ખેડૂત માટે કમાવાનું નવું સાધન — ડ્રેગન ફ્રૂટથી લાખોની આવક શક્ય
ખેડૂતો માટે હવે ડ્રેગન ફ્રૂટની ખેતી એક નવો અવસર બની રહી છે. કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર, માધોપુરના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. અભિષેક પ્રતિપ સિંહ જણાવે છે કે રાજ્યમાં અત્યાર સુધી કેળા, લીચી, તરબૂચ અને કેરી મુખ્ય ફળ હતા. હવે ખેડૂતોને એવા પાક તરફ વળવાની તક મળી છે જેની માંગ બજારમાં નિયમિત વધતી જાય છે. આ ફળના આગમનથી આવકમાં પણ સારો વધારો થઈ શકે છે.
જમીન અને વાતાવરણ ડ્રેગન ફ્રૂટ માટે અનુરૂપ
વિજ્ઞાનીઓના મતે બિહારની દોમટ અને રેતાળ જમીન આ પાક માટે વધુ યોગ્ય છે. કિશનગંજથી લઈને ચંપારણ વિસ્તારો સુધી એવી ધરતી છે જ્યાં આ ફળ મોટા જોખમ વગર પેદા કરી શકાય. માત્ર પાણી ભરાવ ન રહે તે માટે ડ્રેનેજ સિસ્ટમનું યોગ્ય ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. જો ખેડૂત ચોક્કસ આયોજન કરે તો નાના ખેતર ધરાવતા લોકો પણ આ ફળની સફળ ખેતી કરી શકે છે.
એકવાર વાવણી પછી 20 થી 25 વર્ષ સુધી ઉત્પાદન
ડ્રેગન ફ્રૂટ કેક્ટસ પ્રજાતિમાં આવતા હોવાથી ઓછા પાણીમાં પણ વિકસી જાય છે. જીવાત હુમલાનો ભય પણ અન્ય પાકો કરતાં ઓછો રહે છે, જેના કારણે ખર્ચમાં ઘટાડો થાય છે. વિશેષતા એ કે એકવાર વાવણી કર્યા બાદ 20–25 વર્ષ સુધી તેની ફળદ્રુપતા જળવાઈ રહી શકે છે. આ લાંબા ગાળાની આવક ખેડૂતોને આકર્ષે છે.
પ્રથમ ફળ 14 મહિનામાં, પછી ઉપજ બમણી
વિજ્ઞાનીઓ જણાવે છે કે છોડ રોપ્યા પછી લગભગ 14 મહિનામાં પ્રથમ ફળ મળે છે. શરૂઆતમાં પ્રતિ છોડ 2 થી 3 કિલો ઉપજ મળે છે, જ્યારે છોડ પુખ્ત થયા બાદ 6 થી 7 કિલો સુધી ઉત્પાદન થઈ શકે છે. સમય સાથે ખરીદી કિંમત પણ વધે છે એટલે આવકનો વ્યાપ વધારે જણાય છે. આ જ કારણ છે જે ડ્રેગન ફ્રૂટને લોકપ્રિય બનાવી રહ્યા છે.
બજારમાં કિંમત રૂપિયા 250 થી 600 પ્રતિ કિલો
દેશમાં કમલમ નામથી ઓળખાતું આ ફળ પૌષ્ટિક અને માંગવાળું હોવાથી તેનો ભાવ 250થી 600 રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી રહે છે. ખેતી દરમિયાન PH Value, અંતર અને સિંચાઈ મર્યાદિત રાખવી અગત્યની છે. ખાસ વાત એ છે કે કુંડામાં પણ આ છોડ ઉગાડી શકાય છે એટલે નાની જગ્યા ધરાવતા લોકો પણ પ્રયાસ કરી શકે. બિહાર સરકાર દ્વારા સબસિડી મળવાથી ખેડૂતો વધુ ઉત્સાહિત બની રહ્યા છે.
