રેલવેનો મોટો નિર્ણય! હવે રાત્રે ટ્રેનમાં ફોન ચાર્જ કર્યો તો થઈ જશે મુશ્કેલી, જાણી લો નવો નિયમ.
જો તમે અવારનવાર ભારતીય રેલવેમાં મુસાફરી કરતા હોવ અથવા ટૂંક સમયમાં લાંબા અંતરની ટ્રેન સફરનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ, તો આ સમાચાર તમારા માટે જાણવા ખૂબ જ જરૂરી છે. ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતી વખતે મોટાભાગના લોકો રાત્રે સૂતી વખતે પોતાના મોબાઈલ ફોન, પાવર બેંક કે લેપટોપ ચાર્જિંગમાં મૂકી દેતા હોય છે. પરંતુ હવે રેલવે તંત્ર દ્વારા એક મોટો નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.
રેલવે બોર્ડના નવા આદેશ અનુસાર, હવે ટ્રેન મુસાફરી દરમિયાન રાત્રે ૧૧:૦૦ વાગ્યાથી લઈને સવારે ૫:૦૦ વાગ્યા સુધી તમામ કોચમાં ચાર્જિંગ પોઈન્ટની સુવિધા સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવશે. તેથી, જો તમે રાત્રિ દરમિયાન મુસાફરી કરી રહ્યા હોવ, તો સાંજે અથવા રાત થતાં પહેલાં જ તમારા ઈલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ્સને સંપૂર્ણપણે ચાર્જ કરી લેવા હિતાવહ છે.
રેલવે બોર્ડનો તમામ ઝોનલ રેલવેને સખત નિર્દેશ
રેલવે બોર્ડે મુસાફરોની સુરક્ષાને સર્વોપરી ગણાવીને આ મોટો નિર્ણય લીધો છે. દેશભરના તમામ ઝોનલ રેલવે અધિકારીઓને આ સૂચનાનું ચુસ્તપણે અને સખત રીતે પાલન કરવાનો સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
આ નિર્ણય અંતર્ગત રેલવે તંત્રે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે:
રાત્રે ૧૧:૦૦ વાગ્યાથી સવારે ૫:૦૦ વાગ્યા વચ્ચેના ૬ કલાક દરમિયાન ટ્રેનના ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સમાં મુખ્ય સ્વિચ બોર્ડથી જ પાવર સપ્લાય બંધ કરી દેવામાં આવશે.
આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈ પણ મુસાફરને ચાર્જિંગ સુવિધામાં કોઈ પણ પ્રકારની છૂટછાટ આપવામાં આવશે નહીં.
ટ્રેનનો સ્ટાફ, ટીટીઈ (TTE) અને અટેન્ડન્ટ્સ આ નિયમનું કડકાઈથી અમલીકરણ થાય તેની સુનિશ્ચિતતા કરશે.
રેલવેએ શા માટે લેવો પડ્યો આ કડક નિર્ણય?
રેલવે દ્વારા લેવાયેલા આ કડક નિર્ણય પાછળ તાજેતરમાં બનેલી એક ગંભીર ઘટના જવાબદાર છે. ૨૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ મુંબઈ-હાવડા એક્સપ્રેસ ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહેલા એક યાત્રીનો પાવર બેંક ચાર્જિંગમાં મૂકેલો હતો. રાત્રિના સમયે ચાર્જિંગ દરમિયાન પાવર બેંકમાં અચાનક મોટો બ્લાસ્ટ (ધમાકો) થયો હતો.
આ ધમાકાના તાત્કાલિક બાદ સમગ્ર ટ્રેન કોચમાં ભારે ધુમાડો ભરાઈ ગયો હતો, જેના કારણે ઘોર નિંદ્રામાં સૂતેલા મુસાફરોમાં ભારે અફડાતફડી અને અસુરક્ષાનો માહોલ સર્જાયો હતો. સદ્નસીબે, ટ્રેન સ્ટાફ અને મુસાફરોની જાગરૂકતાના કારણે આગ વધુ પ્રસરી નહોતી અને એક મોટી જાનહાની કે દુર્ઘટના ટળી ગઈ હતી.
આ ઘટનાથી બોધપાઠ લઈને ભારતીય રેલવે બોર્ડે તાત્કાલિક ધોરણે આ કડક પગલું ભરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. રેલવે બોર્ડે તમામ ઝોનલ રેલવેને આદેશ આપ્યો છે કે તેઓ ટ્રેનના કર્મચારીઓ અને સ્ટાફને યોગ્ય ટ્રેનિંગ આપે, જેથી દરરોજ રાત્રે ૬ કલાક માટે ચાર્જિંગ સપ્લાય સંપૂર્ણપણે બંધ રહે અને કોઈપણ પ્રકારના શોર્ટ સર્કિટ કે સ્પાર્કિંગનું જોખમ નાબૂદ કરી શકાય.
ભૂતકાળમાં પણ આવી ચૂક્યા છે સમાન આદેશો
અહીં નોંધનીય બાબત એ છે કે ટ્રેનમાં રાત્રિ દરમિયાન ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સ બંધ કરવાનો આદેશ રેલવેએ પ્રથમ વખત આપ્યો નથી. ટ્રેનમાં અકસ્માતો અને આગના બનાવો રોકવા માટે ભૂતકાળમાં પણ આ પ્રકારના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે:
૧. ૧૯ જૂન ૨૦૧૪: રેલવે બોર્ડે સૌપ્રથમવાર રાત્રે ૧૧ વાગ્યાથી સવારે ૫ વાગ્યા સુધી ટ્રેનોમાં ચાર્જિંગ પોઈન્ટ બંધ રાખવાના દિશાનિર્દેશો બહાર પાડ્યા હતા.
૨. માર્ચ ૨૦૨૧: કેટલીક ટ્રેનોમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓ બાદ રેલવેએ ફરી એકવાર આ નિયમનું કડક પાલન કરાવવા માટે ચુસ્ત આદેશો જારી કર્યા હતા.
જોકે, સમય જતાં આ નિયમોનું પાલન ઢીલું પડી જતું હતું, પરંતુ તાજેતરની પાવર બેંક બ્લાસ્ટની ઘટના બાદ હવે રેલવે તંત્ર કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ લેવા માગતું નથી અને તેને ઝુંબેશના રૂપમાં અમલી બનાવી રહ્યું છે.
રાત્રે ચાર્જિંગ શા માટે બને છે જોખમી?
ટ્રેનમાં રાત્રિના સમયે ઈલેક્ટ્રોનિક સાધનો ચાર્જમાં મૂકવા પાછળ ઘણા ટેકનિકલ અને સુરક્ષા સંબંધિત જોખમો રહેલા હોય છે:
ઓવરહિટીંગ (Overheating): ઘણા મુસાફરો આખી રાત ફોન કે પાવર બેંક ચાર્જિંગમાં મૂકીને સૂઈ જાય છે. આનાથી બેટરી ઓવરહીટ થઈને ફાટવાનું કે સળગવાનું જોખમ રહે છે.
ટ્રેનનું સતત વાઇબ્રેશન: ટ્રેનની સતત ગતિ અને વાઇબ્રેશનના કારણે ચાર્જર પોઈન્ટમાં લૂઝ કનેક્શન થાય છે, જેનાથી સ્પાર્કિંગ (તણખા) થવાની શક્યતા રહે છે.
અનબ્રાન્ડેડ અને હલકી ગુણવત્તાના ચાર્જર: ઘણા મુસાફરો સ્થાનિક કે સસ્તા ચાર્જર અને પાવર બેંકનો ઉપયોગ કરે છે, જે ટ્રેનના વોલ્ટેજ ફ્લક્ચ્યુએશનને સહન કરી શકતા નથી.
મોડી રાત્રે જાગરૂકતાનો અભાવ: રાત્રે ૧૧ થી ૫ ના સમયગાળામાં મોટાભાગના મુસાફરો અને સ્ટાફ ઘોર નિંદ્રામાં હોય છે. જો તે સમયે નાનો સ્પાર્કિંગ કે ધુમાડો થાય તો પણ તેને તાત્કાલિક ઓળખી શકાતો નથી, જે મોટી આગનું સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.
ટ્રેન મુસાફરો માટે ઉપયોગી સલાહ અને સૂચનો
જો તમે ટ્રેનમાં સફર કરી રહ્યા હોવ, તો મુસાફરી દરમિયાન મુશ્કેલીથી બચવા અને સુરક્ષિત રહેવા માટે નીચે મુજબની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
૧. અગાઉથી ચાર્જિંગ કરો: તમારી મુસાફરી શરૂ કરતા પહેલા અથવા સાંજે ૬ થી ૧૦ વાગ્યાના સમયગાળા દરમિયાન જ તમારા મોબાઈલ, પાવર બેંક અને લેપટોપ સંપૂર્ણપણે ચાર્જ કરી લો.
૨. ઓરિજિનલ ચાર્જરનો ઉપયોગ: હંમેશા સારી ગુણવત્તાવાળા અને ઓરિજિનલ કંપનીના ચાર્જરનો જ ઉપયોગ કરો.
૩. પાવર બેંક સાથે રાખો: દિવસ દરમિયાન ચાર્જ કરેલી સારી ક્વોલિટીની પાવર બેંક સાથે રાખવી, જેથી રાત્રિના સમયે જરૂર પડે તો તેનો ઉપયોગ કરી શકાય.
૪. સુરક્ષા નિયમોનું પાલન: ટ્રેનમાં કોઈ પણ જ્વલનશીલ પદાર્થ ન લઈ જવો અને નિયમોનું પાલન કરી રેલવે તંત્રને સહયોગ આપવો.
