ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ‘ટેરિફ’ની વકાલત: “આ અમેરિકાને ખૂબ જ સમૃદ્ધ બનાવી રહ્યું છે”
અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર આર્થિક નીતિઓ પર પોતાનું મજબૂત વલણ દર્શાવ્યું છે. પેન્સિલવેનિયામાં યોજાયેલી એક વિશાળ જનસભાને સંબોધિત કરતી વખતે, ટ્રમ્પે ‘ટેરિફ’ (આયાત ડ્યૂટી) ને પોતાનો સૌથી પ્રિય શબ્દ ગણાવ્યો, અને ભારપૂર્વક કહ્યું કે આ નીતિ અમેરિકાને માત્ર સમૃદ્ધ જ નથી બનાવી રહી, પરંતુ ખાસ કરીને ખેડૂતોને પણ લાભ આપી રહી છે.
ટ્રમ્પે તેમના સંબોધનમાં જાહેર કર્યું, “મારો સૌથી પ્રિય શબ્દ ટેરિફ છે. તે ખેડૂતોને સમૃદ્ધ બનાવી રહ્યું છે અને આપણા માટે સેંકડો અબજો ડોલર, ખરેખર તો ખરબો ડોલર લાવી રહ્યું છે.” ટ્રમ્પના આ નિવેદને ફરી એકવાર તેમની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ (America First) નીતિ અને વૈશ્વિક વેપાર પરના તેમના રક્ષણાત્મક (Protectionist) વલણને કેન્દ્રમાં લાવી દીધું છે.
ખેડૂતોને ટેરિફનો લાભ?
ટ્રમ્પના મતે, ટેરિફ નીતિ ખેડૂતો માટે પણ ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહી છે. જોકે, તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, ચીન જેવા દેશો સાથેના વેપાર યુદ્ધને કારણે, અમેરિકન કૃષિ ઉત્પાદનો પર જવાબી ટેરિફ લગાવવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે ખેડૂતોને મોટું નુકસાન થયું હતું. આ નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે, ટ્રમ્પ પ્રશાસને ફેડરલ ભંડોળમાંથી અબજો ડોલરની સીધી સહાય ખેડૂતોને આપી હતી. ટ્રમ્પના નિવેદનનો સંકેત કદાચ આ સહાય તરફ હોઈ શકે છે, જે ટેરિફ દ્વારા એકત્ર કરાયેલા ભંડોળમાંથી આંશિક રીતે આવતી હતી.
આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત
પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિએ દાવો કર્યો કે ટેરિફ દ્વારા અમેરિકાને “ખરબો ડોલર” ની આવક થઈ રહી છે. સામાન્ય રીતે, ટેરિફ એ આયાતી માલસામાન પર લગાવવામાં આવતો કર છે, જે સરકારી આવકમાં વધારો કરે છે. ટ્રમ્પના શાસનકાળમાં ચીન, યુરોપિયન યુનિયન અને અન્ય વેપારી ભાગીદારો પર સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને અન્ય ઉત્પાદનો પર નોંધપાત્ર ટેરિફ લાદવામાં આવ્યા હતા. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે આ પગલાંથી અમેરિકન ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન મળ્યું છે અને વિદેશી સ્પર્ધાને નિયંત્રિત કરી શકાઈ છે.
રક્ષણવાદ અને અમેરિકા ફર્સ્ટ નીતિ
ટ્રમ્પની ટેરિફની વકાલત તેમની આર્થિક વિચારધારાનો મુખ્ય પાયો છે. તેઓ માને છે કે મુક્ત વેપાર કરારો (Free Trade Agreements) એ અમેરિકન નોકરીઓ અને ઉદ્યોગોને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. ટેરિફ લાદીને, તેઓ અમેરિકન ઉત્પાદકોને વિદેશી સસ્તા માલસામાનની સ્પર્ધાથી રક્ષણ આપવા માંગે છે.
આ નીતિનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકામાં મેન્યુફેક્ચરિંગ (Manufacturing) ક્ષેત્રને ફરીથી જીવંત કરવાનો અને વેપાર ખાધ (Trade Deficit) ને ઘટાડવાનો રહ્યો છે. જોકે, આ રક્ષણવાદી નીતિના વિરોધીઓ દલીલ કરે છે કે ટેરિફના કારણે આયાતી માલસામાનની કિંમતો વધે છે, જેનો અંતિમ ભાર અમેરિકન ગ્રાહકો પર પડે છે. ઉપરાંત, જવાબી ટેરિફના કારણે અમેરિકન નિકાસને પણ નુકસાન થાય છે.
રાજકીય અને આર્થિક પડઘા
પેન્સિલવેનિયા જેવા ઔદ્યોગિક રાજ્યોમાં, જ્યાં ભૂતકાળમાં નોકરીઓનું સ્થળાંતર (Outsourcing) એક મોટો મુદ્દો રહ્યો છે, ત્યાં ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિની વાત સામાન્ય લોકોમાં લોકપ્રિયતા મેળવી શકે છે. તેમના નિવેદનો ફરી એકવાર દર્શાવે છે કે જો તેઓ ફરીથી સત્તામાં આવશે, તો વૈશ્વિક વેપાર સંબંધોમાં મોટા ફેરફારોની અપેક્ષા રાખી શકાય છે.
ટ્રમ્પનો દાવો છે કે ટેરિફ અમેરિકાની આર્થિક સ્વતંત્રતા અને સમૃદ્ધિ માટે અનિવાર્ય છે. તેઓ માને છે કે અન્ય દેશો અમેરિકાની આર્થિક શક્તિનો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે, અને ટેરિફ એ એક એવું સાધન છે જે આ અસંતુલનને દૂર કરી શકે છે. તેમના આ નિવેદનો યુએસની આગામી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં આર્થિક નીતિઓ પરની ચર્ચાને વધુ તીવ્ર બનાવશે.
ટેરિફ શું છે?
ટેરિફ એ એક પ્રકારનો સરકારી કર છે જે વિદેશી દેશોમાંથી આયાત થતા માલસામાન પર લાદવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે બે હેતુઓ માટે થાય છે:
- સરકારી આવક વધારવા: ટેરિફમાંથી એકત્ર કરાયેલું ભંડોળ સરકારની તિજોરીમાં જાય છે.
- સ્થાનિક ઉદ્યોગોનું રક્ષણ: આયાતી માલસામાનને વધુ મોંઘો બનાવીને, સ્થાનિક ઉત્પાદનોને બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવવામાં આવે છે.
ટ્રમ્પના મતે, ટેરિફ માત્ર આવકનો સ્ત્રોત નથી, પરંતુ એક આર્થિક હથિયાર પણ છે જે અમેરિકાના વેપાર હિતોનું રક્ષણ કરે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તેમનો ટેરિફ પ્રેમ ઓછો થયો નથી, અને તે આગામી દિવસોમાં પણ અમેરિકાની આર્થિક ચર્ચાનું કેન્દ્રબિંદુ બની રહેશે.
