મોંઘવારી પર સરકારનું મોટું એક્શન: હવે સંગ્રહખોરોની ખેર નથી, જાણો વિગત.
દેશમાં દાળની વધતી કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે કેન્દ્ર સરકાર હવે સંપૂર્ણપણે સક્રિય થઈ ગઈ છે. સામાન્ય માણસની થાળીમાંથી દાળ મોંઘી ન થાય તે માટે ગ્રાહક બાબતોના વિભાગના સચિવ નિધિ ખરેએ દાળના વેપારીઓ, ડીલરો અને સ્ટોકિસ્ટો સાથે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજી છે. આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બજારમાં દાળની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો અને કિંમતોમાં સ્થિરતા લાવવાનો હતો. આ ઉપરાંત, સરકારના ‘સ્ટોક ડિક્લેરેશન પોર્ટલ’ પર દાળના જથ્થાની માહિતી અપડેટ કરવાની સ્થિતિની પણ ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. સરકારે સ્પષ્ટ સંદેશ આપી દીધો છે કે સપ્લાય ચેઈનના દરેક સ્તરે દેખરેખ વધારવામાં આવી રહી છે અને ગ્રાહકોના હિત સાથે કોઈ બાંધછોડ કરવામાં આવશે નહીં.
જથ્થાબંધ ભાવ ઘટ્યા છતાં છૂટક બજારમાં ગ્રાહકોને કેમ નથી મળી રહ્યો ફાયદો?
બેઠક દરમિયાન સચિવ નિધિ ખરેએ એક અત્યંત ગંભીર મુદ્દા તરફ સૌનું ધ્યાન દોર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે દેશની જથ્થાબંધ મંડીઓમાં દાળના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ તેનો પૂરો લાભ સામાન્ય ગ્રાહકો સુધી પહોંચી રહ્યો નથી. આની પાછળનું સૌથી મોટું કારણ એ છે કે મિલ માલિકો, ડીલરો અને છૂટક વિક્રેતાઓ (રિટેલર્સ) મંડીઓના ઘટેલા ભાવ મુજબ પોતાના વેચાણ ભાવમાં ઘટાડો કરી રહ્યા નથી.
જે પ્રમાણમાં જથ્થાબંધ બજારમાં ભાવ ગગડ્યા છે, તે મુજબ રિટેલ માર્કેટમાં કિંમતો ઓછી કરવામાં આવતી નથી. પરિણામે, બજારમાં પુરવઠો સામાન્ય હોવા છતાં સામાન્ય નાગરિકોને ઊંચા ભાવે દાળ ખરીદવાની ફરજ પડી રહી છે. સરકારે આ વલણ સામે નારાજગી વ્યક્ત કરીને તાત્કાલિક અસરથી ભાવ ઘટાડાનો લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવા તાકીદ કરી છે.
દેશમાં દાળની કોઈ અછત નથી: વાવેતર અને આયાતના આંકડા ઉત્સાહજનક
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર દેશમાં દાળના જથ્થાની કોઈ જ અછત નથી. નિધિ ખરેએ બેઠકમાં માહિતી આપી હતી કે ખરીફ ૨૦૨૬ ની સિઝનમાં અડદ સહિતની અન્ય દાળોના વાવેતરના આંકડા ખૂબ જ ઉત્સાહજનક રહ્યા છે. આ સાથે જ રવિ સિઝનનું વાવેતર પણ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.
ઘરેલું ઉત્પાદન ઉપરાંત વિદેશોમાંથી પણ નિયમિતપણે દાળની આયાત કરવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે દેશમાં દાળની ઉપલબ્ધતા પહેલા કરતા ઘણી મજબૂત બની છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બજારમાં માલની અછત હોવાનું ખોટું બહાનું બનાવીને કૃત્રિમ રીતે ભાવ વધારવા હવે કોઈના માટે શક્ય રહેશે નહીં.
દર અઠવાડિયે સરકારી પોર્ટલ પર આપવી પડશે સ્ટોકની સંપૂર્ણ વિગત
બજારમાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા જાળવી રાખવા માટે ગ્રાહક બાબતોના વિભાગે હવે કડક નિર્દેશો જારી કર્યા છે. જેથી સમયસર જરૂરી પગલાં લઈ શકાય, તે માટે દાળનો સંગ્રહ કરતી તમામ એકમોએ સરકારી પોર્ટલ પર પોતાની પાસે રહેલા જથ્થાની માહિતી આપવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.
આ નિયમ હેઠળ નીચે મુજબના તમામ લોકોનો સમાવેશ થાય છે:
દાળના આયાતકારો (Importers)
મોટા વેપારીઓ અને ડીલરો
દાળ મિલના માલિકો
જથ્થાબંધ વિક્રેતાઓ (Wholesalers)
છૂટક વિક્રેતાઓ (Retailers)
આ તમામ એકમોએ વિભાગના સત્તાવાર ઓનલાઈન પોર્ટલ (fcainfoweb.nic.in/psp/) પર દર અઠવાડિયે પોતાની પાસે ઉપલબ્ધ સ્ટોકની સંપૂર્ણ વિગતો અનિવાર્યપણે જાહેર કરવી પડશે. બેઠકમાં અધિકારીઓ દ્વારા એ વાતની પણ તપાસ કરવામાં આવી હતી કે વેપારીઓ કેટલી નિયમિતતાથી પોર્ટલ પર પોતાના સ્ટોકની ઘોષણા કરી રહ્યા છે.
સંગ્રહખોરી અને નફાખોરી રોકવા અલગ-અલગ સ્તરે બેઠકોનો દોર
સમગ્ર સપ્લાય ચેઈનની જમીની હકીકત જાણવા માટે સચિવ નિધિ ખરેએ મોટી રિટેલ ચેઈન્સ, આયાતકારો, મિલ માલિકો, વેપારીઓ અને સ્ટોકિસ્ટો સાથે અલગ-અલગ બેઠકો પણ યોજી હતી. આ બેઠકોમાં દરેક સ્તરે સ્ટોકની વર્તમાન સ્થિતિની ઊંડાણપૂર્વક સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
સચિવે એ વાત પર ખાસ ભાર મૂક્યો હતો કે બજારમાં દાળની કૃત્રિમ તંગી ઊભી કરવાની પ્રવૃત્તિ, સંગ્રહખોરી અને અનૈતિક નફાખોરીને રોકવા માટે કડક દેખરેખ રાખવી અત્યંત જરૂરી છે. સરકારના આ આક્રમક વલણથી સ્પષ્ટ સંકેત મળી રહ્યા છે કે જો આગામી દિવસોમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવશે કે સ્ટોક છુપાવવામાં આવશે, તો સંબંધિત વેપારીઓ સામે કડક કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
