હિઝબુલ્લાહને નબળો પાડવા અમેરિકા મેદાનમાં: લેબનોનને ₹૭૫૦ કરોડનું લશ્કરી પેકેજ!
પશ્ચિમી એશિયામાં પોતાના વ્યૂહાત્મક હિતોની રક્ષા કરવા અને ઈરાન સમર્થિત સશસ્ત્ર સંગઠનો પર અંકુશ મેળવવા માટે અમેરિકાએ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. અમેરિકાએ લેબનોનની સેનાને મજબૂત કરવાના ઈરાદાથી ૯૦ મિલિયન ડૉલર (આશરે ₹૭૫૦ કરોડથી વધુ)ના લશ્કરી વાહનોના વેચાણને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ પેકેજનો સીધો હેતુ લેબનોનની કમજોર પડી ગયેલી સેનાને સક્ષમ બનાવવાનો છે, જેથી તે દેશમાં હિઝબુલ્લાહ (Hezbollah) જેવા શક્તિશાળી બિન-રાજ્ય સશસ્ત્ર દળો પર લગામ કસી શકે.
લેબનીઝ આર્મીને મજબૂત કરવાની વ્યૂહરચના
લેબનોન લાંબા સમયથી ગંભીર આર્થિક અને રાજકીય સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે, જેના કારણે તેની સત્તાવાર સેના (Lebanese Armed Forces – LAF) ખૂબ જ નબળી પડી ગઈ છે. બીજી તરફ, ઈરાન સમર્થિત શિયા સંગઠન હિઝબુલ્લાહ પાસે દેશની સેના કરતાં પણ વધુ આધુનિક હથિયારો અને લડાયક તાલીમ છે. આ સંગઠન લેબનોન સરકારની સત્તાને ખુલ્લો પડકાર ફેંકે છે.
અમેરિકા દ્વારા આપવામાં આવેલું આ નવું લશ્કરી પેકેજ લેબનીઝ સેનાને આંતરિક અને બાહ્ય પડકારોનો સામનો કરવામાં મદદ કરશે. અમેરિકી વિદેશ વિભાગના એક નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે, “આ વેચાણ દ્વારા લેબનોનની સુરક્ષાને મજબૂત કરવામાં આવશે અને તેની આતંકવાદ વિરોધી ક્ષમતામાં વધારો થશે.”
પેકેજમાં શું શામેલ છે?
આ ૯૦ મિલિયન ડૉલરના પેકેજમાં મુખ્યત્વે નીચે મુજબના લશ્કરી વાહનો અને સંબંધિત ઉપકરણોનો સમાવેશ થાય છે:
- ખાસ પ્રકારના સશસ્ત્ર વાહનો (Armored Vehicles): જે સૈનિકોને ગોળીબાર અને IED હુમલાઓથી રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
- લોજિસ્ટિક્સ અને સપોર્ટ વાહનો: સેનાના પરિવહન અને પુરવઠા માટે.
- સંચાર સાધનો (Communication Equipment): સૈનિકો વચ્ચે વધુ સારી સંકલન માટે.
- સ્પેરપાર્ટ્સ અને જાળવણી સેવાઓ.
ઈઝરાયેલ-લેબનોન સરહદ પર તણાવ વચ્ચે મદદ
અમેરિકાનો આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે લેબનોનની દક્ષિણી સરહદ પર ઈઝરાયેલ સાથે સતત તણાવ પ્રવર્તી રહ્યો છે. આ સરહદ પર હિઝબુલ્લાહ અને ઈઝરાયેલી દળો વચ્ચે અવારનવાર હુમલાઓ થતા રહે છે. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે લેબનીઝ સેના એટલી મજબૂત બને કે તે આ સરહદી વિસ્તારોમાં સ્થિરતા જાળવવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે, જેથી હિઝબુલ્લાહની મનમાની અટકે.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, “અમેરિકા સ્પષ્ટ સંદેશ આપવા માંગે છે કે તે લેબનોનના સત્તાવાર સંસ્થાન – એટલે કે લેબનીઝ સેના -ને સમર્થન આપે છે, ન કે બિન-રાજ્ય સશસ્ત્ર સંગઠનોને. આ મદદ લેબનીઝ સેનાને હિઝબુલ્લાહ પર દબાણ વધારવામાં મદદરૂપ થશે અને લેબનોન સરકારને દેશ પર પોતાનો નિયંત્રણ ફરીથી સ્થાપિત કરવામાં સહાય કરશે.”
આ લશ્કરી સહાયનો હેતુ લેબનોનને એક મજબૂત અને સ્વતંત્ર દેશ તરીકે સ્થાપિત કરવાનો છે, જે પોતાના જમીનનો ઉપયોગ અન્ય દેશો (ખાસ કરીને ઈઝરાયેલ) સામે હુમલો કરવા માટે થવા દેશે નહીં. અમેરિકા વર્ષ ૨૦૦૬ થી લેબનોનની સેનાને અબજો ડૉલરની સહાય આપી ચૂક્યું છે, પરંતુ આ નવીનતમ સહાય તેની તાત્કાલિક જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
હિઝબુલ્લાહનો પડકાર
હિઝબુલ્લાહ પાસે માત્ર શસ્ત્રો જ નથી, પરંતુ લેબનોનના રાજકારણમાં પણ તેનું ઘણું વજન છે. આર્થિક સંકટ દરમિયાન લેબનીઝ સેનાના સૈનિકોના પગારમાં થયેલા ઘટાડાએ સેનાનું મનોબળ તોડ્યું હતું, ત્યારે હિઝબુલ્લાહએ સ્થાનિક સ્તરે પોતાનો પ્રભાવ વધાર્યો હતો.
આ લશ્કરી પેકેજ લેબનીઝ સૈનિકોને તેમના મિશન માટે વધુ સારા સાધનો પૂરા પાડીને તેમનું મનોબળ વધારશે. જોકે, લેબનીઝ સેના આંતરિક રાજકીય દબાણ હેઠળ હિઝબુલ્લાહ સામે કેટલા અસરકારક રીતે પગલાં લઈ શકે છે, તે જોવાનું બાકી છે.
