ભારતીય રેલ્વેનો મોટો નિર્ણય: હવે મોબાઈલમાં ટિકિટ બતાવવી નહીં ચાલે! આ મુસાફરો માટે ફિઝિકલ પ્રિન્ટઆઉટ રાખવું બન્યું ફરજિયાત
ભારતીય રેલ્વે દ્વારા મુસાફરો માટે એક મહત્વપૂર્ણ અપડેટ જારી કરવામાં આવ્યું છે. રેલ્વેમાં વધી રહેલી ડિજિટલ છેતરપિંડી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના દુરુપયોગને રોકવા માટે હવે ટિકિટ વેરિફિકેશનના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. નવા નિયમ મુજબ, અમુક કેટેગરીના મુસાફરો માટે હવે મોબાઈલમાં ટિકિટ બતાવવી પૂરતી નહીં ગણાય, તેમને ફરજિયાતપણે પ્રિન્ટેડ (કાગળ પરની) ટિકિટ સાથે રાખવી પડશે.
કયા મુસાફરો માટે પ્રિન્ટઆઉટ ફરજિયાત છે?
રેલ્વેના જણાવ્યા અનુસાર, નીચે મુજબની પદ્ધતિથી મેળવેલી અનરિઝર્વ્ડ (જનરલ) ટિકિટ માટે ભૌતિક નકલ (Physical Copy) હોવી અનિવાર્ય છે:
-
UTS કાઉન્ટર: રેલ્વે સ્ટેશનની બારી પરથી લીધેલી ટિકિટ.
-
ATVM મશીન: સ્ટેશન પર લાગેલા ઓટોમેટિક ટિકિટ વેન્ડિંગ મશીન દ્વારા મેળવેલી ટિકિટ.
-
જો કોઈ મુસાફર આ ટિકિટનો ફોટો પાડીને મોબાઈલમાં બતાવશે, તો તેને હવે માન્ય રાખવામાં આવશે નહીં.
રેલ્વેએ કેમ લેવો પડ્યો આ નિર્ણય?
આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ AI દ્વારા થતી છેતરપિંડી છે. તાજેતરમાં જયપુર રૂટ પર એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો હતો. ટિકિટ ચેકિંગ સ્ટાફે વિદ્યાર્થીઓના એક જૂથને પકડ્યું હતું જેઓ મોબાઈલમાં ટિકિટ બતાવી રહ્યા હતા.
- પ્રથમ નજરે આ ટિકિટ અસલી લાગતી હતી.
- તેનો QR કોડ પણ સ્કેન થઈ રહ્યો હતો અને મુસાફરીની વિગતો તેમજ ભાડું પણ સાચું જણાતું હતું.
- પરંતુ ઊંડી તપાસ કરતા માલૂમ પડ્યું કે AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને આ ટિકિટો નકલી બનાવવામાં આવી હતી. ટેકનોલોજીના આ દુરુપયોગને રોકવા માટે રેલ્વેએ પ્રિન્ટેડ કોપી ફરજિયાત કરી છે.
શું તમામ ટિકિટો માટે આ નિયમ લાગુ છે?
ના, રેલ્વેએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નિયમ બધી ટિકિટો માટે નથી. નીચેની ટિકિટો હજુ પણ મોબાઈલમાં બતાવી શકાશે:
૧. E-Tickets: IRCTC ની વેબસાઈટ કે એપ પરથી બુક કરાવેલી રિઝર્વ્ડ ટિકિટ.
૨. M-Tickets: UTS એપ દ્વારા ‘પેપરલેસ’ મોડમાં બુક કરાવેલી ટિકિટ.
૩. MT-CUT ટિકિટ: જે ડિજિટલ ફોર્મેટમાં જ જારી કરવામાં આવે છે.
મુસાફરો માટે મહત્વની સૂચના
જો તમે સ્ટેશનના કાઉન્ટર પરથી કે મશીનમાંથી જનરલ ટિકિટ લો છો, તો તેની પ્રિન્ટ સંભાળીને રાખો. જો ચેકિંગ દરમિયાન તમારી પાસે ઓરિજિનલ પ્રિન્ટેડ ટિકિટ નહીં હોય અને માત્ર મોબાઈલમાં ફોટો હશે, તો તમને ‘વિના ટિકિટ’ (Ticketless) મુસાફરી કરતા ગણીને દંડ ફટકારવામાં આવી શકે છે.
રેલ્વે અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આ પગલું રેલ્વેની આવક સુરક્ષિત કરવા અને ટિકિટિંગ સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતા જાળવી રાખવા માટે અત્યંત જરૂરી છે.
