દિગ્વિજયસિંહજી જાડેજાના રાષ્ટ્રીય-આંતરરાષ્ટ્રીય યોગદાન પર સંસદમાં ફરી પ્રકાશ પડ્યો
રાજ્યસભામાં આજે જામનગરના પૂર્વ મહારાજા જામસાહેબ સર દિગ્વિજયસિંહજી રણજિતસિંહજી જાડેજાને ભારતના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ભારત રત્ન આપવાની મહત્વપૂર્ણ માંગ ઉઠી. ગુજરાતના રાજ્યસભા સાંસદ કેસરીદેવસિંહ ઝાલાએ આ વિષયને પ્રબળ રીતે રજૂ કર્યો હતો. તેમણે પોતાના ભાષણમાં સૌરાષ્ટ્રના રજવાડાઓના એકીકરણ, પોલિશ શરણાર્થીઓને મળેલ માનવતા ભર્યો આશરો અને સોમનાથ મંદિરના પુનર્જીવન માટે જામસાહેબના ફાળાનો ઉલ્લેખ કરીને આ સન્માનને યોગ્ય ઠેરવ્યું. આ મુદ્દાને લઈને સમગ્ર દેશમાં ચર્ચા જાગી છે.
સૌરાષ્ટ્રના રજવાડાઓના એકીકરણમાં જામસાહેબની ઐતિહાસિક ભૂમિકા
MP ઝાલાએ જણાવ્યું કે સ્વાતંત્ર્ય સમયે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે દેશના 562 રજવાડાઓને એક રાષ્ટ્રમાં જોડવાની જવાબદારી સંભાળી હતી. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રના 217 રજવાડાઓનું એકીકરણ જામસાહેબને સોંપવામાં આવ્યું હતું. રાજધર્મ સમજીને તેમણે આ કાર્યને માત્ર પૂરૂં જ કર્યું નહીં, પરંતુ સૌરાષ્ટ્રને એક મજબૂત પ્રદેશ રૂપે ઉભું કર્યું. તેમના સહકાર અને દૃઢનીતિને કારણે સૌરાષ્ટ્ર એક સ્વતંત્ર પ્રાંત તરીકે ઉભર્યું અને લોકોમાં નવા સ્વપ્નો જગ્યા.
વિશ્વયુદ્ધમાં સેવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠાનો ઉલ્લેખ
જામસાહેબના કાર્યોની આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા અંગે પણ રાજ્યસભામાં વિગતે વાત કરવામાં આવી. યુવાનીમાં આર્મીમાં જોડાઈ તેઓએ આફઘાનિસ્તાનમાં સેવા આપી હતી. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન તેઓ બ્રિટિશ વોર કેબિનેટમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા. તેઓ ઇમ્પિરિયલ વોર કાઉન્સિલ અને પેસિફિક વોર કાઉન્સિલના મહત્વના સભ્ય પણ રહ્યા. વર્ષ 1935માં તેમને ‘સર’ની ઉપાધિ મળવી એ તેમના કાર્યનું વૈશ્વિક માન્ય પ્રમાણ છે, જે આજે પણ ઈતિહાસના પાને ઉજળું છે.
જામનગરના મહારાજા તરીકે શાસન અને સૌરાષ્ટ્રના રાજપ્રમુખ તરીકેના વર્ષો
સર દિગ્વિજયસિંહજી જાડેજાનો જન્મ 1895માં થયો હતો અને 1933થી 1948 સુધી તેઓ નવાનગરના મહારાજા રહ્યા હતા. બાદમાં 1948થી 1956 સુધી તેઓ સૌરાષ્ટ્રના રાજપ્રમુખ તરીકે સેવા આપી હતી. પ્રખ્યાત ક્રિકેટર રણજિતસિંહજીના વંશજ તરીકે તેમની ઓળખ વિશ્વકક્ષાએ પ્રસિદ્ધ હતી. બ્રિટિશ ભારતીય સેનામાં લેફ્ટનન્ટ જનરલ સુધી પહોંચેલા જામસાહેબ રાજ્યવ્યવસ્થા, કૂટનીતિ અને સામાજિક કાર્યક્ષેત્રમાં અનોખી છાપ છોડી ગયા હતા.
સોમનાથ મંદિર પુનર્નિર્માણ અને પોલિશ શરણાર્થીઓને આપેલ માનવતા
આઝાદી બાદ સરદાર પટેલ અને કે.એમ. મુનશી સાથે મળી સોમનાથ મંદિરના પુનર્નિર્માણમાં જામસાહેબે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. વર્ષ 1942માં પોલેન્ડમાં યુદ્ધ દરમિયાન હજારો પોલિશ શરણાર્થીઓને આશ્રય આપવાની માનવતાભરી ઘટના આજે પણ વિશ્વમાં ઉદાહરણરૂપ ગણાય છે. બાલાચડી ખાતે તેમણે મહિલાઓ અને બાળકો માટે શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સુરક્ષાની તમામ સુવિધાઓ ઉભી કરી હતી, જે તેમને “પોલિશ પિતામહ” તરીકે વિશ્વમાં ઓળખ આપનાર પ્રસંગ ગણાય છે.
રાજકીય-સામાજિક સમર્થન સાથે ચર્ચાનો નવો પ્રવાહ
આ માંગને ગુજરાત અને દેશભરના રાજકીય તેમજ સામાજિક વર્તુળોમાં વિશાળ સમર્થન પ્રાપ્ત થઈ રહ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોલેન્ડ અને ઇઝરાયેલ પ્રવાસ દરમિયાન પણ જામસાહેબના માનવતાભર્યા કાર્યોને યાદ કર્યા હતા. સ્થાનિક નેતાઓ તથા તેમના વંશજોએ પણ આ માંગને યોગ્ય ગણાવી છે. જો ભારત રત્નથી સન્માન થાય, તો જામસાહેબના વારસાને નવી ઊંચાઈ મળશે અને ભારતના ઈતિહાસમાં રહેલા આ હીરોને યોગ્ય સ્થાન મળશે એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે. હવે નિર્ણય શું આવશે તે અંગે સૌમાં આતુરતા છે.
