રાસાયણિક ખેતી છોડીને પ્રાકૃતિક માર્ગે ચાલ્યા પ્રવીણભાઈ માછી
રાજ્ય સરકાર દ્વારા પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવતા હવે ગુજરાતના અનેક ખેડૂતો આ પદ્ધતિ અપનાવી રહ્યા છે. રસાયણમુક્ત ખેતીથી ઓછો ખર્ચ અને વધુ નફો મળતો હોવાથી ખેડૂતોમાં નવી જાગૃતિ જોવા મળી રહી છે. પંચમહાલ જિલ્લાના ગોધરા તાલુકાના નદીસર ગામના પ્રવીણભાઈ માછી આ પરિવર્તનનું જીવંત ઉદાહરણ બની રહ્યા છે. તેમણે પ્રાકૃતિક ખેતીથી પોતાની આવકમાં વધારો કર્યો છે.
પંચમહાલના ખેડૂત પ્રવીણભાઈ માછીની પ્રેરણાદાયી સફર
વર્ષ 2020માં આત્મા પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત યોજાયેલી પ્રાકૃતિક કૃષિ તાલીમમાં ભાગ લીધા બાદ પ્રવીણભાઈ આ પદ્ધતિથી પ્રભાવિત થયા. ત્યારબાદ તેમણે પોતાના ખેતરમાં ધીમે ધીમે પ્રાકૃતિક ખેતી શરૂ કરી. ઘઉં, બાજરી, ડાંગર, ચણા, મેથી તેમજ વિવિધ શાકભાજી અને ઘાસચારાની ખેતી કરીને તેમણે મિશ્ર પાક પદ્ધતિ અમલમાં મૂકી.
સરકારી સહાયથી અપનાવેલી નવી ખેતી પદ્ધતિ
સરકાર તરફથી મળેલી સાધન સહાયનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને પ્રવીણભાઈએ જીવામૃત, ઘનજીવામૃત અને અચ્છાદન જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવી. તેમણે રસાયણિક ખાતર અને દવાઓનો ઉપયોગ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધો. જમીનની ગુણવત્તા સુધરતા પાકની તંદુરસ્તી અને ઉત્પાદન બંનેમાં વધારો થયો. ખેતીનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યો છે.
પ્રાકૃતિક ખેતી અંગે પ્રવીણભાઈનો અનુભવ
પ્રવીણભાઈ જણાવે છે કે અગાઉ રાસાયણિક ખેતીમાં પ્રતિ હેક્ટરે મોટા પ્રમાણમાં ખર્ચ થતો હતો. હવે પ્રાકૃતિક ખેતીમાં બહારથી કશું ખરીદવાની જરૂર રહેતી નથી. પોતાના ખેતરમાંથી મળતા છાણ, ગૌમૂત્ર અને અન્ય કુદરતી ઘટકો વડે ખાતર અને દવાઓ તૈયાર થાય છે. આથી જમીનની ફળદ્રુપતા પણ સતત વધતી જાય છે.
ઓનલાઈન વેચાણથી વધતી આવક
હાલ પ્રવીણભાઈ મેસો જેવા ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ મારફતે પ્રાકૃતિક અનાજ અને શાકભાજીનું વેચાણ કરે છે. બજારમાં પ્રાકૃતિક ઉત્પાદનોની માંગ વધતા તેમને સારો ભાવ મળી રહ્યો છે. આથી તેમની આવક બમણી થઈ છે અને ખેતી પ્રત્યેનો વિશ્વાસ પણ વધ્યો છે.
અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણાસ્રોત બન્યા
આ સફળતા બાદ પ્રવીણભાઈ આસપાસના ખેડૂતોને પણ પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળવા પ્રોત્સાહિત કરે છે. તેઓ પોતે બનાવેલ જીવામૃત અને ઘનજીવામૃત અન્ય ખેડૂતોને આપી માર્ગદર્શન આપે છે. તેમની કામગીરીથી ગામ અને તાલુકામાં પ્રાકૃતિક ખેતીનો વિસ્તાર વધી રહ્યો છે.
આર્થિક સમૃદ્ધિનો મજબૂત માર્ગ
પ્રવીણભાઈ માછીની સફળતા બતાવે છે કે પ્રાકૃતિક ખેતી પર્યાવરણ અને સ્વાસ્થ્ય સાથે સાથે ખેડૂતોની આવક વધારવામાં પણ મદદરૂપ છે. રાજ્ય સરકારની યોજનાઓ અને પ્રગતિશીલ ખેડૂતોના પ્રયાસોથી ગુજરાતમાં પ્રાકૃતિક ખેતીનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બનતું જઈ રહ્યું છે.
