ટ્રેનમાં 50-100 લોકોની ટિકિટ બુક કરાવવી છે? રેલવેના નવા નિયમો જાણી લો
તહેવારો અને રજાઓની સિઝન શરૂ થતાની સાથે જ ભારતીય રેલવેના સાઉથ વેસ્ટર્ન રેલવે (SWR) ઝોને ગ્રુપ બુકિંગ (સમૂહ આરક્ષણ) ના નિયમોમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને મુસાફર-લક્ષી ફેરફારની જાહેરાત કરી છે. જે લોકો પોતાના પરિવારના મોટા સમૂહ, વિદ્યાર્થીઓ અથવા ઓફિસના સહકર્મીઓ સાથે ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવાનું આયોજન કરી રહ્યા છે, તેમના માટે આ સમાચાર ખૂબ જ રાહતરૂપ છે. સાઉથ વેસ્ટર્ન રેલવેએ પોતાના સત્તાવાર ‘X’ (અગાઉનું ટ્વિટર) હેન્ડલ પર આ નવા નિયમોની માહિતી શેર કરી છે. આ નવા નિયમ મુજબ, બલ્ક અને ગ્રુપ રિઝર્વેશન હેઠળ મંજૂર કરી શકાતી બર્થ (સીટ) ની નિશ્ચિત સંખ્યા પરની મર્યાદા હટાવી લેવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી અધિકૃત રેલવે અધિકારીઓને મોટા સમૂહોની ટિકિટ બુકિંગની વિનંતીઓને મંજૂર કરવા માટે વધુ છૂટછાટ અને સરળતા મળશે.

લગ્ન પ્રસંગો, શૈક્ષણિક પ્રવાસો અને ધાર્મિક યાત્રાઓ માટે થશે મોટો ફાયદો
રેલવે દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા પરિપત્રમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ સુધારેલા નિયમોનો સીધો ફાયદો એવા લોકોને થશે જેઓ લગ્ન પ્રસંગો, શાળા-કોલેજના શૈક્ષણિક પ્રવાસો, ધાર્મિક તીર્થયાત્રાઓ, રમતગમતની સ્પર્ધાઓ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવા માટે એકસાથે મોટી સંખ્યામાં મુસાફરી કરતા હોય છે. નોંધનીય છે કે સાઉથ વેસ્ટર્ન રેલવેનું મુખ્ય મથક કર્ણાટકના હુબલી ખાતે આવેલું છે અને તે મુખ્યત્વે કર્ણાટક તેમજ આસપાસના પડોશી રાજ્યોના ભાગોમાં ટ્રેનોનું સંચાલન કરે છે. ૧ એપ્રિલ, ૨૦૦૩ ના રોજ સ્થપાયેલા આ રેલવે ઝોને કોમર્શિયલ પરિપત્ર (કોચિંગ) નંબર ૩૭/૨૦૨૬ અને રેટ એડવાઇસ નંબર ૧૧ ઓફ ૨૦૨૬ દ્વારા આ ફેરફારો અમલમાં મૂક્યા છે, જે બલ્ક અને ગ્રુપ રિઝર્વેશન અંગેની જૂની સૂચનાઓનું સ્થાન લેશે. સાઉથ વેસ્ટર્ન રેલવેના મુખ્ય જનસંપર્ક અધિકારી ડૉ. મંજુનાથ કનમાડીના જણાવ્યા અનુસાર, આ સુધારેલી માર્ગદર્શિકાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સાચા અને જરૂરિયાતમંદ ગ્રુપ પ્રવાસીઓને સુવિધા પૂરી પાડવાનો છે, અને સાથે જ એ બાબતનું પણ ધ્યાન રાખવાનું છે કે આ બુકિંગ સુવિધાનો કોઈ ખોટો દુરુપયોગ ન થાય.
ગ્રુપ બુકિંગના નિયમોમાં ખરેખર શું બદલાવ આવ્યો છે?
નવા નિયમોમાં સૌથી મોટો અને નોંધપાત્ર ફેરફાર એ છે કે બલ્ક રિઝર્વેશન હેઠળ ફાળવવામાં આવતી બર્થની સંખ્યા પરની નિશ્ચિત ટોચમર્યાદા (ફિક્સ્ડ સીલિંગ) સંપૂર્ણપણે દૂર કરી દેવામાં આવી છે. સુધારેલી માર્ગદર્શિકા હેઠળ, ચીફ રિઝર્વેશન સુપરવાઇઝર (CRS) અને સ્ટેશન મેનેજર (SM) ને કોઈ પણ પૂર્વ-નિર્ધારિત બર્થ મર્યાદા વિના ગ્રુપ બુકિંગને મંજૂરી આપવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. અગાઉના નિયમો મુજબ, ટ્રેનમાં ઉપલબ્ધ કુલ સીટોના ચોક્કસ પ્રમાણમાં જ ગ્રુપ રિઝર્વેશન માટે સીટો ફાળવી શકાતી હતી, જેના કારણે મોટા સમૂહોને એક જ ટ્રેનમાં અથવા એક જ કોચમાં ટિકિટ મળવામાં ભારે મુશ્કેલી પડતી હતી. પરંતુ હવે આ નિશ્ચિત મર્યાદાઓ હટાવી લેવાતા, મોટા ગ્રુપ માટે નિર્ધારિત પ્રક્રિયા દ્વારા સરળતાથી રિઝર્વેશન મેળવવું શક્ય બનશે.
વધુ એક સારી બાબત એ છે કે આ સુવિધા ટ્રેનના તમામ વર્ગો (ક્લાસ) માટે ઉપલબ્ધ રહેશે, એટલે કે સ્લીપરથી લઈને એસી કોચ સુધી મુસાફરો તેનો લાભ લઈ શકશે. જોકે, રેલવે સત્તાવાળાઓએ એ બાબત પર ખાસ ભાર મૂક્યો છે કે આ સુવિધાનો ઉપયોગ માત્ર વાસ્તવિક અને પ્રમાણિક મુસાફરો દ્વારા જ થવો જોઈએ અને તે આરક્ષિત સીટો પર કબજો જમાવવાનું કે કાળાબજાર કરવાનું સાધન ન બનવું જોઈએ.
મુસાફરો ગ્રુપ રિઝર્વેશન માટે ક્યારે અરજી કરી શકે છે?
નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ, મુખ્ય રિઝર્વેશન કેન્દ્રો પર ગ્રુપ બુકિંગ માટેની અરજીઓ એડવાન્સ રિઝર્વેશન પીરિયડ (ARP) શરૂ થવાના પ્રથમ દિવસે સવારે ૯ વાગ્યાથી સ્વીકારવામાં આવશે. અહીં એ સમજવું જરૂરી છે કે સામાન્ય મુસાફરો માટે એડવાન્સ રિઝર્વેશનની બારી સવારે ૮ વાગ્યે ખુલે છે, એટલે કે ગ્રુપ બુકિંગની પ્રક્રિયા સામાન્ય બુકિંગ શરૂ થયાના એક કલાક પછી શરૂ થશે. આ સમય નક્કી કરવા પાછળ રેલવેનો તર્ક એ છે કે સામાન્ય મુસાફરોને શરૂઆતના કલાકમાં ટિકિટ બુક કરાવવામાં કોઈ અડચણ ન આવે અને ગ્રુપ બુકિંગની પ્રક્રિયા અલગથી સુવ્યવસ્થિત રીતે થઈ શકે. ગ્રુપ બુકિંગ ઈચ્છતા અરજદારોએ પોતાની વિનંતી સબમિટ કરવા માટે સીધા જ સક્ષમ રેલવે અધિકારીનો સંપર્ક કરવાનો રહેશે.

અરજી કરવા માટે કયા દસ્તાવેજો અને વિગતો જરૂરી છે?
બલ્ક અથવા ગ્રુપ રિઝર્વેશન માટે અરજી કરનારા મુસાફરોએ પોતાની મુસાફરીનો હેતુ ખૂબ જ સ્પષ્ટ રીતે જણાવવો ફરજિયાત છે. આ ઉપરાંત, અરજીમાં સામેલ દરેક મુસાફરની નીચે મુજબની સંપૂર્ણ વિગતો આપવી પડશે:
મુસાફરનું પૂરું નામ
ઉંમર
જાતિ (લિંગ)
રહેઠાણનું સરનામું
મુસાફરી કરવાનો ચોક્કસ હેતુ
રેલવે પ્રશાસને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જે અરજીઓમાં ગ્રુપ ટ્રાવેલનું ચોક્કસ કારણ દર્શાવવામાં આવ્યું નહીં હોય અથવા દરેક મુસાફરની જરૂરી વિગતો અધૂરી હશે, તેવી અરજીઓને કોઈપણ સંજોગોમાં ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે નહીં અને તેને રદ કરવામાં આવશે. તેથી, મુસાફરોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ અરજી કરતા પહેલા તમામ દસ્તાવેજો અને મુસાફરોની યાદી યોગ્ય રીતે તૈયાર રાખે જેથી રજાઓની સિઝનમાં તેમની મુસાફરી સુખદ અને સરળ બની રહે.
