મોદી સરકારનો મોટો ફેરફાર: મનરેગાનું નામ બદલવાની તૈયારી, ગ્રામીણ વિકાસ યોજનાઓમાં બદલાવની શરૂઆત.
કેન્દ્ર સરકાર મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમ (MGNREGA – મનરેગા) યોજનાનું નામ બદલવા અંગે આજે કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં મોટો નિર્ણય લઈ શકે છે. અહેવાલો મુજબ, મનરેગા યોજનાનું નામ બદલીને ‘પૂજ્ય બાપુ ગ્રામીણ યોજના’ કરવાની દરખાસ્ત પર મંજૂરીની મહોર લાગી શકે છે.
જો આ નિર્ણય લેવાય છે, તો તે ગ્રામીણ વિકાસ અને રોજગાર ગેરંટીના ક્ષેત્રમાં એક મોટું રાજકીય અને નીતિગત પરિવર્તન હશે, જે દેશના સૌથી મોટા રોજગાર કાર્યક્રમને એક નવું નામ અને ઓળખ આપશે.
કેબિનેટ બેઠકમાં લેવાનાર સંભવિત નિર્ણયો
કેન્દ્રીય કેબિનેટની આજની બેઠકમાં માત્ર મનરેગાના નામકરણ જ નહીં, પરંતુ અન્ય કેટલાક મહત્વપૂર્ણ બિલ અને નીતિઓ પર પણ ચર્ચા થવાની અને નિર્ણય લેવાવાની સંભાવના છે:
| બિલ/યોજના | સંભવિત નિર્ણય | મહત્ત્વ |
| મનરેગા નામ બદલીને | ‘પૂજ્ય બાપુ ગ્રામીણ યોજના’ | ગ્રામીણ રોજગાર યોજનાની ઓળખમાં ફેરફાર. |
| પૂજ્ય બાપુ ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી બિલ 2025 | મંજૂરી | વર્તમાન યોજનાને નવા નામ અને કેટલાક સુધારાઓ સાથે અમલમાં મૂકવાનો માર્ગ મોકળો થશે. |
| પરમાણુ ઊર્જા બિલ | મંજૂરી | ભારતમાં અણુ ઊર્જા ક્ષેત્રના વિકાસ, સુરક્ષા અને નિયમનને લગતા કાયદાકીય સુધારાઓ માટે. |
| વિકસિત ભારત શિક્ષા અધિષ્ઠાન બિલ 2025 | મંજૂરી | રાષ્ટ્રીય સ્તરે શિક્ષણ માળખામાં મોટા પાયે પરિવર્તન અને ગુણવત્તા સુધારવા માટે એક નવી સંસ્થાની સ્થાપના. |
નામ બદલવા પાછળનું રાજકારણ અને કારણો
મનરેગા (MGNREGA) યોજનાનું નામ બદલવાની ચર્ચા ઘણા સમયથી ચાલી રહી છે. મનરેગા યોજના અગાઉની યુપીએ સરકારે વર્ષ 2005માં શરૂ કરી હતી અને તેને સફળતાપૂર્વક ચલાવી હતી. 2009 માં, આ યોજનાનું નામ મહાત્મા ગાંધીના નામ પર રાખવામાં આવ્યું હતું.
- નવી ઓળખ: મોદી સરકારનું માનવું છે કે, આ યોજનાને નવા દૃષ્ટિકોણ અને મહત્ત્વ સાથે દેશ સમક્ષ રજૂ કરવી જરૂરી છે. ‘પૂજ્ય બાપુ ગ્રામીણ યોજના’ નામ મહાત્મા ગાંધીના વિચારોને જાળવી રાખવા સાથે, સરકારની ગ્રામીણ વિકાસ અને સ્વરોજગાર પરની નીતિઓને વધુ સ્પષ્ટ રીતે પ્રતિબિંબિત કરી શકે છે.
- નવા સુધારા: સરકાર આ બિલ દ્વારા યોજનાના અમલ અને દેખરેખમાં કેટલાક માળખાકીય સુધારા દાખલ કરવા માંગે છે, જેથી યોજનાની કાર્યક્ષમતા વધારી શકાય અને ભ્રષ્ટાચાર પર અંકુશ મૂકી શકાય. નવા બિલમાં મજૂરી દરની ગણતરી અને કામના ધોરણોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
પરમાણુ ઊર્જા અને શિક્ષણ પર ફોકસ
‘પૂજ્ય બાપુ ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી બિલ 2025’ ઉપરાંત, ‘પરમાણુ ઊર્જા બિલ’ અને ‘વિકસિત ભારત શિક્ષા અધિષ્ઠાન બિલ 2025’ પણ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે:
- ઊર્જા સુરક્ષા: પરમાણુ ઊર્જા બિલ ભારતને ઊર્જા સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવવા અને સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ આગળ વધારવામાં મદદ કરશે.
- શૈક્ષણિક સુધારા: વિકસિત ભારત શિક્ષા અધિષ્ઠાન બિલ 2025 દ્વારા દેશમાં શિક્ષણની ગુણવત્તા અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક નવી અને મજબૂત સંસ્થાની રચના કરવામાં આવશે, જે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ના લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરશે.
આજની કેબિનેટ બેઠકમાં લેવાનાર નિર્ણયો દેશના ગ્રામીણ વિકાસ, ઊર્જા સુરક્ષા અને શૈક્ષણિક ભવિષ્ય માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.

