અને ઉત્પાદન પડતર કિંમત ઘણી વધારે છે. સરકારી તેલ કંપની ‘ઇન્ડિયન ઓઇલ’ (Indian Oil) દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર શેર કરવામાં આવેલી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, એક સામાન્ય ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરની વાસ્તવિક કિંમત ₹૧,૨૬૭.૨૪ છે.
સામાન્ય નાગરિકોને વૈશ્વિક ઊર્જા મોંઘવારીના સીધા ફટકાથી બચાવવા માટે કેન્દ્ર સરકાર પ્રતિ સિલિન્ડર દીઠ ₹૩૨૫.૨૪ નો વધારાનો ખર્ચ એટલે કે ‘અંડર-રિકવરી કવર’ (સબસિડી) પોતે ઉઠાવી રહી છે. આ સરકારી સહાયને કારણે જ દેશના તમામ સામાન્ય ઘરેલુ ગ્રાહકોને ₹૧,૨૬૭.૨૪ ની કિંમતનો સિલિન્ડર ₹૯૪૨.૦૦ માં મળી રહ્યો છે.
ઉજ્જવલા યોજનાના પરિવારોને મળે છે બમણો આર્થિક લાભ
કેન્દ્ર સરકારની મહત્વાકાંક્ષી ‘પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના’ (PMUY) હેઠળ નોંધાયેલા ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને આમાં બમણો લાભ આપવામાં આવી રહ્યો છે. સામાન્ય ગ્રાહકોને મળતી ₹૩૨૫.૨૪ ની રાહત ઉપરાંત, ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓને પ્રતિ સિલિન્ડર દીઠ ₹૩૦૦ ની વધારાની સબસિડી ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) મારફતે સીધી તેમના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. આમ, ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓને ૧૪.૨ કિલોગ્રામનો રસોઈ ગેસ સિલિન્ડર અસરકારક રીતે માત્ર ₹૬૪૨.૦૦ ની અત્યંત કિફાયતી કિંમતે ઉપલબ્ધ થઈ રહ્યો છે. આ વ્યવસ્થા કરોડો પરિવારોના રસોડાના બજેટને સંતુલિત રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
