પરંપરાગત ખેતી છોડીને મસાલા પાક તરફ વળેલા ભાવેશભાઈ બન્યા પ્રેરણાસ્ત્રોત
આયુર્વેદમાં હળદરને ઔષધીય ગુણો માટે વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. રોજિંદી રસોઈમાં પણ હળદર વગર ઘણી વાનગીઓ અધૂરી લાગે છે. સામાન્ય રીતે મહારાષ્ટ્ર જેવા રાજ્યોમાં હળદરનું વ્યાપક વાવેતર થાય છે, પરંતુ હવે સૌરાષ્ટ્રમાં પણ પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી હળદર ઉગાડવાની શરૂઆત થઈ છે. જામનગર જિલ્લાના દડિયા ગામે એક પ્રગતિશીલ ખેડૂતે આ દિશામાં સફળ પ્રયોગ કર્યો છે. પ્રાકૃતિક ખેતી દ્વારા તેમણે હળદર ઉગાડી સારી આવક મેળવી છે.
પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળતો ખેડૂત
દડિયા ગામના ખેડૂત ભાવેશભાઈ નંદાએ પરંપરાગત ખેતીમાંથી બહાર આવી પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી છે. છેલ્લા ચાર વર્ષથી તેઓ મસાલા પાક તરીકે હળદરનું વાવેતર કરી રહ્યા છે. શરૂઆતમાં થોડા ક્યારા સુધી સીમિત રહેલી ખેતી આજે વિસ્તાર વધારીને વ્યાપક સ્વરૂપ લઈ ચૂકી છે. ખેતરમાં ઊગેલા પાકને તેઓ જાતે જ પ્રોસેસ કરીને શુદ્ધ હળદર બનાવી બજારમાં પહોંચાડે છે. આ મોડેલથી તેમને વધારાનો નફો મળતો થયો છે.
ધીમે ધીમે વધતું ઉત્પાદન અને વિસ્તાર
ભાવેશભાઈએ શરૂઆતમાં માત્ર એકાદ ક્યારામાં હળદર વાવી હતી. ઉત્પાદન સંતુષ્ટિકારક મળતા તેમણે ઋતુ આધારિત ખેતી છોડીને મસાલા ખેતી તરફ આગળ વધવાનો નિર્ણય કર્યો. હાલ તેમના ખેતરમાં ચાર વીઘા વિસ્તારમાં પ્રાકૃતિક અને ઓર્ગેનિક રીતે હળદરનું વાવેતર થાય છે. રાસાયણિક ખાતર અને દવાઓથી દૂર રહી તેમણે જમીનની ગુણવત્તા જાળવી રાખી છે. આ કારણે પાકની ગુણવત્તા પણ ઊંચી રહી છે.
આઠ મહિનાની મહેનત અને સફળ પ્રયોગ
હળદરનો પાક લગભગ આઠ મહિનામાં તૈયાર થતો હોવાથી ઘણા ખેડૂતો ઝડપથી પાક આપતી ખેતી પસંદ કરે છે. પરંતુ ભાવેશભાઈએ અન્ય ખેડૂતો કરતા અલગ વિચાર કર્યો અને આ લાંબા ગાળાના પાકમાં પ્રયોગ કર્યો. શરૂઆતમાં જોખમ લાગતું હોવા છતાં ધીરજ અને સતત મહેનતથી આ પ્રયાસ સફળ રહ્યો. છેલ્લા ચાર વર્ષથી તેઓ નિયમિત રીતે હળદર ઉગાડી રહ્યા છે. આ પ્રયોગે તેમને આત્મવિશ્વાસ પણ આપ્યો છે.
સૌરાષ્ટ્રના ખેડૂતો માટે પ્રેરણા
પાક ઉત્પાદન સાથે સાથે હળદરની પ્રોડક્ટ જાતે બનાવીને સીધા ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવાથી ભાવેશભાઈને સારો નફો મળી રહ્યો છે. નવી પેઢીના શિક્ષિત ખેડૂત તરીકે તેમણે ખેતીને વ્યવસાયિક દૃષ્ટિથી આગળ ધપાવી છે. તેમના પ્રયાસોથી આસપાસના ખેડૂતો પણ પ્રાકૃતિક અને મસાલા ખેતી તરફ આકર્ષાઈ રહ્યા છે. દડિયા ગામનો આ ખેડૂત આજે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર માટે પ્રેરણારૂપ બન્યો છે.
