ફરિયાદ પહેલા કાર્યવાહી, સરકારી કચેરીઓમાં હવે થશે નિયમિત તકેદારી તપાસ
ગુજરાત રાજ્યમાં સરકારી તંત્રમાં વ્યાપક બનેલા ભ્રષ્ટાચારને નિયંત્રિત કરવા માટે સરકારે હવે અગાઉથી જ ચકાસણી કરીને પગલાં લેવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. ફરિયાદ આવે ત્યારબાદ કાર્યવાહી કરવાની પદ્ધતિને બદલે, હવે વહીવટી પ્રક્રિયાઓની પૂર્વ તપાસ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી ખામીઓ સમયસર ઓળખી સુધારવાની શક્યતા વધશે. રાજ્યમાં પારદર્શક અને જવાબદાર શાસન સ્થાપિત કરવાનું આ એક મહત્વનું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
પ્રિવેન્ટિવ વિજિલન્સ પદ્ધતિનો અમલ
ગુજરાત તકેદારી આયોગની સૂચનાના આધારે રાજ્યના વિવિધ સરકારી વિભાગો અને કચેરીઓમાં ‘પ્રિવેન્ટિવ વિજિલન્સ ઇન્સ્પેક્શન’ પદ્ધતિ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. આ પદ્ધતિ અંતર્ગત સરકારી કામગીરીમાં થતા વિલંબ, ખોટી તરફેણ અને ગેરરીતિઓ પર ખાસ નજર રાખવામાં આવશે. ગાંધીનગરથી લઈ ગ્રામ્ય વિસ્તારો સુધીના અનેક કિસ્સાઓને ધ્યાનમાં રાખીને આ વ્યવસ્થા લાગુ કરાઈ છે. હેતુ એ છે કે સમસ્યા સર્જાય તે પહેલાં જ તેનો ઉકેલ લાવવામાં આવે.
રમતગમત વિભાગથી શરૂઆત
આ પહેલની શરૂઆત રાજ્યના રમતગમત, યુવા અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવી છે. વિભાગની તમામ કચેરીઓમાં હવે નિયમિત રીતે કામગીરીની ચકાસણી થશે. જો ક્યાંય ભ્રષ્ટ પદ્ધતિ, ઈરાદાપૂર્વક નિર્ણયમાં વિલંબ અથવા નાગરિકો સાથે અસહકારપૂર્ણ વર્તન જોવા મળે તો તેની નોંધ લેવામાં આવશે. કોઈ વ્યક્તિ કે સંસ્થાને અયોગ્ય લાભ આપવામાં આવ્યો હોય તેવા મામલાઓની પણ વિગતવાર તપાસ થશે.
છ મહિને ફરજિયાત નિરીક્ષણ અહેવાલ
તકેદારી આયોગની માર્ગદર્શિકા અનુસાર દરેક વિભાગે છ મહિને એકવાર પોતાની કચેરીઓનું પ્રિવેન્ટિવ વિજિલન્સ ઇન્સ્પેક્શન કરવું ફરજિયાત રહેશે. આ નિરીક્ષણનો વિગતવાર અહેવાલ સરકારને સોપવાનો રહેશે. પ્રથમ અહેવાલ જાન્યુઆરીથી જૂન સમયગાળાનો રહેશે, જે ૨૦ જુલાઈ સુધીમાં રજૂ કરવો પડશે. આ વ્યવસ્થાથી વિભાગોની કામગીરી પર સતત દેખરેખ રહેશે.
અરજદારો સંબંધિત પ્રક્રિયાઓ પર ખાસ ધ્યાન
નિરીક્ષણ દરમિયાન ખાસ કરીને નાગરિકોની અરજીઓ સંબંધિત પ્રક્રિયાઓની તપાસ કરવામાં આવશે. કોઈ અરજી નામંજૂર કરવામાં આવી હોય તો તેનું સ્પષ્ટ કારણ લેખિતમાં જણાવાયું છે કે નહીં તેની ચકાસણી થશે. અપીલ રજિસ્ટરમાં અરજીઓનો સમયસર નિકાલ થયો છે કે નહીં તે પણ જોવામાં આવશે. સાથે જ બિનજરૂરી દસ્તાવેજોની માંગ કરીને અરજદારોને હેરાન કરવામાં આવ્યા નથી તેની ખાતરી કરવામાં આવશે.
ફાઈલો, કર્મચારીઓ અને પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા
તકેદારી ઇન્સ્પેક્શન દરમિયાન વિભાગના વડા દ્વારા રેન્ડમ રીતે ફાઈલોની ચકાસણી કરવામાં આવશે. સંવેદનશીલ જગ્યાએ કાર્યરત કર્મચારીઓની સમયાંતરે બદલી થાય છે કે નહીં તે પણ જોવામાં આવશે. એસઓપીનું પાલન, કર્મચારીઓની તાલીમ અને ઇજનેરી કામો કે ખરીદી પ્રક્રિયાની તપાસ ચેકલિસ્ટ મુજબ કરવી ફરજિયાત રહેશે. આ તમામ પગલાંથી સરકારી કામગીરીમાં શિસ્ત અને પારદર્શિતા વધવાની અપેક્ષા છે.
