નાઇજીરિયામાં ISIS પર ટ્રમ્પનો મોટો પ્રહાર: ક્રિસમસ પર છોડી મિસાઇલો, કહ્યું- ‘ખ્રિસ્તીઓના નરસંહારનો બદલો’
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આદેશ પર, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ક્રિસમસના દિવસે નાઇજીરિયાના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાં ઇસ્લામિક સ્ટેટ (ISIS) ના ઠેકાણાઓ પર વિનાશક હવાઈ અને મિસાઇલ હુમલા કર્યા છે. ટ્રમ્પે આ સૈન્ય કાર્યવાહીને ખ્રિસ્તીઓ વિરુદ્ધ થઈ રહેલી હિંસાનો કડક જવાબ ગણાવ્યો છે અને ચેતવણી આપી છે કે જો આ “નરસંહાર” નહીં અટકે, તો ભવિષ્યમાં વધુ ઘાતક હુમલા કરવામાં આવશે.
“આતંકવાદી સ્કમ” વિરુદ્ધ શક્તિશાળી હુમલો
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર આ ઓપરેશનની જાહેરાત કરતા આતંકવાદીઓને “આતંકવાદી સ્કમ” (Terrorist Scum) ગણાવ્યા હતા. તેમણે લખ્યું, “મારા નિર્દેશ પર, અમેરિકાએ ઉત્તર-પશ્ચિમ નાઇજીરિયામાં તે ISIS આતંકવાદીઓ વિરુદ્ધ એક શક્તિશાળી અને ઘાતક હુમલો કર્યો છે, જેઓ ઘણા વર્ષો અને સદીઓથી ન જોયો હોય તેવા સ્તરે નિર્દોષ ખ્રિસ્તીઓની નિર્મમ હત્યા કરી રહ્યા છે.” ટ્રમ્પે ઉમેર્યું કે તેમણે અગાઉ પણ ચેતવણી આપી હતી કે ખ્રિસ્તીઓના કતલેઆમને રોકવા માટે આતંકીઓએ “નરક ભોગવવું પડશે” અને આજે રાત્રે તે જ થયું.
ટોમહોક મિસાઇલોથી ચોક્કસ નિશાન
અમેરિકી સૈન્ય અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલો નાઇજીરિયાના સોકોતો (Sokoto) રાજ્યમાં આવેલા બે ઇસ્લામિક સ્ટેટ કેમ્પ પર કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઓપરેશનમાં ગિનીના અખાતમાં તૈનાત અમેરિકી નૌકાદળના જહાજમાંથી એક ડઝનથી વધુ ટોમહોક (Tomahawk) ક્રૂઝ મિસાઇલો છોડવામાં આવી હતી. અમેરિકી આફ્રિકા કમાન્ડ (AFRICOM) એ પુષ્ટિ કરી છે કે હુમલામાં “ઘણા” આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા છે અને આ કાર્યવાહી નાઇજીરિયાની સેનાના સંકલન સાથે કરવામાં આવી હતી.
નાઇજીરિયાની પ્રતિક્રિયા અને સુરક્ષા જટિલતાઓ
નાઇજીરિયાના વિદેશ મંત્રાલયે પુષ્ટિ કરી છે કે આ ઓપરેશન અમેરિકી અધિકારીઓ સાથે ગુપ્ત માહિતીની વહેંચણી અને વ્યૂહાત્મક સંકલનનો ભાગ હતું. જોકે, નાઇજીરિયાના અધિકારીઓ અને ઘણા વિશ્લેષકોએ ટ્રમ્પના “ખ્રિસ્તી ઉત્પીડન” ના વર્ણન પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. નાઇજીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ બોલા અહેમદ ટીનુબુ અને અન્ય અધિકારીઓનું તર્ક છે કે દેશમાં સુરક્ષા સંકટ જટિલ છે અને સશસ્ત્ર જૂથો મુસ્લિમો અને ખ્રિસ્તીઓ બંનેને નિશાન બનાવે છે.
આંકડાઓ મુજબ, નાઇજીરિયામાં હિંસા પાછળ સંસાધનોની અછત, જમીનના વિવાદો અને ગુનાહિત લૂંટફાટ જેવા અનેક કારણો છે. ACLED ના અહેવાલ મુજબ, નાઇજીરિયામાં મોટાભાગની હિંસાનો ભોગ મુસ્લિમો પણ બન્યા છે, જ્યારે ખ્રિસ્તીઓને વિશેષ રીતે નિશાન બનાવવાની ઘટનાઓ કુલ નાગરિક હુમલાઓના માત્ર 5% હતી.
નિષ્ણાતોની ચિંતા
ભારતના ભૂતપૂર્વ રાજદૂત મહેશ સચદેવાએ ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકી સૈન્ય હસ્તક્ષેપથી નાઇજીરિયામાં ખ્રિસ્તી વિરોધી તણાવ વધી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું કે નાઇજીરિયાના મધ્ય પટ્ટામાં સંઘર્ષ ઘણીવાર ધાર્મિક ન હોતા રખડતા ફૂલાની જૂથો અને ખ્રિસ્તી ખેડૂતો વચ્ચે જમીન વિવાદના કારણે હોય છે. અમેરિકી કાર્યવાહીને ટ્રમ્પના ખ્રિસ્તી મતદારો (MAGA base) ને ખુશ કરવાના પ્રયાસ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.
ભવિષ્યની ચેતવણી
અમેરિકી રક્ષા મંત્રી પીટ હેગસેથે સોશિયલ મીડિયા પર નાઇજીરિયાની સરકારનો તેમના સહયોગ માટે આભાર માનતા લખ્યું, “હજી વધુ આવવાનું બાકી છે” (More to come). આ સંકેત આપે છે કે અમેરિકા નાઇજીરિયામાં તેની સૈન્ય હાજરી વધારી શકે છે. બીજી તરફ, પેન્ટાગોનના કેટલાક અધિકારીઓએ ખાનગીમાં શંકા વ્યક્ત કરી છે કે માત્ર હવાઈ હુમલાઓથી નાઇજીરિયાના ઊંડા સુરક્ષા સંકટનો લાંબા ગાળાનો ઉકેલ શક્ય નથી.
આ સંઘર્ષની સ્થિતિને એક એવી આગ તરીકે સમજી શકાય છે જે જમીન અને સંસાધનોની અછતની ચિંગારીથી ભડકી છે, પરંતુ હવે તેના પર ધાર્મિક ઓળખનું તેલ રેડવામાં આવી રહ્યું છે, જેનાથી તે વધુ બેકાબૂ બની રહી છે.
