કેનેડામાં ભારતીયો માટે મોટું સંકટ: 2026ના મધ્ય સુધીમાં 10 લાખ ભારતીયોનું લીગલ સ્ટેટસ ખતમ થઈ શકે છે
કેનેડામાં રહી રહેલા લાખો ભારતીયો માટે આગામી સમય મોટી પડકારો લઈને આવી શકે છે. નવીનતમ આંકડાઓ અને ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ 2026 ના મધ્ય સુધીમાં લગભગ 10 લાખ ભારતીયો પોતાનો કાનૂની દરજ્જો (legal status) ગુમાવી શકે છે. કેનેડા સરકાર દ્વારા ઇમિગ્રેશન નિયમોમાં કરવામાં આવેલી કડકાઈ અને વર્ક પરમિટની સમાપ્તિ આ મોટા સંકટનું મુખ્ય કારણ બન્યું છે.
વર્ક પરમિટની સમાપ્તિ અને વધતો આંકડો
ઇમિગ્રેશન, રિફ્યુજી એન્ડ સિટીઝનશિપ કેનેડા (IRCC) ના આંકડા મુજબ, 2025 ના અંત સુધીમાં લગભગ 10.53 લાખ વર્ક પરમિટ સમાપ્ત થઈ ચૂકી છે અને વર્ષ 2026 માં અન્ય 9.27 લાખ પરમિટ સમાપ્ત થવાની તૈયારીમાં છે. ઇમિગ્રેશન સલાહકાર કંવર સેરાહ (Kanwar Seirah) નો અંદાજ છે કે 2026 ના મધ્ય સુધીમાં કેનેડામાં લગભગ 20 લાખ દસ્તાવેજ વગરના (undocumented) સ્થળાંતર કરનારાઓ હશે, જેમાંથી ઓછામાં ઓછા અડધા ભારતીયો હોઈ શકે છે. માત્ર 2026 ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં જ વિક્રમી 3.15 લાખ પરમિટ સમાપ્ત થવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમ પર ભારે દબાણ આવશે.
કડક બનેલા ઇમિગ્રેશન નિયમો (Immigration Rules)
કેનેડા સરકારે પોતાની વસ્તીના પ્રમાણમાં કામચલાઉ રહેવાસીઓનો હિસ્સો 2026 ના અંત સુધીમાં ઘટાડીને 5% કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે કેટલાક કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે:
- સ્ટડી પરમિટ કેપ: વર્ષ 2025 માટે નવી સ્ટડી પરમિટની સંખ્યા ઘટાડીને 4,37,000 કરી દેવામાં આવી છે.
- પ્રૂફ ઓફ ફંડ્સ: વિદ્યાર્થીઓ માટે નાણાકીય યોગ્યતાની મર્યાદા 10,000 કેનેડિયન ડોલરથી વધારીને 20,000 ડોલરથી વધુ કરવામાં આવી છે.
- PGWP માં ફેરફાર: પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએશન વર્ક પરમિટ (PGWP) હવે માત્ર તે જ 920 ક્ષેત્રો સાથે સંબંધિત કોર્સ કરનારા વિદ્યાર્થીઓને મળશે જે કેનેડાની લેબર માર્કેટની જરૂરિયાતો (જેમ કે આરોગ્ય સેવા, કુશળ ટ્રેડ અને ટેકનોલોજી) ને અનુરૂપ છે.
- ભાષાની અનિવાર્યતા: ડિગ્રી ધારકો માટે CLB 7 અને કોલેજ ડિપ્લોમા ધારકો માટે CLB 5 સ્તરની ભાષા પ્રાવીણ્યતા ફરજિયાત કરવામાં આવી છે.
સામાજિક અને આર્થિક પ્રભાવ
કાનૂની દરજ્જો ગુમાવવાના ડરથી સ્થળાંતર કરનારાઓમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. ગ્રેટર ટોરોન્ટો એરિયા (GTA) જેવા કે બ્રામ્પટન અને કેલેડનના જંગલોમાં સ્થળાંતર કરનારાઓ માટે બનાવેલા કામચલાઉ ટેન્ટ (encampments) જોવા મળી રહ્યા છે. આ સાથે જ, ઘણા લોકો રોકડમાં (cash jobs) કામ કરવા અથવા ‘મેરેજ ઓફ કન્વીનિયન્સ’ (દેખાડાના લગ્ન) જેવા ગેરકાયદેસર રસ્તાઓ અપનાવવા મજબૂર બન્યા છે.
શ્રમિક અધિકારો માટે કામ કરતું જૂથ ‘નૌજવાન સપોર્ટ નેટવર્ક’ જાન્યુઆરીમાં આ નીતિઓના વિરોધમાં પ્રદર્શનની યોજના બનાવી રહ્યું છે, જેનો નારો છે—”કામ માટે સારા, તો રહેવા માટે પણ સારા” (Good enough to work, good enough to stay).
વિકલ્પોની શોધ
કેનેડામાં કાયમી રહેઠાણ (PR) ના રસ્તાઓ મુશ્કેલ બનવાને કારણે હવે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ જર્મની, ફ્રાન્સ, આયર્લેન્ડ અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) જેવા દેશો તરફ વળી રહ્યા છે, જ્યાં ઇમિગ્રેશન નિયમો તુલનાત્મક રીતે સરળ છે. નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે કામચલાઉ વિઝા ધારકોએ વહેલી તકે આયોજન કરવું જોઈએ અને IRCC ના નિયમો પર ચુસ્ત નજર રાખવી જોઈએ.
કેનેડાની ઇમિગ્રેશન નીતિમાં આ ફેરફાર એક ‘લીકી બકેટ’ (ગળતી ડોલ) જેવો છે, જ્યાં દેશ પોતાના સૌથી શિક્ષિત અને કુશળ સ્થળાંતર કરનારાઓને ગુમાવવાનું જોખમ ઉઠાવી રહ્યો છે, કારણ કે તેઓ હવે અન્ય દેશો તરફ સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે.
