રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ચાલી રહેલા સશસ્ત્ર સંઘર્ષની વચ્ચે હવે અમેરિકા અને યુક્રેનના શીર્ષ નેતૃત્વ વચ્ચે મોટી વાકયુદ્ધ અને વૈચારિક મતભેદો સામે આવ્યા છે. યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા યુક્રેનમાં નેતૃત્વ પરિવર્તન કરવાની અને યુદ્ધનો ઉકેલ લાવવા માટે સમાધાનકારી નેતા લાવવાની કરવામાં આવેલી માંગણીનો યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો છે.
ઝેલેન્સકીએ મક્કમતાથી જણાવ્યું છે કે યુક્રેનનું નેતૃત્વ કોણ કરશે તે નક્કી કરવાનો અધિકાર માત્ર અને માત્ર યુક્રેનની જનતા અને તેમના સમાજ પાસે જ છે. જોકે, આ સાથે જ તેમણે ટ્રમ્પ સમક્ષ એક મહત્વપૂર્ણ શરત પણ મૂકી છે.
૬૦ દિવસનો યુદ્ધવિરામ અને ચૂંટણીની શરત
અમેરિકી ટીવી ચેનલ ને આપેલા એક વિશેષ ઇન્ટરવ્યુમાં રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકીએ ટ્રમ્પ પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, લોકશાહી દેશમાં દેશનો વડો કોણ બનશે તેનો નિર્ણય વિદેશી દબાણ હેઠળ થઈ શકે નહીં.
ચૂંટણીઓ યોજવાની ટ્રમ્પની માંગ અંગે વાત કરતા ઝેલેન્સકીએ ખુલાસો કર્યો હતો કે તેમણે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની ટીમને મોસ્કો સાથે વાટાઘાટો કરીને કામચલાઉ શાંતિ સુનિશ્ચિત કરવા વિનંતી કરી છે. તેમણે ટ્રમ્પની ટીમને સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે જો રશિયા અને પુતિન સત્તાવાર રીતે ૬૦ દિવસ (બે મહિના) ના સંપૂર્ણ યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થાય, તો કિવ તાત્કાલિક ધોરણે દેશમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજવા માટે સંપૂર્ણ તૈયાર છે.
રશિયન તેલ અને તેલ રિફાઇનરીઓ પર હુમલાનો વિવાદ
આ વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે શનિવારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયાની તેલ રિફાઇનરીઓ પર યુક્રેન દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓની જાહેર મંચ પરથી આકરી ટીકા કરી હતી. ટ્રમ્પનો દાવો હતો કે યુક્રેનના આ પગલાના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ડીઝલ અને ઈંધણના ભાવમાં તોતિંગ વધારો થયો છે.
ટ્રમ્પે એવો અભિપ્રાય આપ્યો હતો કે ઝેલેન્સકીના સ્થાને કોઈ એવો નેતા આવવો જોઈએ જે રશિયા સાથે ટેબલ પર બેસીને આ યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે સમાધાનકારી વલણ અપનાવી શકે. બીજી તરફ, રશિયન તેલ પરના પ્રતિબંધોને અસ્થાયી રૂપે હળવા કરવાના ટ્રમ્પના આ નિર્ણયની યુક્રેન ઉપરાંત યુરોપના અનેક અમેરિકી સહયોગી દેશો અને યુએસ રિપબ્લિકન પાર્ટીના પોતાના જ કેટલાક વરિષ્ઠ સભ્યો દ્વારા ભારે ટીકા કરવામાં આવી રહી છે.
અમેરિકી અને યુરોપિયન સમર્થનની અનિવાર્યતા
પોતાના ઇન્ટરવ્યુમાં રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકીએ પશ્ચિમી દેશો અને ખાસ કરીને અમેરિકાના સતત સપોર્ટના મહત્વ પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનને રોકવા અને આ વિનાશક યુદ્ધને કાયમી ધોરણે બંધ કરવા માટે અમેરિકાનો સાથ અને સહકાર સૌથી મુખ્ય ધ્યેય છે.
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે યુક્રેન સંપૂર્ણપણે પોતાના યુરોપિયન સાથીઓ પર નિર્ભર છે અને તેઓ આશા રાખે છે કે તાજેતરના આ રાજકીય મતભેદોના કારણે યુક્રેનના સાથી દેશો વચ્ચેની એકતામાં કોઈ તિરાડ પડશે નહીં. ઝેલેન્સકીએ એ બાબત પણ સ્વીકારી હતી કે યુદ્ધના આ કઠિન તબક્કામાં આવી વૈશ્વિક એકતા જાળવી રાખવી અત્યંત પડકારજનક છે. આ સાથે તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે જો રશિયા ઊર્જા માળખાકીય સુવિધાઓ પરના હુમલા રોકવા અને યુદ્ધવિરામ માટે તૈયાર થાય, તો યુક્રેન પણ શાંતિ પ્રક્રિયામાં આગળ વધવા કટિબદ્ધ છે.
