ડુંગળીએ તોડ્યા મોંઘવારીના તમામ રેકોર્ડ! જાણો કેમ વધી રહી છે મુશ્કેલી?
દેશમાં મોંઘવારીનો સામનો કરી રહેલા સામાન્ય નાગરિકો માટે ડુંગળી ફરી એકવાર મોટી મુસીબત બની ગઈ છે. રસોડામાં રોજ ઉપયોગમાં લેવાતી આ શાકભાજી હવે પારિવારિક બજેટને બગાડવામાં મોટો ભાગ ભજવી રહી છે. ખાસ વાત એ છે કે ડુંગળીના ભાવમાં થયેલા વધારાની અસર માત્ર શાકભાજી ખરીદવા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તેના કારણે ખાવા-પીવાની અન્ય વસ્તુઓ પણ મોંઘી થઈ રહી છે. જો આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો છેલ્લા ૫ મહિનાથી ડુંગળીના ભાવમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. જૂન મહિનામાં ૪ ટકાથી શરૂ થયેલો ડુંગળીની મોંઘવારીનો આ સિલસિલો ઓક્ટોબર સુધીમાં ૧૧૬ ટકાને વટાવી ગયો છે. સતત ઊંચા સ્તરે રહેલી આ મોંઘવારી સામાન્ય પરિવારો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.
ડુંગળીની મોંઘવારીએ કેમ વધારી ચિંતા?
ડુંગળી ભારતીય રસોડાનો એવો અભિન્ન હિસ્સો છે, કોની માંગ લગભગ દરેક ઘરમાં રહે છે. દાળ, શાકભાજી, સલાડથી લઈને અનેક પ્રકારની વાનગીઓમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે. આ જ કારણ છે કે ડુંગળીની કિંમતોમાં ઉછાળાની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડે છે.
ઓક્ટોબરના સરકારી આંકડાઓમાં ડુંગળી સૌથી વધુ મોંઘવારી ધરાવતા મુખ્ય ખાદ્ય ઉત્પાદનોમાં મોખરે રહી છે. તેનો મોંઘવારી દર ૧૧૬.૨૨% નોંધાયો હતો, જ્યારે સપ્ટેમ્બરમાં તે ૧૦૮.૧૩% હતો. જૂન મહિનામાં ડુંગળીનો મોંઘવારી દર ૪.૭૩% હતો, જે ક્રમશઃ વધીને જુલાઈમાં ૨૨.૫૪%, ઓગસ્ટમાં ૪૮.૭૮%, સપ્ટેમ્બરમાં ૧૦૮.૧૩% અને હવે ઓક્ટોબરમાં ૧૧૬.૨૨% પર પહોંચી ગયો છે.
છેલ્લા ૫ મહિનામાં ડુંગળીની મોંઘવારીની સ્થિતિ
જૂન: ૪.૭૩%
જુલાઈ: ૨૨.૫૪%
ઓગસ્ટ: ૪૮.૭૮%
સપ્ટેમ્બર: ૧૦૮.૧૩%
ઓક્ટોબર/નવેમ્બર: ૧૧૬.૨૨%
ગ્રાહક બાબતોના વિભાગ ના આંકડા મુજબ, ૩૦ જૂનના રોજ ડુંગળીની સરેરાશ કિંમત ૨૯.૮૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ હતી, જે ૩૧ જુલાઈએ વધીને ૩૫.૩૬ રૂપિયા થઈ ગઈ. ૩૧ ઓગસ્ટે તે ૪૮.૮૭ રૂપિયા અને ૩૦ સપ્ટેમ્બરે ૫૩.૯૧ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ પર પહોંચી ગઈ. ઓક્ટોબર અને નવેમ્બરમાં પણ ડુંગળીના ભાવ આ જ રેન્જમાં રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે ગ્રાહકોને રાહત મળી નથી.
આખરે ડુંગળીના ભાવ કેમ વધી રહ્યા છે?
આ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ ડુંગળીના પુરવઠામાં ઘટાડો અને મોસમી અસર છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના ઓક્ટોબર ૨૦૨६ ના અહેવાલમાં કિંમતો વધવા પાછળ કેટલાક મુખ્ય કારણો જણાવવામાં આવ્યા છે:
જૂના સ્ટોકમાં ઘટાડો: રવિ સિઝનમાં સંગ્રહિત ડુંગળીના ભંડારમાં ઘટાડો થયો છે અને કેટલાક સ્ટોક બગડી પણ ગયા છે.
ચોમાસાનું અસમાન વિતરણ: ઘણા વિસ્તારોમાં વરસાદ અનિયમિત રહ્યો, જેના કારણે પાક અને તેની ઉપલબ્ધતા પર માઠી અસર પડી.
ખરીફ પાકની આવકમાં વિલંબ: નવો પાક ક્યારે અને કેટલી માત્રામાં મંડીઓમાં પહોંચશે તેને લઈને અનિશ્ચિતતા રહી.
ડિમાન્ડ અને સપ્લાયનું અંતર: બજારમાં ડુંગળીની ઉપલબ્ધતા માંગ કરતા ઓછી હોવાથી કિંમતો પર દબાણ વધ્યું છે.
ડુંગળીની સાથે લસણ અને આદુ પણ મોંઘા
મોંઘવારીનું દબાણ માત્ર ડુંગળી પૂરતું મર્યાદિત નથી. ઓક્ટોબર ૨૦૨६ ના સરકારી આંકડાઓ દર્શાવે છે કે રસોડામાં વપરાતી અન્ય જરૂરી ચીજવસ્તુઓ જેવી કે લસણ અને આદુના ભાવ પણ આકાશ આંબી રહ્યા છે. તેના કારણે પરિવારોનું માસિક ખર્ચ અપેક્ષિત કરતા ઘણું વધી ગયું છે.
દેશની એકંદર મોંઘવારી પર અસર
ડુંગળીના ભાવમાં થયેલા તોતિંગ વધારાની સીધી અસર દેશની ખાદ્ય મોંઘવારી પર પડી છે. નવેમ્બરમાં જારી થયેલા સરકારી આંકડા મુજબ, ઓક્ટોબર ૨૦૨६ માં દેશનો રિટેલ મોંઘવારી દર વધીને ૬.૦૯% થઈ ગયો છે, જ્યારે સપ્ટેમ્બરમાં તે ૫.૫૪% હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન ખાદ્ય મોંઘવારી પણ વધીને ૮.૯૪% પર પહોંચી ગઈ છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખાદ્ય મોંઘવારી ૯.૦૯% અને શહેરી વિસ્તારોમાં ૮.૬૮% રહી છે. ટૂંકમાં, મોંઘવારીનો આ બોજ શહેર અને ગામડા બંને જગ્યાએ સામાન્ય માનવીની મુશ્કેલીઓ સતત વધારી રહ્યો છે.
