કટિંગથી લઈને હાર્વેસ્ટ સુધી બ્લૂબેરી ઉગાડવાની સરળ પ્રક્રિયા હવે દરેક માટે ઉપલબ્ધ
બ્લૂબેરી આજે ડાયટ અને હેલ્થ પ્રેમીઓનું મનપસંદ ફળ બની ગયું છે. સામાન્ય રીતે આ ફળ ઠંડા પ્રદેશોમાં ઊગે છે, પરંતુ યોગ્ય રીત અપનાવવામાં આવે તો ઘરની બાલ્કની કે નાની જગ્યા પર પણ સરળતાથી ઉગાડી શકાય છે. જો તમને લાગે કે બ્લૂબેરી ફક્ત હિમવાળા વિસ્તારોમાં જ ફળે છે, તો આ સમજ ખોટી સાબિત થાય છે. સાચી માટી, યોગ્ય પ્રકાશ અને નિયમિત દેખભાળ સાથે ઘરેલું બ્લૂબેરીની ઉપજ વર્ષભર મળી શકે છે.
બ્લૂબેરી માટે જરૂરી ખાસ પ્રકારની માટી
બ્લૂબેરીના સ્વસ્થ વૃદ્ધિનું મુખ્ય રહસ્ય તેની એસિડિક માટીમાં છુપાયેલું છે. છોડને તેવી માટી માફક આવે છે જેનું pH વેલ્યૂ લગભગ 4.5 થી 5.5 વચ્ચે હોય. જો તમારી પાસે સામાન્ય માટી હોય તો પીટ મોસ, કોકોપીટ અને થોડી રેતી ભેળવીને તેને એસિડિક સ્વરૂપ આપી શકાય છે. આ મિશ્રણમાં થોડું કમ્પોસ્ટ ઉમેરવાથી પોષક તત્વો પણ સારી રીતે ઉપલબ્ધ રહે છે. કુંડું 12 થી 16 ઇંચનું રાખવાથી છોડને મૂળ ફેલાવવા પૂરતી જગ્યા મળે છે.
કટિંગ કે તૈયાર છોડ—કયું વિકલ્પ વધુ સારું?
ઝડપી પરિણામ ઇચ્છતા લોકો માટે નર્સરીમાંથી એક વર્ષ જુનો બ્લૂબેરીનો છોડ લેવું સૌથી સરળ રસ્તો છે. આવા છોડમાં તે જ સિઝનમાં ફળ આવવાનું શરૂ થઈ જાય છે. ઓછા ખર્ચે વાવેતર કરવા માંગતા હોય તો 5-6 ઇંચ લાંબી કટિંગને ભેજવાળી માટીમાં 2-3 ઇંચ દાખલ કરીને સરળતાથી રોપી શકાય છે. ત્રણથી ચાર અઠવાડિયામાં મૂળ નિકળવા લાગે છે અને પછી તેનું સામાન્ય વૃદ્ધિદર વધતો રહે છે.
મલ્ચિંગ અને વરસાદનું પાણી—વૃદ્ધિ વધારતા બે અસરકારક ઉપાય
બ્લૂબેરી ભેજવાળી, ઠંડી અને હળવી માટીમાં ઝડપથી ફળે છે. આ માટે મલ્ચિંગ એક અસરકારક રીત છે, જે માટીનું pH જાળવે છે અને ભેજ લાંબા સમય સુધી સાચવી રાખે છે. પાઇન નીડલ્સ, સૂકા પાંદડા કે લાકડાના બુરાદાનો મલ્ચ તરીકે ખૂબ ઉપયોગ થાય છે. શક્ય હોય તો વરસાદનું પાણી છોડમાં આપવું વધુ ફાયદાકારક રહેશે, કારણ કે સામાન્ય નળનું પાણી ઘણી વાર ક્ષારીય હોય છે.
સૂર્યપ્રકાશ અને પાણીની યોગ્ય માત્રા
બ્લૂબેરીને સ્વસ્થ રહેવા માટે રોજ 5-6 કલાક સીધો કે અડધો તડકો મળવો જરૂરી છે. જ્યાં સીધી તડકો ઓછા પ્રમાણમાં મળે ત્યાં અઠવાડિયામાં કેટલીકવાર છોડને બહાર રાખવાથી તેને પૂરતો પ્રકાશ મળે છે. પાણી વધારે આપવાથી મૂળ સડવાની સમસ્યા ઊભી થાય છે અને ઓછું પાણી વૃદ્ધિ અટકાવે છે. આથી માટી હળવી ભેજવાળી રહે એ રીતે જ પાણી આપવું જરૂરી બની જાય છે.
ઘરે ઉગાડેલી બ્લૂબેરીનું ફળ ક્યારે મળશે?
જો તમે નર્સરીથી લાવ્યો હોય એવો છોડ વાવો છો, તો પ્રથમ વર્ષે 40 થી 100 ગ્રામ ફળ મળવાનું શરૂ થઈ જાય છે. બીજા વર્ષે આ માત્રા લગભગ બમણી થઈ શકે છે. બે અલગ જાતના છોડ બાજુબાજુ વાવવાથી ફળનું કદ વધુ મોટું બનતું અને ઉપજ પણ વધારે મળે છે. યોગ્ય દેખભાળ કરવામાં આવે તો એક જ કુંડામાંથી વર્ષભર ફળ મેળવવાનું શક્ય બને છે.

