લદ્દાખને લઈને કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયનો મોટો નિર્ણય: લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર પાસેથી આ સત્તાઓ છીનવાઈ
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય (MHA) એ એક મહત્વના નિર્ણયમાં લદ્દાખના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર (LG) પાસેથી હાલમાં આપવામાં આવેલી નાણાકીય સત્તાઓ (Delegated Financial Powers) પાછી ખેંચી લીધી છે, જેનો ઉપયોગ હવે ભારત સરકારનું ગૃહ મંત્રાલય કરશે.
નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ, MHA પાસે હવે LG પાસે અગાઉ રહેલી રૂ. ૧૦૦ કરોડ સુધીની યોજનાઓ અને પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવાની સત્તા હશે.
આ જ રીતે, એડમિનિસ્ટ્રેટિવ સેક્રેટરીની રૂ. ૨૦ કરોડ સુધીના પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવાની નાણાકીય સત્તાઓ પણ MHA ને સોંપવામાં આવી છે, જ્યારે ચીફ એન્જિનિયર, ડેપ્યુટી કમિશનર અને સુપરિન્ટેન્ડિંગ એન્જિનિયર સહિતના વિભાગના વડાઓને પણ રૂ. ૩ કરોડથી રૂ. ૧૦ કરોડ વચ્ચેના વિવિધ કાર્યોને મંજૂરી આપવાની સોંપાયેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરતા અટકાવવામાં આવ્યા છે.
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય તરફથી મળેલા નિર્દેશોના આધારે, લદ્દાખના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર કવિન્દર ગુપ્તાએ આ અંગે એક આદેશ (ઓર્ડર) બહાર પાડ્યો છે.
પબ્લિક પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ (PPP) મોડ હેઠળ રૂ. ૧૦૦ કરોડ સુધીની યોજના/પ્રોજેક્ટ્સની મંજૂરી, જે અગાઉ લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર પાસે હતી, તે હવે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય આપશે. લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરની રૂ. ૧૦૦ કરોડ સુધીની વહીવટી મંજૂરી અને ખર્ચની સત્તાઓ અને એડમિનિસ્ટ્રેટિવ સેક્રેટરીની રૂ. ૨૦ કરોડ સુધીની મંજૂરી આપવાની સત્તાઓમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. આ મંજૂરીઓ હવે MHA આપશે.
MHA પાસે ચાલી ગયેલી મુખ્ય સત્તાઓ
સૌથી મહત્વનો ફેરફાર એ છે કે, ડેવલપમેન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટના હેડ અને ડેપ્યુટી કમિશનરોની રૂ. ૫ કરોડ સુધીના અલગ-અલગ કામોને મંજૂરી આપવાની સત્તાઓ પાછી ખેંચી લેવાઈ છે, જે MHA પાસે ચાલી ગઈ છે. આ તમામ અધિકારીઓ લેહ અને કારગિલ હિલ ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (CEO) તરીકે કાર્ય કરે છે, જેનાથી તેઓ વાસ્તવમાં કામ કરી શકશે નહીં.
ચૂંટણીમાં વિલંબને કારણે લેહ હિલ કાઉન્સિલે પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ પૂરો કર્યા પછી તે સમાપ્ત થઈ ગઈ છે, જ્યારે કારગિલ હિલ કાઉન્સિલ હજી કાર્યરત છે. લેહ હિલ કાઉન્સિલની સત્તાઓ ડેપ્યુટી કમિશનર લેહને સોંપવામાં આવી છે. ચીફ એન્જિનિયર અને સુપરિન્ટેન્ડિંગ એન્જિનિયરને અનુક્રમે રૂ. ૧૦ કરોડ અને રૂ. ૩ કરોડ સુધીના અલગ-અલગ કામોને મંજૂરી આપવાની સત્તા પણ ગૃહ મંત્રાલયને સોંપી દેવામાં આવી છે.
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે પોતાના આદેશમાં શું કહ્યું?
આદેશમાં જણાવાયું છે કે, “પ્રોજેક્ટ્સ/યોજનાઓના મૂલ્યાંકન અને મંજૂરી માટેના તમામ નવા પ્રસ્તાવો જરૂરી મંજૂરી માટે મિનિસ્ટ્રી ઓફ હોમ અફેર્સ (MHA) ને સુપરત કરવામાં આવશે. વહીવટી મંજૂરી અને ખર્ચની મંજૂરી સહિતના નવા પ્રોજેક્ટ્સ/યોજનાઓના મૂલ્યાંકન માટે MHA ને સુપરત કરવાના તમામ પ્રસ્તાવો પ્લાનિંગ ડેવલપમેન્ટ એન્ડ મોનિટરિંગ ડિપાર્ટમેન્ટ, લદ્દાખ દ્વારા મોકલવામાં આવશે.”
જોકે, તે સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે તમામ ચાલુ યોજનાઓ/પ્રોજેક્ટ્સનું કાર્ય, જેમાં તે કામો પણ શામેલ છે જેમના માટે MHA ઓર્ડર બહાર પાડતા પહેલા જ વહીવટી મંજૂરી આપવામાં આવી ચૂકી છે અથવા ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું છે અથવા પૂર્ણ થઈ ગયું છે, તે પહેલા આપવામાં આવેલી સત્તાઓ હેઠળ જ ચાલુ રહેશે.
LG લદ્દાખ પાસે બજેટ મર્યાદાની અંદર વહીવટી મંજૂરી અને ખર્ચની મંજૂરી સહિત આકસ્મિક અને વિવિધ ખર્ચાઓ કરવાની સંપૂર્ણ સત્તા રહેશે, જો કે નાણાકીય મર્યાદા જનરલ ફાઇનાન્સિયલ રૂલ્સના નિયમો અનુસાર હોવી જોઈએ. ચીફ સેક્રેટરી માટે આવી જ સત્તાઓ રૂ. ૧ કરોડ સુધી, ફાઇનાન્સ સેક્રેટરી માટે રૂ. ૭૫ લાખ સુધી, એડમિનિસ્ટ્રેટિવ સેક્રેટરી માટે રૂ. ૫૦ લાખ સુધી અને HoD (ડિપાર્ટમેન્ટ હેડ) માટે રૂ. ૩૦ લાખ સુધીની છે.
