શાસ્ત્રો મુજબ પૂજાના દીવાની દિવેટને અહીં મૂકવી સૌથી શુભ, ઘરે આવશે સુખ-સમૃદ્ધિ
હિન્દુ ધર્મમાં દૈનિક પૂજા-પાઠનું વિશેષ મહત્વ છે. સવાર-સાંજ ભગવાનની સામે દીવો પ્રગટાવવો એ માત્ર એક પરંપરા નથી, પરંતુ ઈશ્વર પ્રત્યેની અતૂટ શ્રદ્ધાનું પ્રતીક છે. માનવામાં આવે છે કે દીવાની જ્યોત ઘરમાં સકારાત્મક ઉર્જા (Positive Energy) ફેલાવે છે અને વાતાવરણમાંથી નકારાત્મકતાને દૂર કરે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે પૂજાનું ફળ માત્ર દીવો પ્રગટાવવાથી નહીં, પરંતુ તેને પ્રગટાવવાની રીત અને પૂજા પછી વધેલી સામગ્રીના યોગ્ય નિકાલ પર પણ આધાર રાખે છે?
ઘણીવાર લોકો અજાણતા દીવાની વધેલી દિવેટ કે તેલને ગમે ત્યાં ફેંકી દે છે અથવા દીવાની સફાઈમાં બેદરકારી દાખવે છે. જ્યોતિષ અને વાસ્તુશાસ્ત્ર મુજબ, આવું કરવાથી પૂજાનું પૂર્ણ ફળ મળતું નથી, એટલું જ નહીં પણ વ્યક્તિને દોષ પણ લાગી શકે છે. ચાલો જાણીએ દીવા સાથે જોડાયેલા એ જરૂરી નિયમો વિશે જે દરેક ભક્તને ખબર હોવા જોઈએ.
દીવામાં વધેલી દિવેટ અને તેલનું શું કરવું?
પૂજા સમાપ્ત થયા પછી જ્યારે દીવો શાંત થઈ જાય છે, ત્યારે તેમાં થોડી દિવેટ અને તેલ કે ઘી બચી જાય છે. તેને ફેંકી દેવું અશુભ માનવામાં આવે છે.
૧. વધેલી દિવેટનો નિકાલ: પૂજા પછી દીવાની વપરાયેલી દિવેટને ગમે ત્યાં કે કચરામાં ફેંકવી જોઈએ નહીં. તેને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. સૌથી શ્રેષ્ઠ રીત એ છે કે તેને કોઈ પીપળાના ઝાડ નીચે મૂકી દો. શાસ્ત્રો અનુસાર, પીપળામાં બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશનો વાસ હોય છે. ત્યાં દિવેટ મૂકવાથી પૂજાનું પૂર્ણ ફળ મળે છે અને ઘર પર કોઈ નકારાત્મક અસર થતી નથી. જો પીપળાનું ઝાડ નજીક ન હોય, તો તેને કોઈ કુંડાની માટીમાં દબાવી દેવી જોઈએ.
૨. વધેલા તેલ કે ઘીનો ઉપયોગ: દીવામાં વધેલું તેલ કે ઘી ‘અભિમંત્રિત’ થઈ જાય છે, કારણ કે તે મંત્રો અને પૂજાની સકારાત્મકતાને શોષી ચૂક્યું હોય છે.
-
તેને ભૂલથી પણ ખાવામાં કે રસોઈમાં વાપરવું નહીં.
-
તેને ફેંકવાને બદલે, ઘરના સભ્યોના શરીર પર, કપાળ પર કે બીમાર વ્યક્તિના શરીર પર હળવેથી લગાવી શકાય છે. માનવામાં આવે છે કે તેનાથી શરીરને સકારાત્મક ઉર્જા મળે છે અને રોગો સામે લડવાની શક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે.
દીવાની શુદ્ધિ અને સફાઈના વિશેષ નિયમો
દીવાની શુદ્ધિ અને સફાઈના વિશેષ નિયમોદીવો પ્રગટાવતા પહેલા અને પછી તેની સ્વચ્છતાનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. શાસ્ત્રોમાં તેની સફાઈ માટે ખાસ રીતો બતાવવામાં આવી છે:
-
સામાન્ય વાસણો સાથે ન ધોવા: પૂજાના દીવાને ક્યારેય રસોડાના એંઠા વાસણો સાથે ધોવા જોઈએ નહીં. તે પૂજાનું પવિત્ર પાત્ર છે, તેથી તેની સફાઈ અલગથી કરવી જોઈએ.
-
માટી કે તુલસીના ક્યારાની માટીનો ઉપયોગ: દીવાને સાફ કરવા માટે સાબુ કે ડિટર્જન્ટ વાપરવાને બદલે તુલસી, પીપળા કે કોઈપણ શુદ્ધ છોડની માટીનો ઉપયોગ કરવો સૌથી ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. માટીથી ઘસીને ધોવાથી દીવાની ઉર્જા જળવાઈ રહે છે.
-
ગંગાજળથી શુદ્ધિ: નવો દીવો હોય કે જૂનો, તેમાં ઘી કે તેલ નાખતા પહેલા તેના પર પાણી અને થોડું ગંગાજળ ચોક્કસ છાંટવું. શુદ્ધ કર્યા વગર પ્રગટાવેલો દીવો પૂજાની અસર ઘટાડે છે.
દીવો પ્રગટાવતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
-
ખંડિત દીવો ન પ્રગટાવવો: ક્યારેય તૂટેલો કે કિનારીથી ચીરાયેલો દીવો પૂજામાં વાપરવો નહીં. ખંડિત દીવો ઘરમાં દરિદ્રતા લાવે છે.
-
સાચી દિશા: જો તમે ઘીનો દીવો પ્રગટાવી રહ્યા હોવ, તો તેને તમારી ડાબી (Left) બાજુ રાખો અને જો તેલનો દીવો હોય, તો તેને તમારી જમણી (Right) બાજુ રાખો.
-
દીવાની જ્યોત: દીવાની જ્યોત હંમેશા ઉત્તર કે પૂર્વ દિશા તરફ હોવી જોઈએ. પૂર્વ દિશામાં જ્યોત રાખવાથી આયુષ્ય વધે છે અને ઉત્તર દિશામાં રાખવાથી ધન-સંપત્તિમાં વૃદ્ધિ થાય છે.
-
દિવેટની પસંદગી: દેવીની પૂજામાં અવારનવાર લાંબી દિવેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જ્યારે દેવતાઓ કે પિતૃઓ માટે ગોળ દિવેટનું મહત્વ વધુ દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
નિષ્કર્ષ
પૂજાના નિયમો આપણી આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ અને માનસિક શાંતિ માટે બનાવવામાં આવ્યા છે. દીવા સાથે જોડાયેલી આ નાની-નાની બાબતોનું ધ્યાન રાખીને આપણે માત્ર ભગવાનની કૃપા જ પ્રાપ્ત નથી કરતા, પણ આપણા ઘરના વાસ્તુને પણ સંતુલિત રાખી શકીએ છીએ. યાદ રાખો, શ્રદ્ધાની સાથે સાથે સાચી વિધિનું પાલન જ ભક્તિને પૂર્ણ બનાવે છે.
