પ્રજાસત્તાક દિવસ 2026: કર્તવ્ય પથ પર દેખાશે ભારતીય સેનાના ‘મૂક યોદ્ધાઓ’નો દમ; પ્રથમ વખત પરેડમાં સામેલ થશે બેક્ટ્રિયન ઊંટ અને ઝાંસ્કર પોની
પ્રજાસત્તાક દિવસ ૨૦૨૬ના અવસરે કર્તવ્ય પથ પર એક ઐતિહાસિક દ્રશ્ય જોવા મળશે. ભારતીય સેના પ્રથમ વખત તેની વિશેષ ‘મૂક યોદ્ધા’ પશુ ટુકડી (Animal Contingent) નું પ્રદર્શન કરવા જઈ રહી છે. આ અનોખી ટુકડીમાં બેક્ટ્રિયન ઊંટ, ઝાંસ્કર પોની, શિકારી પક્ષીઓ (બાજ) અને ભારતીય નસ્લના સૈન્ય શ્વાન સામેલ હશે, જે દુર્ગમ સરહદો પર ભારતની સૈન્ય ક્ષમતા અને આત્મનિર્ભરતાનું પ્રતીક છે.
બેક્ટ્રિયન ઊંટ: ઠંડા રણના પ્રહરી
પરેડની આગેવાની લદ્દાખના ઠંડા રણ પ્રદેશમાંથી આવેલા બે કૂંધવાળા બેક્ટ્રિયન ઊંટ કરશે. આ ઊંટ ૧૫,૦૦૦ થી ૧૮,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈ અને માઈનસ ૨૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીના તાપમાનમાં કામ કરવા સક્ષમ છે. તેઓ ૨૫૦ કિલોગ્રામ સુધીનો ભાર ઉપાડી લાંબુ અંતર કાપી શકે છે, જે વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પર સામગ્રી પહોંચાડવામાં મોટી મદદ કરે છે.
ઝાંસ્કર પોની: સિયાચીનના પથરાળ રસ્તાના સાથી
આ ઊંટની સાથે લદ્દાખની દુર્લભ અને સ્વદેશી નસ્લ ‘ઝાંસ્કર પોની’ પણ માર્ચ કરશે. પોતાના નાના કદ હોવા છતાં, આ પોની (નાના ઘોડા) સિયાચીન ગ્લેશિયર જેવા મુશ્કેલ વિસ્તારોમાં ૪૦ થી ૬૦ કિલોગ્રામ વજન લઈને સૈનિકો સાથે પેટ્રોલિંગ કરે છે. તેઓ શૂન્યથી ૪૦ ડિગ્રી નીચેના તાપમાનમાં પણ જીવંત રહેવાની અદભૂત સહનશક્તિ ધરાવે છે.
શિકારી પક્ષીઓ અને એન્ટી-ડ્રોન રણનીતિ
સેનાની આધુનિક સંરક્ષણ વ્યૂહરચના હેઠળ, આ વખતે પરેડમાં પ્રશિક્ષિત ચીલ અને બાજ ને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. મેરઠ સ્થિત RVC સેન્ટર દ્વારા પ્રશિક્ષિત આ પક્ષીઓ દુશ્મનના ક્વાડકોપ્ટર ડ્રોનને હવામાં જ તોડી પાડવા અને જાસૂસી કરવામાં માહિર છે.
સ્વદેશી નસ્લના શ્વાન: ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ની ઝલક
પરેડનું મુખ્ય આકર્ષણ આર્મી ડોગ સ્ક્વોડ હશે. ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ પહેલ હેઠળ, સેના હવે મુધોલ હાઉન્ડ, રામપુર હાઉન્ડ, કોમ્બાઈ અને રાજાપલાયમ જેવી સ્વદેશી નસ્લોને સામેલ કરી રહી છે. આ શ્વાન આતંકવાદ વિરોધી અભિયાનો અને બોમ્બ શોધવામાં પોતાની જાન જોખમમાં મૂકીને સૈનિકોની રક્ષા કરે છે.
નેતૃત્વ અને સન્માન
આ ખાસ ટુકડીનું નેતૃત્વ એક મહિલા અધિકારી કરશે, જે સેનાના બદલાતા નેતૃત્વ પરિદ્રશ્યમાં એક નવો સીમાચિહ્ન રૂપ હશે. ઉલ્લેખનીય છે કે, આ સૈન્ય પશુ ટુકડી રીમાઉન્ટ વેટરનરી કોર (RVC) નો ભાગ છે, જેના પશુઓ અને પ્રશિક્ષકોએ અત્યાર સુધીમાં અનેક શૌર્ય ચક્રો જીતીને દેશનું ગૌરવ વધાર્યું છે.
