હાઇવે પર ગાડી દોડાવનારાઓ માટે લોટરી! હવે આટલી સ્પીડ સુધી ૧ રૂપિયો પણ દંડ નહીં થાય.
આજના ઝડપી યુગમાં એક્સપ્રેસવે પર વાહન ચલાવવું એ સમય બચાવવાનો સૌથી શ્રેષ્ઠ અને સરળ માર્ગ છે. પરંતુ, વાહન ચલાવતી વખતે મોટાભાગના ચાલકોના મનમાં એક સતત ચિંતા અને ડર રહે છે કે – “શું સ્પીડ લિમિટ વટાવી જવા બદલ ચલાન કે દંડ થશે?” ખાસ કરીને લાંબા અંતરની મુસાફરી કરતા વાહનચાલકો માટે સ્પીડ ગન કે કેમેરાનું જોખમ હંમેશા રહેતું હોય છે. આ સંદર્ભમાં, કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નિતિન ગડકરીએ વાહનચાલકોને મોટી રાહત આપતું એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે.
સરકારના આ નિર્ણયથી દેશભરના લાખો વાહનચાલકોને મોટી રાહત મળશે, જેઓ દરરોજ નેશનલ હાઇવે અને એક્સપ્રેસવેનો ઉપયોગ કરે છે. ચાલો જાણીએ કે આ નવો નિયમ કેવી રીતે કામ કરશે અને ચલાનથી બચવા માટે તમારે કઈ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી પડશે.
સ્પીડ લિમિટ અને ૨૦ ટકાની રાહતનો ગણિત
કેન્દ્રીય મંત્રી નિતિન ગડકરીના જણાવ્યા અનુસાર, જો કોઈ વાહન નિર્ધારિત સ્પીડ લિમિટ કરતાં ૨૦ ટકા સુધી વધુ ઝડપે ચાલતું હશે, તો તેના પર તાત્કાલિક કોઈ દંડ કે ચલાન ફાડવામાં આવશે નહીં.
આ નિયમને સરળ ભાષામાં સમજીએ:
ઉદાહરણ ૧: જો કોઈ એક્સપ્રેસવે પર કાર કે વાહન માટે મહત્તમ ઝડપ મર્યાદા (Speed Limit) ૧૦૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક (kmph) નક્કી કરવામાં આવી હોય, તો તમે ૧૨૦ kmph ની ઝડપ સુધી વાહન ચલાવશો તો પણ તમને કોઈ દંડ થશે નહીં.
ઉદાહરણ ૨: જો એક્સપ્રેસવે પર સ્પીડ લિમિટ ૧૨૦ kmph હોય, તો નિર્ધારિત નિયમો મુજબ ૨૦ ટકાના વધારા સાથે ૧૪૪ kmph સુધી ચલાનથી બચી શકાય છે.
આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે જ્યારે વાહનચાલકો ઓવરટેક કરતા હોય અથવા તો થોડી ક્ષણો માટે તેમની ઝડપ સહેજ વધી જાય, ત્યારે તેમને બિનજરૂરી દંડનો સામનો ન કરવો પડે.
અધિકારીઓને સ્પષ્ટ સૂચના: ૧૨૦ kmph સુધી દંડ નહીં
નિતિન ગડકરીએ સંબંધિત વિભાગના તમામ ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને ટ્રાફિક પોલીસને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે એક્સપ્રેસવે અને નેશનલ હાઇવે પર ૧૨૦ kmph સુધીની ઝડપે દોડતા વાહનોને દંડ ન કરવો.
ઘણી વખત એવું બને છે કે સ્પીડોમીટરમાં થોડાક જ આંકડાનો તફાવત આવતાની સાથે જ ઓટોમેટિક કેમેરા દ્વારા ચલાન જનરેટ થઈ જતું હોય છે. આનાથી સામાન્ય નાગરિકોને માનસિક અને આર્થિક મુશ્કેલી પડતી હતી. નવી સૂચનાઓ બાદ, ૧૨૦ kmph કે ૨૦ ટકા સુધીની છૂટછાટ આપવાથી નાગરિકો માટે મુસાફરી વધુ તણાવમુક્ત બનશે.
હવે ડ્રાઇવરો પોતાની મુસાફરી દરમિયાન થોડી ઝડપ વધારી શકશે, પરંતુ તેમણે એ પણ ધ્યાન રાખવું પડશે કે આ છૂટછાટનો દુરુપયોગ ન થાય.
ઓવરસ્પીડિંગ અને કડક કાનૂની કાર્યવાહી
જોકે, આ છૂટછાટનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે વાહનચાલકો બેફામ સ્પીડે વાહન ચલાવી શકે. ૨૦ ટકાની મર્યાદા વટાવ્યા બાદ કાયદો અત્યંત કડક બની જાય છે.
જો કોઈ ડ્રાઇવર ૧૨૦ kmph ની મર્યાદાવાળા રોડ પર ૧૪૪ kmph થી વધુ ઝડપે વાહન ચલાવતો પકડાશે, તો તેની સામે નિયમાનુસાર સખત દંડ અને કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. વધુ પડતી ઝડપ એ માર્ગ અકસ્માતોનું સૌથી મોટું કારણ છે, તેથી ૨૦ ટકાથી વધુ ઓવરસ્પીડિંગને ગંભીર ગુનો ગણવામાં આવશે અને ઈ-ચલાન ઈશ્યૂ કરવામાં આવશે.
ટેકનોલોજી આધારિત મોનિટરિંગ: ATMS ની એન્ટ્રી
રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગો અને એક્સપ્રેસવે પર ટ્રાફિક નિયમોના પાલન અને સુચારુ સંચાલન માટે સરકાર ઓટોમેટિક ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (ATMS) લાગુ કરવા જઈ રહી છે.
આ સિસ્ટમ હેઠળ:
હાઇવે પર અત્યાધુનિક AI કેમેરા અને સ્પીડ સેન્સર્સ લગાવવામાં આવશે.
રોંગ સાઇડ ડ્રાઇવિંગ, બેફામ સ્પીડ, અને લેન શિફ્ટિંગ જેવા ગુનાઓ પર ૨૪ કલાક નજર રાખવામાં આવશે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા નિયમ તોડનારા વાહનચાલકોની ઓળખ કરીને સીધા તેમના મોબાઈલ પર ચલાન મોકલવામાં આવશે.
તેથી, રસ્તા પર પોલીસ કેમેરા દેખાય કે ન દેખાય, ટેકનોલોજી તમારી દરેક હિલચાલ પર નજર રાખી રહી છે.
મુસાફરી શરૂ કરતા પહેલા આ બાબતો ખાસ ચકાસો
જો તમે એક્સપ્રેસવે પર લાંબી સફર માટે નીકળી રહ્યા છો, તો નીચે આપેલી બાબતોની ચકાસણી કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે:
૧. સ્પીડ લિમિટ બોર્ડ જુઓ: તમે જે એક્સપ્રેસવે પર મુસાફરી કરી રહ્યા છો તેના પર મૂકેલા સ્પીડ લિમિટના બોર્ડ ધ્યાનથી વાંચો, કારણ કે અલગ-અલગ એક્સપ્રેસવે પર અલગ સ્પીડ મર્યાદા હોઈ શકે છે.
૨. વાહનના પ્રકાર મુજબ સ્પીડ: કાર, બસ, ટ્રક અને દ્વિચક્રી વાહનો માટે સ્પીડ લિમિટ અલગ-અલગ હોય છે. તમારી કારની શ્રેણી મુજબની જ ઝડપ જાળવો.
૩. FASTag બેલેન્સ: એક્સપ્રેસવે પર પ્રવેશતા પહેલા તમારા FASTag એકાઉન્ટમાં પૂરતું બેલેન્સ છે કે નહીં તે ચકાસી લો, જેથી ટોલ પ્લાઝા પર સમય બગડે નહીં અને વધારાનો પેનલ્ટી ચાર્જ ન ચૂકવવો પડે.
૪. વાહનની કંડિશન: વધુ ઝડપે વાહન ચલાવતા પહેલાં ટાયરનું પ્રેશર અને બ્રેકિંગ સિસ્ટમ યોગ્ય છે કે નહીં તે સુનિશ્ચિત કરો.
